شهرستان سپیدان  پیشینه تاریخی (زبان، فرهنگ و آداب، رسوم، قومیتها، آثار تاریخی

پیشینه تاریخی (زبان، فرهنگ و آداب، رسوم، قومیتها، آثار تاریخی)

شهرستان اردکان مرکز شهرستان سپیدان از شهرهای قدیم و کهن استان می باشد و آخرین منزل و توقفگاه اسکندر مقدونی در حمله به تخت جمشید بوده است. در تاریخ عالم آرای عباسی آمده است که اردکان در زمان شاه تهماسب صفوی وجود داشته است و شهری آباد بوده است. در کتاب ریاض الصیاحه حاج زین العابدین شیروانی اظهار شده که ارکان شهری کوچک و هوایش بسیار سرد و دارای آب نیکویی است. آثاری از تمدن 350 سال پیش از میلاد در جنوب غربی سپیدان دیده شده است. آثار تاریخی موجود در شهرستان بقعه سید نورالدین علوی در شهر اردکان (وفات 456 هـ.ق) ، تل ملیان در روستای ملیان بخش بیضاء مربوط به تمدن ایلامی، تل بیضاء ، تل زری، تل اسفیان.

زبان : از نظر زبان در سطح شهرستان مردم به زبان ها و لهجه های مختلفی تکلم می کنند. که عمده ترین آنها عبارتند از لهجه مخصوص اردکانی که مخصوص مردم اردکان و روستاهای بهرغان، ابنو، دالین و خلار بوده و با آن تکلم شده و تقریباً در کشور منحصر به فرد می باشد زبان لری که در روستاهای بخش مرکزی، بیضاء، همایجان مردم با آن صحبت می کنند.

زبان فارسی که در روستاهای بخش بیضاء، رایج است. علاوه بر این زبان ترکی نیز در بین تعداد کمی از مردم که عمدتا عشایر بوده و در بعضی از روستاهای شهرستان ساکن شده اند وجود دارد.

آداب و رسوم: مردم شهرستان بیشتر دارای آداب و رسوم سنتی خاص فرهنگ ایران اسلامی می باشد. پایبندی به مسائل مذهبی ، اعتقاد به روزهای مذهبی مانند عاشورا ، تاسوعا، ایام شهادت و ولادت ائمه و پیامبر نیز در حد بالایی بوده و اعتقاد خاصی به ابن ایام دارد. برپایی مراسم عزاداری دهه اول محرم، شبهای قدر، سالروز رحلت پیامبر اسلام از دیگر آداب و رسوم شهرستان بوده و جایگاه والایی در بین مردم دارد.

در سطح شهرستان سپیدان سه قوم عمده اردکانی، لر، بیضاوی وجود دارد و از اقوام ترک و کرد تعداد محدودی نیز وجود دارد.

در مجموع شهرستان دارای فرهنگ مذهبی بالا بوده و اعتقادات مردم نیز پیرامون مسائل مذهبی خیلی خوب و درجه بالائی بوده و میزان پایبندی خوب است. شرکت گسترده در مراسم مذهبی ، در مراسم روضه خوانی ، مراسم ختم ، عدم انجام بعضی مراسم شادی و سرور در روزهای وفات و شهادت امامان و پیامبر و ماههای محرم ، صفر نیز از دیگر خصوصیات فرهنگی ومذهبی مردم شهرستان می باشد.

موقعیت جغرافیائی و اقلیمی شهرستان

شهرستان سپیدان به مرکزیت شهر اردکان با وسعت 14/2859 کیلومتر مربع در شمال غربی استان فارس قرار دارد و 1/2 مساحت استان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان از شمال به شهرستان اقلید، از غرب استان کهکیلویه و بویر احمد از جنوب به شیراز و ممسنی و از شرق به شهرستان مرودشت محدود می باشد. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری شهرستان دارای سه بخش مرکزی، همایجان، بیضاء و دو نقطه شهری به نام اردکان و بیضاء ، 8 دهستان و 210 روستا و مکان می باشد. از نظر آب و هوایی دارای آب و هوای سرد کوهستانی با تابستانهای معتدل و خنک و در زمستانهای سرد و یخبندان می باشد.

از نقاط پر بارش استان فارس بوده که میزان بارش در بعضی سالها به 1400 میلیمتر می رسد و بیشتر بارش آن بصورت برف می باشد. و میزان متوسط بارندگی سالیانه آن 700 میلیمتر است . در منطقه بیضاء و همایجان بیشتر زمینها جلگه ای و حاصلخیز و در بخش مرکزی اراضی کوهستانی و ناهموار است.

وضعیت شهرستان از نظر: تقسیمات کشوری

تعداد شهر:

2 شهر؛ اردکان و بیضاء

تعداد بخش:

3 بخش؛ مرکزی، همایجان، بیضاء

تعداد دهستان:

8 دهستان

تعداد آبادی:

350 آبادی

وسعت:

2859 کیلومتر مربع

جمعیت کل شهرستان:

84838 نفر (سال 84)

جمعیت مردان:

38566 نفر

جمعیت زنان:

38658 نفر

جمعیت شهری:

13273 نفر

جمعیت روستایی:

64951 نفر

جمعیت غیر ساکن:

14767 نفر عشایر

جمعیت فعال:

57639 نفر

نرخ بیکاری:

12%

وضعیت شهرستان از نظر: آموزش و پرورش و آموزش عالی

- تعداد دانش آموزان: 19700 نفر

- تعداد مدارس و واحدهای آموزشی: 253 واحد

- مراکز آموزش عالی موجود در شهرستان:

1. دو واحد دانشگاه آزاد اسلامی (واحد سپیدان و واحد بیضاء)

- تعداد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی: 2808 نفر

- تعداد طلبه های حوزه علمیه : 17 نفر

- تعداد کتابخانه های عمومی: 2 واحد

- امکانات تربیت بدنی:

1. 4 باب سالن سرپوشیده

2. 2 زمین چمن

3. 1 باب استخر روباز

4. 2 پیست اسکی که یکی متعلق به بخش خصوصی و دیگری دولتی می باشد.

وضعیت شهرستان از نظر: کشاورزی

- میزان کل اراضی زیر کشت: 76174 هکتار

- میزان اراضی تحت اشغال باغات: 14553 هکتار

- میزان اراضی زیر کشت زراعی: 61621 هکتار

- میزان کل محصولات زراعی و باغی: 437100 تن

- محصولات عمده باغی شامل: سیب (مقام اول استان)، هلو، گردو، بادام، انگور (مقام سوم استان)، زردآلو

- میزان محصولات تولیدی زراعی: 324000 تن

- محصولات عمده زراعی شامل: گندم (مقام اول استان)، ذرت دانه ای (مقام سوم استان)، برنج، لوبیا، چغندرقند، کلزا، شلغم، جو، عدس، گوجه فرنگی

وضعیت شهرستان از نظر: صنعت

- تعداد واحدهای صنعتی فعال:

× کارخانه فراسان

× کارخانه پولیمر

× کارخانه اخشان

× کارخانه سپیدان چوب

× کارخانه آرد سپیدان

× شرکت کشت و صنعت سپیدان

× مجتمع مرغ مادر سپیدان

× کارخانه لیموندیس

× کارخانه آب معدنی سپیدان

× آب معدنی منکو

× آران گستر

· همچنین 40 واحد مزرعه پرورش ماهی نیز در شهرستان فعالیت دارند.

- تعداد شاغلین بخش صنعت: حدود 6500 نفر

وضعیت شهرستان از نظر: آمار شهدا، مفقودین، آزادگان و جانبازان

تعداد شهداء: 400 شهید

تعداد آزادگان: 576 نفر

تعداد جانبازان : 10 نفر

وضعیت شهرستان از نظر: خدمات زیر بنایی

الف، راهها:

- طول راههای آسفالته و فرعی : 1446 کیلومتر

- طول راههای در دست احداث: 170 کیلومتر

- طول راههای روستایی: 400 کیلومتر

ب، گاز:

- تعداد کل انشعابات گاز: 3224

- تعداد علمکهای منصوبه: 2616

- طول شبکه های گازرسانی: 70125 متر

- تعداد روستاهای برخوردار از گاز: 4 روستا

- تعداد شهرهای برخوردار از گاز: 1 شهر

ج، ارتباطات:

- تعداد مراکز تلفن شهری: 3 مرکز

- تعداد مراکز تلفن روستایی: 21 مرکز

- تعداد شماره تلفنهای ثابت منصوبه: 19059 خط

- تعداد شماره تلفنهای همراه فعال: 1153 خط

د، آب و برق:

- تعداد مشترکین برق : 21278 مشترک

- تعداد مشترکی آب آشامیدنی: 17184 مشترک

- تعداد مشترکین آب آشامیدنی شهری: 3914 مشترک

- تعداد مشترکین آب آشامیدنی روستایی: 13270 مشترک

- تعداد سدهای موجود با ذکر نام: 2 سد ششپیر و جورگ در حال مطالعه می باشند و تحقیقات احداث آنها شروع شده است.

ه، امور بهداشتی و درمانی:

- تعداد مراکز بهداشتی : 12 واحد

- تعداد خانه های بهداشت فعال: 58 واحد

- تعداد تختهای بیمارستانی: 96 تخت در بیمارستان جدیدالحداث شهر اردکان وجود دارد که هنوز همه تختها فعال نمی باشد.

و، جاذبه های گردشگری ومیراث فرهنگی:

1) بقعه سید نوالدین علوی

2) تل ملیان

3) تل بیضاء

4) تل زری

5) تل اسفیان

6) تل گاملی

7) تل آخوندی

8) تل حامی

9) تل آسیابی

10)تل شعبان

11)تل ولی بیگی

12)تل قاسمی

13)تل بابا صادقی

14)تل خندق

15)تل پهن

16)تل بی بی شاه خاتون

17)درخت چنار

18)تل دروازه

19)تل محمد یکه ور

جاذبه های طیعی و تفرج گاهها:

شهرستان سپیدان به لحاظ موقعیت آب و هوایی دارای مکانهای تفریحی و طبیعی می باشد که عبارتند از:

1. آبشار مارگون

2. آبشار چیکون

3. سرمورد کهمر و قله برم فیروز و پیست اسکی و دهها چشمه و تفرجگاه دیگر در دهستان کمهر

4. چله گاه بزرگ

5. چله گاه کوچک

6. تنگ آب سرد

7. تنگ آلوند

8. چشمه های ترگاه و دشت مور، چشمه بهرغان در حومه شهر اردکان

9. تنگ تیزاب

10. تنگ براق

11. تنگ بغدادیان در دهستان خفری

12. چشمه و برم ششپیر

13. سراب کهکران

14. تنگ بهشت مکان

15. تنگ گمبیل

16. تنگ دلخان

17. تنگ جورگ

18. تنگ غوره دان

19. تنگ تورممو

20. چشمه حسین آباد

21. تنگ خرسان شهید آباد

22. چشمه هفتخوان

23. چشمه ملوسجان بیضاء

سخن بزرگان

سخن بزرگان


آنکه به خرد توانا شد ، ترس برایش نامفهوم است . اُرد بزرگ


وقتی انسان آنقدر ثروتمند شد که بتواند هر چه دلش می خواهد بخرد ، می بیند معده اش بیمار است و همه چیز را هضم نمی کند . شاتو بریان


اندیشه برتر در روزهای توفانی و آشوب و در همان حال خموشی و آرامش ، توانایی برتر خویش را از دست نمی دهد.  اُرد بزرگ


برتری همیشه منفور بوده است ، و هنگامیکه برتر از همه ای بیشتر منفوری .گراسیان


تکبر زائیده قدرت مادی است و تواضع زاییده ضعف معنوی . فردریش نیچه


جهت الهی شما ، دریایی است پهناور و بی ساحل . ذات الهی شما از ازل پاکیزه بوده است و تا ابد نیز خالص و پاک خواهد ماند . جبران خلیل جبران


محبت نیرومندترین جادوها است. گولاس


مهم نیست کجا متولّد شدم و چگونه و کجا زندگی کرده ام. مهم این است که در آنجا که بوده ام چگونه رفتاری داشته ام . جوجیا اوکیف


توانگر کسی است  که به آنچه خداوند توانا نصیبش کرده خرسند باشد . زیرا شوریده بخت تر و پراکنده خاطرتر از آزمند کسی نیست . بزرگمهر

باید زیاد مطالعه کنید تا بدانید که هیچ نمی دانید. مونت کیو


آدمهای ماندگار به چیزی جز آرمان نمی اندیشند .  اُرد بزرگ


هرگز مردی ولو بسیار نادان را ندیدم که از وی چیزی نتوانسته ام بیاموزم . گالیله


پرحرف را که دشمن راستی و خصم روان پاک است هرگز نپذیر . بزرگمهر


براستي ؛ اي كاش جنون شان را حقيقت نام بود يا وفاداري يا عدالت . اما دريغ كه فضيلت شان در خدمت دراز زيستن است و آسودگي نكبت بار . فردریش نیچه


فرمانروایانی که یک شبه دارای توان می شوند ،  با تلنگری فرو می ریزند . اُرد بزرگ


زندگی انسان مانند شبنمی است که از برگ گلی می لغزد و فرو می چکد.  بودا


انسانها در هیچ یک از ویژگی هایشان به اندازه نیکی کردن به همنوعان خود خدای گونه نیستند. سیسرو


با این نگرش پیش بروید که همه چیز خدای گونه است و همه کس خدای گونه رفتار میکند، اگر شما همچون خدا با آنان رفتار کنید . سوامی راما تیرتا :


دیدی جهان در مشتی شن ، و سپهر در گلی خودرو ، بی نهایت در کف دستهایت گیر و جاودانگی را در ساعتی به دست آر. ویلیام بلیک


قدرزمان حال را بدانيد كه گذشته بر نمي گردد و آينده شايد نيايد. گالیله


در هر سرنوشتی ، رازی مهم فرو نهفته است  .  اُرد بزرگ


به هنگام باز ایستادن تنفس ،نفس از تکرار پی در پی آزاد  می شود و تلاش برای آزادی از زندانی مخوف و اوج گرفتن در فضایی گسترده و پر از آثار حیات به سوی پروردگار ادامه می یابد ، تا بی پرده به وصال برسد . جبران خلیل جبران


شما نمی توانید به یک نفر چیزی را که خودش از قبل نمی داند یاد بدهید . فقط می توانید او را از آنچه می داند با خبر و آگاه کنید. گالیله


تو ممكن است در تمام دنيا فقط يك نفر باشي ،‌ولي براي بعضي افراد تمام دنيا هستي. گابريل گارسيا مارکز


گفتگو با خردمندان و دانشوران ، پاداشی کمیاب است . ارد بزرگ


در میان دو کس دشمنی میفکن ، که ایشان چون صلح کنند تو در میانه شرمسار باشی . سعدی


براي گله ي انساني تمام نشانه هاي ابرانسان چون نشانه هاي بيماري يا ديوانگي ظاهر مي شوند . فردریش نیچه


اگر دشمنت با روی خوش نزدیکت شد ، در برابرش خموش باش و تنهایش بگذار . اُرد بزرگ


حقیقت می تواند مدتی در حجاب تعویق و تأخیر بماند ولی همیشه جوان بوده و خود را معرفی خواهد نمود . گولیو


اندیشه ها بزرگترین جنگنده های جهانند و جنگی که اندیشه ای در دنبال دارد چیزی جز وحشیگری نیست . گارفیلد


آنگاه مردم را درست می ببینی که در بلندیهای سر به آسمان کشیده حضور داشته باشی و نیز در منزلگاههای دور . جبران خلیل جبران


چون دل راست اندیش و زبان راستگو باشد در کاستی و نادرستی بسته می شود . بزرگمهر


جایی که شمشیر است آرامش نیست .  اُرد بزرگ


هرگز نمی توانیم صفت خوبی را در دیگران بشناسیم مگر اینکه از آن بویی برده باشیم .  چینگ


اگر امروز حتی یک کلمه از دیروز بیشتر بدانید مسلماً شخص دیگری هستید . چاحیت


در این روزگار ما به خاطر اندیشه ها می جنگیم و روزنامه ها سنگرهای ما هستند . هاینه


اگر به سخنی که گفته اید با تمام وجود پایبند هستید، دیگر نیازی نیست برای آن پوزش بخواهید .  اُرد بزرگ


به سراغ زنان می روی ؟ تازیانه را فراموش مکن ! . فردریش نیچه


آنکه از دشمن داشتن می ترسد ، هرگز دوست واقعی نخواهد داشت . هزلت


حسد همچون مگس است که همه جای بدن سالم را رها می کند و بر روی زخمهای آن می نشیند . چایمن


ریشه کارمند نابکار ، در نهاد سرپرست و مدیر ناتوان است .  اُرد بزرگ


شايد بتوانيد دست و پای مرا به غل و زنجير کشيد و يا مرا به زندانی تاريک بيافکنيد ولی افکار مرا که آزاد است نمی توانید به اسارت در آوريد.  جبران خلیل جبران


زن کودکی است که با اندک تبسم خندان و با کمترین بی مهری گریان می شود . هرود


چون دانستی که خدا از خاکت آفریده کردنکشی و خود رایی مکن . بزرگمهر


بعضی ها طوری هستند که دوستانشان هرقدر از آنها پایین تر باشند بیشتر دوستشان دارند . چترفیلد


برای پویایی و پیشرفت ، گام نخست از پشت درهای بسته برداشته می شود .  اُرد بزرگ


باری ؛ زرتشت در مردم نگریست و حیران بود. سپس چنین گفت :
انسان بندی است بسته میان حیوان و ابر انسان ؛ بندی بر فراز مغاکی.
فرارفتنی ست پر خطر ؛ در – راه – بودنی پر خطر ؛ واپس نگریستنی پر خطر ؛ لرزیدن و درنگیدنی پر خطر.
آنچه در انسان بزرگ است این است که او پل است نه غایت ؛ آنچه در انسان خوش است این است که او فراشدی ست و فروشدی . فردریش نیچه


جهان را نگه دارید، می خواهم پیاده شوم . اوبالدیا


دشمنی و پادورزی ، به آدم خردمند انگیزه زندگی می دهد .  اُرد بزرگ


زیاد زیستن تقریبا آرزوی همه می باشد ولی خوب زیستن آرمان یک عده معدود. هیوز


از آن جا که جهان حقیقی وجود ندارد, به ضرورت هر باور و هر فرضی بر درستی نادرست است. فردریش نیچه


برای ربودن دل آدمیان باید بر هم پیشی گرفت و این  زیباترین آورد زندگی است . اُرد بزرگ


آنکه از دست روزگار به خشم می آید ، هر آنچه آموخته بیهوده بوده است .گریستن


هيچ‌ چيز غرور مرد را مثل‌ شادي‌ زنش‌ ارضا نمي‌كند; چون‌ هميشه‌ آن‌ را مربوط به‌ خود مي‌داند . جونسوند


در دنيا جاي كافي براي همه هست پس بجاي اينكه جاي كسي را بگيري سعي كن جاي خودت را پيدا كني.چارلي چاپلين


در پهنه ی پندار و خلسه ی خیال ، فراتر از پیروزیهای خود بر نشوید ، و فروتر از شکستهای خود نروید . جبران خلیل جبران


پیش از آنکه با کسی پیمانی ببندید ، دمی درباره توانایی خود در اجرای آن بیندیشید و سپس پاسخ گویید . اُرد بزرگ


عجله مباح نیست مگر در سه کار : یکی آنکه دختر به شوهر رود ، دوم آنکه میت را زود دفن کنند ، و سوم آنکه طعام زود پیش مهمان برند .ویلیام تن


تا چیزی از دست ندهی چیز دیگری بدست نخواهی آورد این یک هنجار همیشگی است . اُرد بزرگ


تو از جسم و فکر تشکیل شده ای. قوانین مربوط به جسم وضع می شوند، اجرا می شوند، پایان می پذیرند، اما فکر ما مرز نمی شناسد. وین دایر


بسیاری از چیزهای را که می خواهیم داشته باشیم می توانیم با نشان دادن توانمندی خویش به آسانی بدست آوریم . اُرد بزرگ


 آن نعمت نصیب ماست که قدرش را می دانیم وگرنه از صورت زیبا برای کور چه حاصل ؟. ویلیام تن


اگر روزی به چیزی نیازمند شدی به ملک و مال و دیگر اسباب حشمت و بزرگی خویش مناز . به کار و پیشه ای بپرداز که نامت سبک و ننگین نشود .بزرگمهر


انسان باید والاترین آرمانهایش را دنبال کرده و هرلحظه به آنها عمل کند، چرا که آنچه شخص اینک انجام می دهد بازگشتی مکرر در سراسر ابدیت خواهد داشت. فردریش نیچه


اگر تا کنون به نصف آرزوهایتان رسیده اید ، بدون تردید زحمت شما دو برابر شده است . ایبسن


آنگاه که سنگ خویشتن را به سینه می زنید نباید امید داشته باشید همگان فرمانبردار شما باشند . اُرد بزرگ


دانشگاه تمام استعدادهای افراد ، از جمله بی استعدادی آنها را آشکار می کند . آنتوان چخوف


خود را برای پیشرفت مردم ارزانی دار تا مردم پشتیبان تو باشند . اُرد بزرگ


خوشبختی وجود ندارد و ما خوشبخت نیستیم ، اما می توانیم این حق را به خود دهیم که در آرزوی آن باشیم . آنتوان چخوف


مردم ! هشدار ! که زیبایی زندگانی ست ، آن زمان که پرده گشاید و چهره برنماید .
لکن زندگی شمایید و حجاب خود ، شمایید .
زیبایی قامت بلند ابدیت است ، نگران منتهای خویش در زلال آینه .
اما صراحت آینه شمایید و نهایت جاودانه شمایید . جبران خلیل جبران


با مصلحت ديگران ازدواج كردن در جهنم زيستن است . شوپنهاور 


افراطی ترین صورت هیچ انگاری می تواند این دیدگاه باشد که همه باورها ؛ همهء چیزی را حقیقی انگاشتن ها لزوما" به خطا می روند ؛ به این علت ساده که هیچ دنیای واقعی در کار نیست . چنین است یک ظاهر دورنمایی که از درون ما سرچشمه گرفته است . فردریش نیچه


حقیقت فردا  از پستان خطا و اشتباه دیروز شیر می خورد . امیر مهدی بدیع


خوشبین اظهار میدادر که ما در بهترین دنیای ممکنه به سر می بریم و بدبین بیمناک است که نکند سخن او راست باشد .برانچ کامل


دیدگاه خوب مردم ، بهترین پشتیبان برگزیدگان است . اُرد بزرگ


خوشبختی توپی است که وقتی می غلتد به دنبالش می رویم و وقتی توقف می کند به آن لگد می زنیم . شاتو بریان


هرگز نمى خواهم به واسطه محدوديت هايم، محدود شوم . باربارا استراسيند


اگر کسی نه در وقت ضرورت سخن گفت قدرش شکسته می شود . بزرگمهر


آنانکه پژوهش کرده اند تنها کمی به داشته های درونی خویش و رازهای کیهانی آشنا شده اند و این رویکرد نمی تواند دستاویزی برای کوچک شمردن دیگر کسان گردد چرا که بسیاری به این رازها پی می برند بی کوچکترین بررسی و پژوهشی، آنها با کار و همچنین نگرش در نمایه های هستی به بسیاری از ناگفته ها پی می برند .  اُرد بزرگ


خوشبختی وجود ندارد و ما خوشبخت نیستیم ، اما می توانیم این حق را به خود بدهیم که در آرزوی آن باشیم . آنتوان چخوف


اسرار شخص ، مانند زندانیانی است که چون رها شوند تسلط بر آنها غیر ممکن است . شوپنهاور


اگر توانایی عالمان ایران را از جهان علم گرفته شود چیزی جز سیاهی باقی نمی ماند . پور سینا
 

تنها علاج‌ عشق‌، ازدواج‌ است‌. بوخوالد


آنتوان چخوف : انسان همان چیزی است که باور دارد .


فرهنگ های همریشه ، انگیزه ای توانمند است که موجب همبستگی کشورها در آینده می گردد . اُرد بزرگ


از کدامین ستاره بر زمین افتادیم تا در اینجا یکدیگر را ملاقات کنیم.؟ . فردریش نیچه


زمان براي هيچ كس نه متوقف مي شود نه بر مي گردد ونه اضافه مي شود . شيللر


اگر برای رسیدن به آرزوهای خویش زور گویی پیشه کنیم ، پس از چندی کسانی را در برابرمان خواهیم دید که دیگر زورمان بدانها نمی رسد . اُرد بزرگ


کار تجسم عشق است . جبران خلیل جبران


اگر می خواهی خوب باشی باید اول معتقد باشی که بد هستی . اپیکتوس


تبهکار همیشه نگران کیفر خویش است حتی اگر بر زر و زور لمیده باشد و این بسیار درد آور است چرا که سایه کیفر همواره در برابر دیدگانش است . اُرد بزرگ


هرگز دربار
ۀ چیزی نگو آن را از دست داده ام ، بلکه فقط بگو آن را پس داده ام . اپیکتوس


اگر پرسند کیستی باید هنرهای خویش را بشماری . بزرگمهر


آزمودگی انسانها ، از زر هم با ارزشتر است . اُرد بزرگ


هر ملتی دو نوع دشمن خونی دارد . دسته ای که به قانون پشت پا می زنند و دست
ۀ دیگر کسانی که با دقت بیش از حد آن را اجرا می کنند . آلفرد کاپو


اختلاف طبقاتی  از ضروریات جامعه است چون عامل اشتیاق به پرورش حالت های والاتر کمیاب تر دورتر و عامل چیرگی بر نفس می شود . فردریش نیچه


آدم خودباور ، هیچ گاه برای رسیدن به مادیات ، ارزشهای آدمی را زیر پا نمی گذارد . اُرد بزرگ


بهترین راه برای اثبات صفای ذهنی ما نشان دادن خطاهای ان است . نهر آبی که ناپاکیهای بستر خود را نمایش می دهد به ما می فهماند آب پاک و صاف است . پوپ


از خصوصیات زمان ما این است که متأسفانه فقط افراد پست و پلید ، صاحب اراده و پشتکار می باشند . آلفرد کاپو


برای آنکه همواره دوستانمان را نگاه داریم بهتر است همواره فاصله و بازه ای میان خود و آنها داشته باشیم  . اُرد بزرگ


اگر نمي خواهي در حق تو داوري شود درباره ديگران داوري نكن . ابراهام لينكلن


دهش (بخشش )، آنگاه که از ثروت است و از مکنت ، هر چه بسیار ، باز اندک باشد ، که واقعیت بخشش ، ایثار از خویشتن است . جبران خلیل جبران


از تمام صفاتی که برای پرورش جان و جسم شما سودمند است هیچ یک به سودمندی تصمیم و اراده نیست . پوشه


اگر دانش ما اين همه به بي طرف بودن خود مي نازد، از آن روست كه جز كنجكاوي ناسالمِ ناتوانان چيز ديگري ندارد . فردریش نیچه


آنکه پرسشهای پراکنده در وادی های گوناگون را همزمان می پرسد ، تنها می خواهد زمان و نیروی استاد را تباه کند . اُرد بزرگ


هر جدایی یک نوع مرگ است و هر ملاقات یک نوع رستاخیز . شوپنهاور


مرد بزرگ تنها به خود متکی است و جز از خود از هیچکس چیزی طلب نمی  کند ولی مردان کوچک از دیگران توقع دارند . پاتریک هانری


مصمم شويد كه كارى بايد صورت گيرد، سپس راه انجام آن را خواهيد يافت . آبراهام لينكلن


اگر خرسند و رضا باشی زندگی به دلخواه می سپاری .  بزرگمهر


به انسان تندرستی و ثروت بدهید ، او هر دو را در جستحوی سعادت از دست خواهد داد . پوشه


هیچ دوستی بهتر از تنهایی ، برای اهل اندیشه نیست . اُرد بزرگ


آنکس که زورمند و قوی است ، می تواند با مشت توانای خود دهان ضعیفی را در هم بشکند در حالیکه باید بداند که مشت درشت تری هم در آستین قویتری پنهان است . پوشه


برادرم تو را دوست دارم ، هر كه می خواهی باش ، خواه در كليسايت نيايش كنی ، خواه در معبد، و يا در مسجد . من و تو فرزندان يك آيين هستيم ، زيرا راههای گوناگون دين انگشتان دست دوست داشتنی "يگانه برتر " هستند ، همان دستی كه سوی همگان دراز شده و همه آرزومندان دست يافتن به همه چيز را رسايی و بالندگی جان می بخشد  . جبران خلیل جبران


به نظر من ما روزی خواهیم مرد که نخواهیم و نتوانیم از زیبایی لذت ببریم و در صدد نباشیم آن را دوست بداریم . آندره ژید


اگر ما (( بی دل و جان )) هستیم ؛ دست کم نسبت به زندگی چنین نیستیم ؛ بلکه ؛ اکنون با همهء انواع (( تمنیات )) روبروییم . با خشمی ریشخند آمیز در آنچه (( آرمانها )) می نامیمشان ؛ در حال غور و تامل هستیم. ما خویش را خوار می شماریم تنها از آن رو که لحظاتی وجود دارند که نمی توانیم آن انگیزش نامربوطی را که (( آرمانگرایی )) نام دارد ؛ مهار نماییم. تاثیر نازپروردگی بیش از اندازه ؛ نیرومند تر از خشم فرد بی دل و جان است . فردریش نیچه


بزرگواری ، بی مهر و دوستی بدست نمی آید . اُرد بزرگ


وضع و حال مردمان تنگ فکر به وضع و حال بطریهای تنگ دهن می ماند ، هرچه کمتر در خود داشته باشند با سر و صدای بیشتری آن را به خارج می ریزند . پوپ


ما ندرتاً دربار
ۀ آنچه که داریم فکر می کنیم ، درحالیکه پیوسته در اندیشۀ چیزهایی هستیم که نداریم . شوپنهاور


خدا به زمان احتیاج ندارد و هرگز دیر نمی کند . اسکاول شين


اگر جانت در خطر بود بجای پنهان شدن بکوش همگان را از گرفتاری خویش آگاه سازی . اُرد بزرگ


اگر شاه به تو مهربان باشد دلیر و گستاخ مشو ، از آنکه طبع شاه چون آتش است و دل شیر از آن می هراسد . بزرگمهر


آرزومند آن مباش که چیزی غیر از آنچه هستی باشی، بکوش که کمال آنچه هستی باشی . دی سلز


زندگی چیست ؟ یک مزبل
ۀ کثیف ، یک قتلگاه فجیع ، یک دارالمجانین بزرگ که تا کنون تحت هیچ قانون منظمی اداره نشده است . ویر


هیچ گاه در برابر فرزند ، همسرتان را بازخواست نکنید . اُرد بزرگ


زيبايي ناپايدار و فضيلت جاودانه است . گوته


مراقب باشيد چيزهايي را كه دوست داريد بدست‌آوريد وگرنه ناچار خواهيد بود چيزهايي را كه بدست آورده‌ايد دوست داشته‌باشيد. جرج برنارد شاو


دنيا را نگه‌داريد. مي‌خواهم پياده شوم. آنتوني نيولي


زن زشت در دنيا وجود ندارد فقط برخي از زنان هستند كه نمي‌توانند خود را زيبا جلوه دهند. برنارد شاو


من از عشق بدم می آید ، برای اینکه یک بار عاشق شدم و مادرم را فراموش کردم . مارک تواین


اگر بخواهي بر عالم فرمانروا باشي بايد عقل بر تو حاكم باشد . سه نه ك


اگر دست تقدیر و سرنوشت را فراموش کنیم  پس از پیشرفت نیز افسرده و رنجور خواهیم شد . اُرد بزرگ


صديق ترين ،بي توقع ترين،مفيدترين و دائمي ترين رفيق براي هر كسي كتاب است. مارك تواين


 کمی عقل سلیم، اندکی اغماض و قدری خوش خلقی داشته باشید، آن وقت خواهید دید در این دنیا چقدر آسوده و خوشبخت اید. سامرست موام


آدمی می تواند بارها و بارها به شیوه های گوناگون قهرمان شود . اُرد بزرگ


وقتي جوانتر بودم همه چيز را به خاطر مي‌آوردم، حالا مي‌خواست اتفاق افتاده باشد يا نه! . مارك تواين


مردها را شجاعت به جلو مي‌راند و زنها را حسادت. برنارد شاو


اگر سزاوار است آن است که دوست با جزر زندگی ات آشنا شود ، بگذار تا با مد آن نیز آشنا گردد ، زیرا چه امیدی است به دوستی که می خواهی در کنارش باشی ، تنها برای ساعات و یا قلمرو مشخصی ؟ . جبران خلیل جبران


یک اراده خم نشونده ، بر همه چیز، حتی بر زمان قالب می آید. شاتو بریان


گاهی تنها راه درمان روانهای پریشان ، فراموشی است.  اُرد بزرگ


شايد مانند كودكي باشيم كه در كنار دريا با سنگ ريزه ها و صدفهاي زيبا بازي مي كند اما غافل ار آنيم كه دريايي بس  بزرگ و اقيانوسي بي كران در مقابل ديدگانمان وجود دارد كه در اعماق آن اسرار عظيم و شگفت انگيز نهفته است . نيوتن


دوستی برای خود برگزین که به گاه سختی و درماندگی مددکارت باشد. بزرگمهر


من بين ديوانگي و مست فرقي نمي بينم جزاينكه ديوانگي مدت طولانيتري دارد . سه نه ك 


گاه لازم است که انسان دیدگان خود راببندد ، زیرا اغلب خود را به نابینایی زدن نیز نوعی خوشبختی است . نیوتون


نفرت همان خشم و غضب است که روی هم انباشته شده است . سیسرون


دوستان فراوان نشان دهنده کامیابی در زندگی نیست ، بلکه نشان نابودی زمان ، به گونه ای گسترده است. اُرد بزرگ


کسی که فکر نمی کند ، به ندرت دم فرو می بندد . نیوتن


حیات درختان در بخشش میوه است . آنها می بخشند تا زنده بمانند ، زیرا اگر باری ندهند خود را به تباهی و نابودی کشانده اند. جبران خلیل جبران


هرگز نمی توان با آدمهای کوچک کارهای بزرگ انجام داد. سیسرون


ده چیز بر ده گروه خاصه بر دانش پژوهان نکوهیده است : دروغ گفتن به فرمانروا ، سپهبدی که زر بر سپاه خویش نپراگند ، مرد سپاهی که از پیکار بهراسد ، دانشمندی که چون چیزی در نظرش مطبوع افتد دل به هوس سپارد و از گناه نترسد ، پزشکی که خود بیمار و دردمند شود . تنک مایه ای که به دروغ به سرمایه و دارایی خویش نازد ، سفله ای که بر هر کس که چیزی دارد رشک برد ، خردمندی که زود خشم بود ، و به چیز کسان طمع ورزد ، کسی که رهنمایی از نادان امید دارد ، و آنکه کارگاه و یا بنیادی عظیم را به کاهلی سپارد ، و بی خردی که خردجوی نباشد . بزرگمهر


گفتگو با آدمیان ترسو ، خواری بدنبال دارد. اُرد بزرگ


روزنامه شگفت انگیزترین عجایب جهان نوین است . خانواده ای که لااقل یک روزنامه را نخواند و در آن دقیق نشود در قرن نوزدهم زندگی نمی کند . برودوس


دل  اهل دانش وقتی شاد می گردد که بردبار بوده و مردم بی شرم را به خویش نزدیک نکند. بزرگمهر


اگر همه می توانستند از استعدادهای خود درست بهره بگیرند، دنیا همان بهشت موعود می شد که همه می خواهند. زکریای رازی


چه قدر نشنیدن ها و نشناختن ها و نفهمیدنها که به این مردم آسایش و خوشبختی بخشیده است. علی شریعتی


آنکه برنامه ها را از پایان به آغاز ، مورد گفتگو و ارزیابی قرار می دهد بر راستی در حال سرپوش گذاری بر روی چیزی است . اُرد بزرگ


يک اراده قوي بر هر سد و مانعي هر قدر هم قوي ، حتي بر زمان نيز غلبه مي کند. بالزاک


برای رسیدن به هدف اراده و توان و صبر نیاز است. حسین بهزاد

 

 

تعبیر یک خواب  و سرگذشت کوروش بزرگ

تعبیر یک خواب  و سرگذشت کوروش بزرگ
ببینید گفتا که تعبیر چیست؟
چه سازیم او را و تدبیر چیست؟
«فردوسی»
هرودوت پدر تاریخ می­نویسد:
آس تیاگس (584-550 پیش از میلاد) فرزند هووخ شتر (633-585 قبل از میلاد) آخرین پادشاه سلسله ماد (708-550 ق.م)1 شب خواب می­بیند از شکم «ماندانا» دخترش درخت تاکی بیرون آمد و سراسر دنیای آن روز را فرا گرفت.
فردا صبح خوابگزاران و تعبیرکنندگان را به کاخ دعوت و خواب خود را برایشان بیان کرد و گفت:
ببینید گفتا که تعبیر چیست؟
چه سازیم او را و تدبیر چیست؟ «فردوسی»
خوابگزاران خواب پادشاه را چنین تعبیر کردند و گفتند:
خیال دولت تو هر که بیند اندر خواب
معبرش همه نیک اختری کند تعبیر
«امیر معزی»
«ماندانا» یا «ماندان»2، دخترت صاحب فرزندی می­شود. شما را از سلطنت برکنار و خود حکومت را به دست می­گیرد.
آس تیاگس پادشاه ماد برای اینکه «ماندانا» از پایتخت دور باشد حکومت پارس را به «کمبوجیه» یا «کبوجیه» داماد خود داد و او و «ماندانا» صبیه خود را روانه پارس کرد.
در پارس کوروش دیده به جهان گشود3 هنگامی که آس تیاگس از جریان تولد کوروش باخبر شد «ماندانا» و فرزندش «کوروش» را به «اکباتان» یا «هگمتانه، همدان کنونی» پایتخت آورد. آنگاه کوروش را به وزیرش سپرد و گفت: او را از میان بردار و نیستش کن. وزیر کوروش را به بیرون پایتخت برد تا در بیابان او را بکشد. وقتی به صحرا رسید شبانی را دید که فرزندی تازه مرده دارد. کوروش را به چوپان داد و گفت: این پسر به جای فرزندت که فوت کرده است. او را به فرزندی قبول کرده و بزرگ کن. آنگاه پسر مرده را به جای کوروش برداشت و رفت و به پادشاه ماد گفت کوروش را کشتم.
کوروش پیش چوپان بزرگ شد و به نوجوانی رسید. زمانی با بچه­ها شاه بازی کرد و خود پادشاه شد. پسر وزیر نافرمانی کرد. کوروش او را سخت تنبیه کرد. وزیر که از جریان مطلع شد نزد پادشاه رفت شکایت کرد و گفت: پسر چوپان فرزندم را کتک زده و تنبیه کرده است. به درخواست وزیر و دستور پادشاه شبان و فرزندش را برای بازجویی و محاکمه و تقصیری که کرده بود به دربار سلطنت نزد پادشاه آوردند. پس از پرسش­های لازم و شنیدن پاسخ­ها معلوم و مشخص شد کوروش پسر چوپان نیست و نوه شاه و فرزند «ماندانا» و «کمبوجیه» حاکم پارس می­باشد که وزیر خود مقصر است و کوتاهی کرده و کوروش را از میان برنداشته است.
چون وزیر دستور پادشاه را اجرا نکرده بود خود مقصر شناخته شد بنابراین به فرمان شاه وزیر را به دیار نیستی فرستادند.
کوروش بزرگ شد. سلسله ماد (708-550 پیش از میلاد) را که 158 سال بر ایران سلطنت کردند منقرض کرد و خود سلسله هخامنشیان را تشکیل داد و نخستین پادشاه این سلسله قدرتمند شد. پادشاهی که نخستین اعلامیه حقوق بشر را صادر کرد و هنوز آن اعلامیه موجود می­باشد.
منابع
1 -تاریخ­های سلطنت پادشاهان ماد از کتاب بخوانید و بدانید، تألیف حبیب­اله شاملویی گرفته شده است.
2 -نام ماندانا یا ماندان و کمبوجیه یا کبوجیه و دو بیت شعر از لغت نامه دهخدا بهره برده شد.
3 -ابوالکلام آزاد وزیر وقت معارف هندوستان کتابی تألیف کرده به نام ذوالقرنین که در قرآن آمده همان کوروش کبیر مؤسس و بنیانگذار سلسله هخامنشیان می­باشد. دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی استاد دانشگاه این کتاب را ترجمه کرده و در پاورقی صفحه­های 29 و 30 نوشته کوروش در منطقه داراب، نی­ریز، شهر بابک و استهبان دیده به جهان گشوده و کوروش از رود کر گرفته شده است. هنوز در استهبان یک «ش» مضموم به دنبال هر اسم اضافه می­کنند. مثلاً می­گویند حسینش را ندیدی؟ یعنی آیا حسین را ندیدی؟
به کتاب بهارستان (بهار استهبان) پژوهش و گردآوری از محمدرضا آل ابراهیم صفحه 31 مراجعه شود.

ترکه بازی درمراسم عروسی روستای اسفیان

ترکه بازی

درج این مطلب در وبلاگ به معنای تائید این مطلب نیست هدف آشنایی با مراسمات عروسی در روستاهاونیز عشایر است . چراکه از لحاظ علم پزشکی این بازی وشدت ضربات سهمگین به ساق پا مردود است وضربات جبران ناپذیری به بدن وارد می شود که گاها جبران پذیر نیست.

یکی از بازی­هایی که از گذشته­های دور تا به امروز به حیات خود ادامه داده ترکه بازی یا همان چوب بازی است. قدمت آن شاید به اندازه عمر درختان روی کره زمین باشد. این بازی مردانه ویژه عروسی­ها و ختنه سورانی­ها و سایر جشن­هایی بود که در آن ساز و نقاره نواخته می­شد.
میدان بازی زمین صاف و نسبتاً وسیعی بود. وسایل بازی از زمان­های دور دو عدد چوب
دستی ضخیم و مقاوم و دو عدد ترکه از انار، بید و بنگرو بود که بعدها تبدیل به یک چوب و یک ترکه شد.
شرکت کنندگان در هر دور، دو نفر می­باشند. یکی ترکه به دست در جایگاه مهاجم و دیگری چوب به دست در جایگاه مدافع.
طریقه بازی: دو بازیکن با آهنگ ساز و نقاره وارد میدان می­شوند و جمعیت تماشاچی دایره وار ایستاده حرکات آنها را تماشا می­کنند.
دو بازیکن چند دور با نوای رسا و دلنشین ساز و نقاره با حالتی رزمی و با اعتماد حرکت می
کنند و حرکات پاهای آنها تماشایی است.
گاه اتفاق می­افتد حرکات بازیگر آنقدر هنرمندانه و زیباست که تحسین تماشاگران را برمی­انگیزد و صدای کل و شادی زنها و شاباش مردان از اطراف بلند می­شود.
چه بسا در چنین مواقعی نگاه­های خواهان دختر و پسری به جانب هم پر می­کشید و پی ریز عشقی برای ازدواجی در آینده می­شد.
کار ادامه دارد تا اینکه بازیکن چوب به دست ایستاده کمی به عقب خم شده و چوب را به حالت عمودی به زمین تکیه داده و از آن به عنوان سپر استفاده می­کند.
در این هنگام بازیکن ترکه به دست در نقش مهاجم جلو آمده با هدف وارد کردن ضربه­ای به مدافع به طرف او خیز برمی­دارد.
این تهاجم می­تواند چند نوبت ادامه یابد. مدافع به حالت دو می­توانست عقب عقب تا پایان میدان برود و خود را از ضربه مهاجم دور نگاه دارد. در نهایت مهاجم از یک فرصت استفاده کرده و ضربه­ای وارد می­کند. آنگاه چوب­ها را عوض کرده و یک دور دیگر بازی می­کنند. داشتن بدن سالم، دقت و سرعت، اعتماد به نفس و روحیه­ای قوی و اجتماعی و نیز حرکت زیبا و موزون لازمه اجرای جالب ترکه بازی است.
این بازی برنده و بازنده نداشت. رقابت­های قبیله­ای و قومی به هیجان و گرمی بازی می­افزود. در عروسی­ها حتی از نقاط دوردست روستایی و شهری به قصد ترکه بازی به عروسی می­آمدند، البته سفره پذیرایی از طرف صاحبان عروسی برای آنها پهن بود و قدمشان روی چشم بود. گاه اتفاق می­افتاد فردی که مهارت خاصی داشت چندین نفر را از میدان به در می­کرد. اما روحیه پهلوانی نهفته در این بازی اسطوره­ای کار را به آنجا می­کشاند که آخر سر فردی که رقیبی نداشت خیلی متواضعانه به آخرین نفر ضربه وارد نمی­کرد و آهسته میدان را برای بازی دیگران ترک می­کرد.
در حین بازی اگر پدر داماد یا عروس یا خود  داماد و یا شخص مهم و بزرگی به میدان می­رفت زنها یک صدا کِل و مردها شاباش می­کشیدند و اجرای بازی هم حالتی نمادین و نمایشی پیدا می­کرد به این صورت که هر کدام که در موضع مدافع قرار می­گرفت مهاجم هر کس که بود بعد از چند بار حمله جدی برای گرمی بازی آخر سر، با تبسمی آمیخته به احترام آهسته با ترکه چوب مدافع را نوازشگرانه لمس می­کرد و مراسم روبوسی هم انجام می­گرفت. در این لحظه باز غریو شادمانه کِل و شاباش در فضا طنین می­انداخت.
ترکه بازی اغلب بعد از صرف شام و تا پاسی از شب ادامه داشت و هیجان و تحرک آن به حدی بود که زمان طولانی آن اصلاً خسته کننده و کسالت آور نمی­شد.
برخلاف اجرای به ظاهر خشن، روح دوستی و صمیمیت پنهان در آن حسی لطیف در شرکت
کنندگان و تماشاچیان القا می­کرد. حتی گاه میدانی بود برای آشتی، چه بسا اتفاق می­افتاد افرادی که مدتها به دلایلی با هم قهر بودند در اینجا آشتی می­کردند. افراد ریش سفید و سایر شرکتکنندگان فرصت را غنیمت شمرده و افراد قهر کرده را با هم به میدان می­فرستادند. دیگر جایی برای امتناع نبود. این بازی هم حالتی نمایشی پیدا می­کرد و ضربه جدی نواخته نمی­شد. به محض خاتمه دور بازی، مهاجم و مدافع روبوسی کرده و آشتی برقرار می­شد. این رسم حتی گاهی دو قبیله دور افتاده از هم را به هم نزدیک می­کرد و نیز عرصه­ای بود که جوانان دم بخت قابلیت خود را به همسر آینده­شان نشان دهند.
قوانین ترکه بازی را خود شرکت کنندگان بی
حضور داور و قاضی رعایت می­کردند که چند مورد ساده بیشتر نبود:
1 -مهاجم نباید ضربه را به نقطه­ای بالاتر از شال بند «محل بستن کمربند» به بدن مدافع بزند.
2 -در هر حمله اگر مدافع حین فرار چوب خود را جمع می­کرد، مهاجم از حمله می­ایستاد.
3 -تا زمانی که مدافع چوب خود را به حالت آماده باش به زمین عمود نمی­کرد، مهاجم حمله
ور نمی­شد.
4 -مدافع چوب خود را به صورت  افقی و نیزه­وار به طرف مهاجم نشانه نمی­رفت. در نهایت آخر شب با ساکت شدن ساز و نقاره در میان افسوس شرکت کنندگان که ای کاش به این زودی تمام نمی­شد! بازی تعطیل می­شود.
بعد از آن ضربه خورده یا نخورده، زده و نزده دوستانه دور هم جمع شده درباره بازی صحبت می­کنند و بلند بلند می­خندند.

 

 

سفری به استان فارس وجاذبه های گردشگری

و جاذبه های گردشگری(+عکس)

فارس و فارسی شکل عربی شده پارس و پارسی هستند. نام زبان فارسی برگرفته از نام قدیم این منطقه، پارس بزرگ، است که به علت حکومت شاهان  هخامنشی به کل منطقهٔ ایران اعمال می‌شد.

به گزارش سایت تکناز  فارس در حال حاضر به یکی از استان های ایران که مرکز آن شیراز است اطلاق می شود.این استان که یکی از کهن ترین مناطق ایران به شمار می رود 121000 متر مربع وسعت دارد و تقریبا 7% مساحت ایران را در بر می گیرد.

استان فارس مرکز امپراتوری بزرگ هخامنشیان به پایتختی پاسارگاد و تخت جمشید بوده است. پیش از اسلام دو پادشاه بزرگ ایرانی به نام‌های کورش بزرگ و اردشیر بابکان از این ناحیه برخواستند و به ترتیب سلسله‌های بزرگ هخامنشی و ساسانی را پدید آوردند.

این استان به سبب همین سابقه تاریخی میزبان آرامگاه بسیاری از شاعران,هنرمندان وفرهیختگان کشور بوده است. و از دیر باز به عنوان یک قطب گردشگری ایران در سطح جهان مطرح است.همچنین تنوع آب و هوایی این منطقه بر جاذبه های آن می افزاید.

دیدنی های فارس

 

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

تخت جمشید  مجموعه ای از کاخ های بسیار باشکوهی است که ساخت آنها در سال 512 قبل از میلاد آغاز شد و اتمام آن 150 سال به طول انجامید . تخت جمشید در محوطه وسیعی واقع شده که از یک طرف به کوه رحمت و از طرف دیگر به مرودشت محدود است . این کاخ های عظیم سلطنتی در کنار شهر پارسه که یونانیان آن را پرسپولیس خوانده اند ساخته شده است . ساختمان تخت جمشید در زمان داریوش اول در حدود 518 ق . م ، آغاز شد . نخست صفه یاتختگاه بلندی را آماده کردند و روی آن تالار آپادانا و پله های اصلی و کاخ تچرا را ساختند . پس از داریوش ، پسرش خشایارشا تالار هدیش را بنا نمود و طرح بنای تلار صد ستون را ریخت . اردشیر اول تالار صد ستون را تمام کرد . اردشیر سوم ساختمان را آغاز کرد که ناتمام ماند .

این یادگار بی نظیر از مجموعه ای از کاخ ها ,اقامتگاه ها و همچنین ابزار متعلق به اعصار گذشته تشکیل شده است.در حال حاضر تخت جمشید در 57 کیلومتری شیراز در جاده اصفهان و شیراز واقع شده است .عده ای ویرانی آن را به حمله اسکندر نسبت می دهند.

باغ ارم

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

باغ ارم شیراز یکی از باغ های تاریخی ایران است که شامل چند بنای تاریخی و تنوع گیاهی بی نظیر است.گیاهان مختلفی از نقاط مختلف جهان در این باغ کاشته شده و از این رو  برخی آن را یک نمایشگاه گل و گیاه منحصر به فرد می دانند.

در حال حاضر بخش های مختلف  این باغ در اختیار دانشکده های مختلف دانشگاه شیراز قرار دارد.

باغ ارم شیراز بطور مسلم از دوره سلجوقیان و در تمام دوره آل اینجو و آل مظفر و گورکانیان وجود داشته و با توجه به اینکه سیستم فئودالی بطور کامل بر جامعه آن دوره حاکم بوده بدون تردید بانیان و صاحبان باغ ارم که باغی ارزشمند بوده ، در آن زمان حکام وقت بوده‌ اند . احتمال می‌ رود اتابک قراچه که از طرف احمد سنجر سلجوقی به حکومت فارس منصوب بوده دستور احداث این باغ را داده باشد .

مسجد وکیل

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

این مسجد هم مثل بسیاری از آثارتاریخی شیراز یادگار دوران زندیه است.مسجد وکیل به مدت 10 سال محل برگزاری نماز جمعه بوده است .

مسجد وکیل در سفرنامه به سوی اصفهان پیرلوتی این گونه معرفی شده‌است : " امروز خوشبختانه موفق شدم وارد مسجد کریم خان شوم بی شبهه اگر مدتی در این جا بمانم به همه محل‌هایی که دخول به آنها اکنون به طور کامل برایم ممنوع است ، وارد می‌شوم . مردم این شهر نسبت به من بسیار ملایم و مهربانند . خطوط و نقوش معماری مسجد ، ساده و بی آلایش است ، ولی در همه جا ، میناکاری و رنگ‌ های سبز و قرمز دیده می‌ شود و این تجمل به حد افراط رسیده ‌است هیچ قسمتی از دیوار را نمی ‌توان یافت که به دقت میناکاری نشده باشد . اکنون در کاخی لاجوردین و فیروزه فام هستیم .

آبشار مارگون

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

آبشار مارگون یکی از بزرگ ترین و با شکوه ترین آبشارهای ایران است که که از نظر زیبائی و بزرگی و حجم آب خروجی با آبشار شوی رقابت می کند . این آبشار در استان فارس و در کنار روستای مارگون قرار دارد . این روستا از توابع روستای کمهر (Komehr) از شهرستان سپیدان ( اردکان سابق ) است . سپیدان و مناطق اطراف آن به دلیل کوهستانی بودن و داشتن ارتفاعی بالای ۲۲۰۰ متر آب و هوائی سرد دارد و به گفته شاهدان عینی در مواقعی از زمستان در این آبشار قندیل هائی از یخ تشکیل می شود .

آرامگاه حافظ شیرازی

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

 

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

بر سر تربت ما چون گذری همت خواه                                            که زیارتگه رندان جهان خواهد بود

عاقبت پیش بینی حافظ محقق گشت و مزارش زیارتگاه اهل دل وهنر گردید.مزار حافظ در خاک باغ مصلی که مأوا و محل گشت و تفرج او بود ، در زیر سایه سرو روانی به خاک سپرده شد . ۶۵ سال پس از وفات او یعنی در سال ۸۵۶ ه .ق . در زمان حکمرانی میرزا ابوالقاسم گورکانی ، شمس الدین محمد یغمایی که استاد و وزیر حکمران نام برده بود ، بر فراز قبر حافظ عمارت گنبدی بنا کرد و جلوی آن حوض بزرگی ساخت که از آب رکن آباد پر می شد .

در فارس مزار بزرگان دیگری چون سعدی و خواجوی کرمانی هم وجود دارد که همه ساله میزبان ادب دوستان و طرفداران این شعرای نامی کشور می باشد.

بازار وکیل شیراز

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

سفری به استان فارس و جاذبه های گردشگری(+عکس)

بازار وکیل شهر شیراز یکی از مشهور ترین بازارهای سنتی و تاریخی ایران است . این بازار که به فرمان کریم خان زند (۱۱۷۲ - ۱۱۹۳ ه .ق ) ساخته شده ، اکنون در مرکز شهر شیراز ( شرق میدان شهدا ) قرار گرفته‌است . ( مسجد و حمام تاریخی وکیل نیز در کنار این بازار قرار دارند )

 

موقعیت جغرافیایی و اقلیمی  سپیدان استان فارس

 
موقعیت جغرافیایی و اقلیمی

   سپیدان درعرض جغرافیایی30 درجه و16دقیقه شمالی وطول جغرافیایی 51درجه شرقی با مساحتی حدود3855 کیلومتر مربع

   در شمال شیرازواقع شده است . مرکز این شهرستان شهر اردکان با حدود 357هکتار در 75کیلومتری شیراز در ارتفاع2250 متری از سطح دریا

واقع شده دارای 12قله بالای 3000متر از سطح دریا می باشد .   از شمال به شهرستان اقلید، از غرب  به استان کهکیلویه و بویر احمد

وازجنوب به شیرازو ممسنی   و ازشرق به مرودشت محدود می گردد.  جمعيت شهرستان سپيدان در ابتداي سال 1387بتفكيك

شهري 51029 ،جمعيت روستايي 20875   ميباشد. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری شهرستان دارای سه بخش مرکزی، همایجان، بیضاء

و دو نقطه شهری به نام اردکان و بیضاء ، 8 دهستان و 210 روستا و مکان می باشد. از نظر آب و هوایی دارای آب و هوای سرد کوهستانی

با تابستانهای معتدل و خنک و در زمستانهای سرد و یخبندان می باشد.

پیشینه تاریخی

شهر اردکان مرکز شهرستان سپیدان از شهرهای قدیم و کهن استان می باشد و آخرین منزل و توقفگاه اسکندر مقدونی

 د ر حمله به تخت جمشید بوده است. در تاریخ عالم آرای عباسی آمده است که اردکان در زمان شاه تهماسب صفوی وجود داشته است

و شهری آباد بوده است. در کتاب ریاض الصیاحه حاج زین العابدین شیروانی اظهار شده که اردکان شهری کوچک و هوایش بسیار سرد

و دارای آب نیکویی است. آثاری از تمدن 350 سال پیش از میلاد در جنوب غربی سپیدان دیده شده است.

آثار تاریخی موجود در شهرستان بقعه سید نورالدین علوی در شهر اردکان (وفات 456 هـ.ق) ، ت ل ملیان در روستای ملیان بخش بیضاء

مربوط به تمدن ایلامی، تل بیضاء ، تل زری، تل اسفیان.

زبان : از نظر زبان در سطح شهرستان مردم به زبان ها و لهجه های مختلفی تکلم می کنند. که عمده ترین آنها عبارتند از

 لهجه مخصوص اردکانی که مخصوص مردم اردکان و روستاهای بهرغان، ابنو، دالین و خلار بوده و با آن تکلم شده

و تقریباً در کشور منحصر به فرد می باشد زبان لری که در روستاهای بخش مرکزی، بیضاء، همایجان مردم با آن صحبت می کنند.

زبان فارسی که در روستاهای بخش بیضاء، رایج است.

علاوه بر این زبان ترکی نیز در بین تعداد کمی از مردم که عمدتا عشایر بوده و در بعضی از روستاهای شهرستان ساکن شده اند وجود دارد.


آداب و رسوم: مردم شهرستان بیشتر دارای آداب و رسوم سنتی خاص فرهنگ ایران اسلامی می باشد.

پایبندی به مسائل مذهبی ، اعتقاد به روزهای مذهبی مانند عاشورا ، تاسوعا، ایام شهادت و ولادت ائمه و پیامبر

نیز در حد بالایی بوده و اعتقاد خاصی به ابن ایام دارد. برپایی مراسم عزاداری دهه اول محرم، شبهای قدر، سالروز رحلت پیامبر اسلام

از دیگر آداب و رسوم شهرستان بوده و جایگاه والایی در بین مردم دارد.

در سطح شهرستان سپیدان سه قوم عمده اردکانی، لر، بیضاوی وجود دارد و از اقوام ترک و کرد تعداد محدودی نیز وجود دارد.

در مجموع شهرستان دارای فرهنگ مذهبی بالا بوده و اعتقادات مردم نیز پیرامون مسائل مذهبی خیلی خوب و درجه بالائی بوده

و میزان پایبندی خوب است. شرکت گسترده در مراسم مذهبی ، در مراسم روضه خوانی ، مراسم ختم ،

عدم انجام بعضی مراسم شادی و سرور در روزهای وفات و شهادت امامان و پیامبر و ماههای محرم ،

صفر نیز از دیگر خصوصیات فرهنگی ومذهبی مردم شهرستان می باشد.

جاذبه های گردشگری

آبشار مارگون

 بقعه سید نورالدین علوی

تل ملیان
تل بیضاء 
آبشار چیکون 
سرمورد کهمر و قله برم فیروز و پیست اسکی و دهها چشمه و تفرجگاه دیگر در دهستان کمهر 
چله گاه بزرگ 
چله گاه کوچک
. تنگ آب سرد
تنگ آلوند 
چشمه های ترگاه و دشت مور، چشمه بهرغان در حومه شهر اردکان
تنگ تیزاب 
تنگ براق 
تنگ بغدادیان در دهستان خفری 
چشمه و برم ششپیر 
سراب کهکران 
تنگ بهشت مکان
تنگ گمبیل 
چشمه حسین آباد 
تنگ خرسان شهید آباد 
چشمه هفتخوان
چشمه ملوسجان بیضاء

...و

مناطق حفاظت شده و شکارگاهها در استانم فارس :

مناطق حفاظت شده و شکارگاهها:

منطقE حفاظت شدE هرمود لار:


اين منطقه که در شرق لارستان و در مرکز مشترک استان فارس و هرمزگان قرار گرفته در حدود 151284 هکتار وسعت دارد.اين منطقه به علت شرايط خاص اکولوژيکي، از نظر برخورداري از گونه?هاي گياهي و جانوري خاص مناطق گرمسيري و قوچ لارستان، يکي از مناطق بي?نظير و قابل توجه گردشگاهي و پژوهشي است.

پارک ملي بمو :

پارک ملي بمو با وسعت 48075 هکتار در شمال شهر شيراز و در منتهي اليه شرق اقليم مديترانه?اي گرم و خشک قرار گرفته است. جانوران پارک شامل کل، بز، قوچ، ميش، آهو، پلنگ، روباه، کفتار، گربه وحشي، کبک و تيهو و ... هستند و از نظر پوشش گياهي نيز تاکنون 280 گونه گياهي در آن شناسايي و نمونه?برداري شده است. ارزش گردشگاهي و پژوهشي آن قابل توجه است.

منطقE شکار ممنوع بصيران :

اين منطقه در چهار کيلومتري جنوب آباده قرار دارد و منطقه?اي گسترده است که به خاطر گونه?هاي نادر گياهي و جانوري مورد حفاظت قرار گرفته است. اين منطقه يکي از ارزشمندترين زيستگاه?هاي حيات?وحش کشور و استان است.

منطقE شکار ممنوع توت سياه :

اين منطقه که از مناطق تحت حفاظت محيط زيست استان است، در انتهاي منطقه بوانات واقع شده و وسعتي نزديک به 20 هزار هکتار دارد. اين محل، زيستگاه گونه?هاي گياهي و جانوري است. در حال حاضر، از قابليت?ها و امکانات گردشگاهي و پژوهشي اين شکارگاه استفاده نمي?شود.

طبيعت گردي:


پارک? جنگلي استهبان :

اين پارک در دامنE کوه تودج در جنوب شهر استهبان، با پوشش گياهي مرکب از درختان انگور، بادام، پسته و انجير قرار گرفته که از جاذبه?هاي طبيعي و زيباي اين شهرستان به شمار مي?آيد. در بالادست اين محل چشمه?اي مي?جوشد و آبشاري زيبا را به وجود مي?آورد. از اين مکان نيز در فصل?هاي سال به عنوان گردشگاه استفاده مي?شود.

گردشگاه بونيز :

اين منطقه که در ارتفاعات بخش جنوبي جهرم واقع شده، از نقاط ديدني اين شهر است. بيشترين مراجعه?کنندگان اين مکان را دوستداران ورزش?هاي کوهستاني تشکيل مي?دهند.

گردشگاه شهيد :

اين مکان که در بين راه فيروزآباد U فراشبد واقع شده، از گردشگاه?هاي ديدني شهرستان فيروزآباد است. گونه?هاي نادري از پرندگان مهاجر و حيوانات وحشي دارد و هم?اکنون مورد توجه بازديدکنندگان بسياري از شهرستان?هاي کازرون و فيروزآباد است.

گردشگاه آب?بند :

در منطقE آب?بند، و در حاشيE رودخانه و در دامنE کوه بلند داراب محوطه?اي وسيع با درختان بيد و ميوه، گردشگاهي زيبا و جذاب را به وجود آورده است. اين محوطه از گردشگاه?هاي ارزشمند شهرستان داراب به حساب مي?آيد که در طول سال مورد بازديد بسياري از کوهنوردان و دوستداران طبيعت قرار مي?گيرد.

گردشگاه امام?زاده سلطان شهباز :

اين مکان که قابليت زيارتگاهي U تفريحي دارد، در روستاي رودبال واقع شده است. آبشار، چشمه و پوشش جنگلي، چشم?اندازي مناسب به اين گردشگاه داده?اند. چنان?که در ايام نوروز و ساير ماه?هاي سال، بسياري از مردم براي بازديد از آن به منطقه روي مي?آورند.

گردشگاه بک بک :

در جنوب شرقي شهرستان استهبان گردشگاهي زيبا به نام «بک?بک» وجود دارد که زيستگاه گونه?هايي از پرندگان مهاجر است.

گردشگاه پارک جنگلي استهبان :

بر دامنE کوه تودج، در جنوب شهرستان استهبان، منطقه?اي با پوشش جنگلي، مرکب از درختان انگور، بادام، پسته و انجير وجود دارد که از جاذبه?هاي زيباي طبيعي اين شهرستان به شمار مي?آيد. در اين مکان، چشمه?اي وجود دارد که با سرازير شدن از دامنE کوه، آبشاري زيبا مي?آفريند. از اين مکان در فصل?هاي مناسب سال به عنوان گردشگاه استفاده مي?شود.

گردشگاه ميان جنگل :

دامنه?هاي شمالي کوه «ميان جنگل» و بخشي از منطقE «شکار ممنوع» آن در فسا، براي ايجاد گردشگاه پيش?بيني شده است. اين محدوده در فاصلE 50 کيلومتري شمال غربي شهر فسا و در کنار جادE اصلي شيراز U فسا قرار دارد.اين منطقه از درختان جنگلي پوشيده است که مانند توده?اي انبوه در دامنE کوه «ميان جنگل» و در دو سوي جاده خودنمايي مي?کند. گونه?هاي بنه و بادام وحشي پوشش غالب (درختان) جنگلي اين منطقه را تشکيل مي?دهند. نزديکي محل انتخاب شده به جادE اصلي و وجود ساير راه?ها، امکان دستيابي ساکنان شهرهاي شيراز، سروستان، منا، خرامه، ني?ريز و جهرم و مسافراني را که از اين جاده مي?گذرند، آسان?تر کرده است.

گردشگاه آتشکده :

در حاشيE جاده شيراز به استهبان، در دامنE ارتفاعات خرمن?کوه، گردشگاهي ارزشمند وجود دارد که در حال حاضر، بخشي از خدمات تفريحي اين مسير را به عهده دارد. اين مکان چشم و برکه?اي بسيار زيبا دارد که علاوه بر قابليت?هاي گردشگاهي به عنوان حوضچE پرورش ماهي نيز مورد استفاده قرار مي?گيرد.

گردشگاه چله?گاه :

اين گردشگاه در 10 کيلومتري شهرستان سپيدان واقع شده و هم?اکنون شهرداري سپيدان به طور موقت، طرح کمپينگ آن را به اجرا درآورده است. اين گردشگاه، در فصل?هاي بهار و تابستان پذيراي انبوهي از مردم است. روستاي چله?گاه که از توابع شهرستان سپيدان است، بر سر راه مارگون واقع شده و تا سپيدان 25 کيلومتر فاصله دارد. اين منطقه در فصل زمستان مکان مناسبي براي علاقمندان به ورزش?هاي کوهستاني است.

گردشگاه تنگ تيزآب :

تنگ تيزآب در فاصلE 20 کيلومتري شمال غرب سپيدان واقع شده و گذرگاه يکي از شعبه?هاي رودخانه بشار است که از کوه?هاي سپيدان و ياسوج سرچشمه مي?گيرد. اين رودخانE دائمي آبي شيرين دارد و مورد استفادE شرب و کشاورزي است. گونه?هاي مختلف ماهيان بومي نيز در آن ديده مي?شوند.تنگ تيزآب از پوشش جنگلي مناسب برخوردار است و درختان آن را بيشتر بنه، بادام، بلوط و بيد تشکيل مي?دهند. تنوع گونه?هاي درختي و عبور يک رودخانE دائمي از جمله ويژگي?هاي اين منطقه?اند. تنگ تيزآب تابستان?هاي خنک و خوش آب و هوا و زمستان?هاي سرد دارد. اين منطقه با آن که امکانات گردشگاهي مناسب ندارد، در فصل تابستان مورد استفادE بسياري از بازديدکنندگان که از راه?هاي دور و نزديک به اين منطقه مسافرت مي?کنند، قرار مي?گيرد.طبيعت کوهپايه?اي توأم با پوشش جنگلي و رودخانE دائمي، منظره?اي زيبا را در دل «تنگ» تيزاب به وجود آورده و جاذبه?هاي اين گردشگاه را فزوني بخشيده است. مدخل تنگ تيزآب در مجاورت جادE آسفالتE سپيدان U ياسوج قرار دارد. فاصلE شيراز تا اين محل در حدود 90 کيلومتر است. راه کوهستاني ممسني U سپيدان از کنار اين تنگ عبور مي?کند.هم?اکنون در فصل?هاي مساعد به ويژه در بهار، در مدخل ورودي اين تنگ چادرهايي براي اقامت بازديدکنندگان نصب شده است که مورد استفاده قرار مي?گيرد.

گردشگاه ميان کتل :

اين منطقه در جنوب غربي دشت ارژن و در جنگل?هاي ميان?بند، (منطقE کوهستاني ميان کتل و زيستگاه گوزن زرد ايراني) قرار گرفته است.گردشگاه «ميان کتل» با فضاي کوهستاني و پوشش انبوه جنگلي، ويژگي?هاي بي?همتا دارد. زمين گردشگاه تپه?اي است در کف دره با شيب ملايم که جهت شمالي آن مشرف به بخش جنگل?هاي متراکم بلوط و زيستگاه گوزن زرد است. در بالاي اين تپه و در بخش جنوبي آن، چشم?انداز زيباي منطقE جنگلي برم ديده مي?شود. ارتفاعات اطراف درE ميان کتل که در بخش شمالي، شمال شرقي و شمال غربي مانند ديواره?اي ديده مي?شود، در زمستان?هاي پربارش پوشيده از برف است که منظره?اي جالب و زيبا دارد و براي علاقمندان به ورزش?هاي زمستاني جالب توجه است. گردشگاه ميان کتل در مجاورت جادE قديم شيراز U کازرون و در فاصلE 18 کيلومتري دشت ارژن واقع شده است. فاصلE اين گردشگاه تا جادE اصلي دشت ارژن U کازرون 14 کيلومتر راه خاکي است.اگرچه نقاط مرتفع و کوهستاني منطقE ميان کتل زمستان?هاي سرد و برف?گير دارد، ولي محل گردشگاه به علت استقرار در ميان جنگل?هاي ميان?بند و درE زيباي ميان کتل، آب و هوايي معتدل دارد که در همه ماه?هاي سال داراي قابليت?هاي گردشگاهي متفاوت است.

گردشگاه چاه مسکي :

اين منطقه در ابتداي دشت چاه مسکي و در فاصلE 30 کيلومتري شيراز قرار دارد و دسترسي به آن از طريق جادE شيراز U مرودشت ميسر است.وسعت کنوني اين گردشگاه در حدود 30 هکتار است که به لحاظ چشم?اندازهاي طبيعي و آب و هواي مناسب، از فضايي مطلوب برخوردار است. در اين گردشگاه، علاوه بر استفاده از امکانات بازديد از حيات?وحش، مي?توان از نمايشگاه عکس?هاي گونه?هاي پرندگان و پستانداران نادر و همچنين از گونه?هاي جانوري تاکسي درمي (خشک شده) شده بازديد کرد.

گردشگاه هفت برم :

اين گردشگاه در 55 کيلومتري غرب شيراز واقع شده و داراي چشم?اندازهاي بسيار زيبا از تپه ماهورها و برم?هاي چندگانه است. آب و هواي آن در زمستان?ها سرد و خشک و در تابستان?ها معتدل است. نزديکي اين منطقه به شيراز و تنوع چشم?اندازها و آب و هواي مطبوع آن سبب شده است که در اکثر فصل?هاي سال، با وجود کمبود امکانات خدماتي و رفاهي، بسياري از اهالي شهرستان?هاي شيراز، کازرون و سپيدان به اين مکان مسافرت کنند. دسترسي به اين گردشگاه از طريق جاده?اي شوسه که تا جادE اصلي شيراز U کازرون 12 کيلومتر فاصله دارد صورت مي?گيرد.

گردشگاه چشمE سلماني :

اين گردشگاه در منطقE تنگ سعدي و در حاشيE ضلع جنوبي پارک ملي بمو واقع شده است. چشمE سلماني که آب شيرين دارد در شمال اين منطقه قرار دارد.گردشگاه چشمE سلماني چشم?اندازهاي طبيعي زيبا و هواي مطبوع دارد و راه ارتباطي آن از جادE آسفالتE شيراز U خرامه مي?گذرد. فاصلE اين گردشگاه تا شيراز شش کيلومتر است.

گردشگاه چشمE فيلي :

چشمE فيلي در حاشيE شرقي دانشکدE دامپزشکي و در مسير راه ورودي به دشت بانش واقع شده است.اين گردشگاه با وسعتي در حدود 60 هکتار خارج از محدودE قرق شده باجگاه است. اين محل بين دو رشته کوه شمالي آن (صوفيا) و جنوبي (فيل) قرار گرفته و دشت کوچک خانعلي را در خود جاي داده است. مجموعE دشت، دامنه و کوه?هاي کم ارتفاع، گردشگاهي جالب را به وجود آورده?اند که مورد استفاده مردم قرار مي?گيرد.

حاشيE رودخانE شاپور :

در حاشيE رودخانE شاپور و در مجاورت تنگ چوگان، فضايي سبز و خرم که آميزه?اي از درختان بيد و بلوط است به شکل يک گردشگاه جالب توجه دامن گسترده است. اين منطقه همه روزه انبوهي از بازديدکنندگان را به سوي خود جلب مي?کند. در حال حاضر اين گردشگاه از قابليت?هاي بسيار ارزندE گردشگاهي برخوردار است.

رودخانه ها ، چشمه ها وغارهای استان فارس

ارتفاعات استان فارس به چهار گروه مهم تقسيم مي?شوند:

اول U ارتفاعات شمالي و شمال غربي که از کوه?هاي سميرم شروع مي?شود، تا غرب آباده ادامه مي?يابد و به کوه عظمت که گردنE معروف کولي?کُش در آن واقع شده است، ختم مي?شود. ارتفاعات برم فيروز نيز در اين ناحيه واقع شده و از سپيدان آغاز و به ارسنجان منتهي مي?گردد.

دوم U ارتفاعات مرکزي که کوه?هاي اطراف شيراز (سبزپوشان و بمو) و نيز کوه?هاي مهارلو، خرمن?کوه فسا و تودج را دربرمي?گيرد.

سوم U ارتفاعات غربي که در امتداد ارتفاعت کهگيلويه تا کوه?هاي ممسني در دشت ارژن (کوهمره سرخي) ادامه مي?يابد و به کوه?هاي سفيدار در فيروزآباد متصل مي?شود.

چهارم U ارتفاعات جنوبي يز شامل کوه?هاي داراب و ارتفاعات بالنگستان يا هنگستان و کوه?هاي لارستان است.

 

بالای صفحه

کوه ها:

قلE بل :

اين قله که از قلل مشهور کشور است، در شهرستان اقليد واقع شده و در ايام مختلف سال به ويژه در زمستان پذيراي بسياري از علاقمندان به ورزش?هاي کوهستاني و کوهنوردي است.

کوه تودج :

اين کوه از تنگ کرم آغاز مي?شود و در جهت شمال غربي و جنوب شرقي امتداد مي?يابد. بلندترين قلE آن با 3150 متر ارتفاع در شمال شرقي داراب واقع شده است. کوه خرمن?کوه و تودج در تمام زمستان و گاه تا اوايل تابستان پوشيده از برف است.

خرمن?کوه :

اين کوه در شمال شهر فسا قرار دارد و مرتفع?ترين نقطE اين شهرستان محسوب مي?شود. ارتفاع قلE آن در حدود 3183 متر از سطح دريا است.

کوه گر :

اين کوه در شمال شهرستان مرودشت قرار گرفته و 3109 متر ارتفاع دارد. جهت عمومي کوه?هاي اين شهرستان نيز مطابق با جهت عمومي زاگرس (شمال غربي U جنوب شرقي) مي?باشد.

کوه سفيد :

اين کوه مطابق با جهت عمومي زاگرس از شمال غربي به جنوب شرقي کشيده شده و با 3943 متر ارتفاع، بلندترين نقطE شهرستان اقليد است که در شمال شرقي استان قرار دارد.


رودها و دریاچه ها:


رودخانه و حواشی آن ها همواره يکی از کانون های تفرجگاهی و شکارگاهی و صيادی ورزشی محسوب می شوند، برخی از مهم ترين اين رودخانه ها عبارتند از: کر، پيرآب، شادکام، شش پير ، شورجهرم ، شور لار، دالکی و ... مهم ترين آبشارهای اين منطقه نيز عبارتند از: آبشاردشتک ابرج، آبشار مارگون.

رودخانE مهران شور :

از ارتفاعات کوه سياه، کوه پردي و کوه?هاي شمال گاوبست سرچشمه مي?گيرد و پس از عبور از دشت لامرد، از قسمت جنوب شرقي استان خارج مي?شود. اين رودخانه در سال?هاي کم باران، تنها در فصل?هاي باران?خيز به جريان درمي?آيد و کيفيت آن براي کشاورزي نامناسب است.

رودخانE شور لار :

اين رودخانه از به هم پيوستن چند نهر که از کوه?هاي سياه، ملک تير و جم سرچشمه مي?گيرند به وجود آمده است. رود شور لار پس از جذب زهکش دشت?هاي لار و علي?آباد و دريافت آب چند چشمه، از شهرستان لار خارج مي?شود. کيفيت آب اين رودخانه به دليل عبور از گنبدهاي نمکي نامناسب، حتي براي کشاورزي نيز قابل استفاده نيست، ولي احتمالاً داراي جنبه?هاي درماني است.

رودخانE شور جهرم :

اين رودخانه که از شاخه?هاي مهم رودخانE مند محسوب مي?شود از شاخه?هاي فراوان تشکيل شده است که عمده?ترين آن?ها، رودخانE جعفري (خشک?رود و اصل?آباد) است. شاخه?هاي ديگر آن از کوه?هاي شمال شهرستان فسا سرچشمه مي?گيرند و در طول مسير خود، عمدتاً از آب مسيل?هاي فصلي تغذيه مي?کنند.

رودخانE چوبخله :

اين رودخانه از سرشاخه?هاي رودخانه کر است و از کوه چال کلاغ سرچشمه مي?گيرد. اين رود پس از طي مسير کوهستاني و پرپيچ و خم، از شهرستان سپيدان خارج مي?شود.

رودخانه مارگان :

اين رودخانه که از کوه?هاي رنج سپيدان سرچشمه مي?گيرد، از شاخه?هاي رودخانه کر است. رود مارگان پس از پيوستن به چند شاخE ديگر، در خارج از شهرستان سپيدان، رودخانه کر را تشکيل مي?دهد. آبشار اين رودخانه يکي از معروف?ترين آبشارهاي ايران و جهان است.

رودخانE بشار :

اين رود، سرشاخE رودخانE کارون است که از کوه?هاي تنگ سرخ و قبله گرگو سرچشمه مي?گيرد و پس از طي مسير کوهستاني، از شهرستان اردکان خارج مي?شود.

رودخانه قره?آغاج :

اين رودخانه که شاخE اصلي رودخانE مند است، از کوه ?هاي چهل چشمه در شمال شهرستان مرودشت سرچشمه مي?گيرد و پس از آبياري دشت کوار، از اين شهرستان خارج مي?شود.

رودخانE سيوند :

رودخانE سيوند پس از دريافت چند شاخE فرعي به نام?هاي سيميکان، گله?دار و ... عبور از دشت?هاي قادرآباد، سعادت?آباد، سيوند و مرودشت، در محل پل?خان به رودخانه کر مي?ريزد.

رودخانه کُر :

رود کُر از کوه?هاي سيد محمد و پالانگري در شهرستان اقليد سرچشمه مي?گيرد و پس از پيوستن آب تعدادي از چشمه?هاي اين شهرستان به آن، با نام رودخانه دزدکر از ناحيE تنگ براق به شهرستان مرودشت وارد مي?شود. شاخه?اي ديگر از اين رودخانه نيز با نام رودخانE مارگان پس از پيوستن شاخE شورخارستان به آن، با نام گاوگدار به دزدکر که از کوه?هاي رنج سپيدان سرچشمه مي?گيرد، مي?پيوندد. يک شاخE مهم ديگر تنگ شول، بادامک است. رودخانه کر، پس از گذشتن از سد درودزن وارد دشت رامجرد مي?شود. در پائين رودخانه، بندهاي سنتي امير، فيض?آباد تيلکان و جهان?آباد احداث شد?ه?اند. اين رودخانه وارد منطقE کربان از شهرستان شيراز مي?شود و سرانجام در سياه زار به درياچE بختگان مي?ريزد.

رودخانه پيرآب :

اين رودخانه که به پرياب نيز معروف است، از استان کهگيلويه و بويراحمد در شمال ممسني سرچشمه گرفته و پس از طي مسافتي در دهستان رستم به رودخانE فهليان مي?ريزد. اين رودخانه در شهرستان ممسني جريان دارد.

رودخانE شش?پير :

اين رودخانE مهم، از کوه?هاي جنوب شرقي شهرستان سپيدان سرچشمه مي?گيرد و پس از پيوستن به رود کوچک برغان به سمت جنوب جريان مي?يابد و در محلي به نام روديان، وارد دهستان دشمن?زياري مي?شود. رودخانE شش?پير پس از آبياري اراضي کشاورزي دهستان دشمن?زيار در 18 کيلومتري شرق فهليان به رود شيرين مي?پيوندد و وارد دهستان رستم مي?شود.

رودخانه رودشير :

اين رودخانه کوچک از کوه?هاي منطقE جاويد سرچشمه مي?گيرد و در دهستان جاويد جريان مي?يابد و پس از طي مسافتي به رودخانE شش?پير در شهرستان ممسني مي?ريزد.

رودخانE آغاج :

اين رودخانه از دامنE کوه تابسک در دهستان دشمن?زياري سرچشمه مي?گيرد و پس از عبور از ميان دره?اي در ناحيE شمال غرب شيراز، در حوالي چهل چشمه از منطقE ممسني خارج مي?شود. رودخانE آغاج در مسير خود همراه چند رود و چشمه، پس از عبور از اراضي زراعي خفر، کوار و جهرم و قيروکارزين از طريق استان بوشهر به نام رودمند، وارد خليج?فارس مي?شود.

رودخانE تنگ شيو :

اين رودخانه از کوه?هاي کهگيلويه و بويراحمد سرچشمه مي?گيرد و پس از طي مسافتي، در خاک کهگيلويه وارد منطقE ممسني مي?شود و در دهستان رستم به رودخانE فهليان مي?پيوندد.

رودخانE فهليان :

اين رودخانه که مهم?ترين رودخانE شهرستان ممسني است، از به هم پيوستن رودخانE شش?پير و رودشير به وجود آمده است که پس از عبور از کنار کوه قلعه سفيد، وارد منطقE فهليان مي?شود.اين رودخانه پس از مشروب ساختن اراضي وسيع، از ميان دره?اي عميق به نام تنگ آبجان يا آبجونه مي?گذرد و در ناحيه?اي به نام گوشE بردنگان با رودخانE کتي?کور (دروغزن) يکي مي?شود. پس از آن، از دره?اي ژرف عبور مي?کند و در ناحيE امم ضامن در غربي?ترين ناحيE ممسني به رودخانE پيرين مي?پيوندد و رودخانE زهره را تشکيل مي?دهد. سپس به سوي جنوب امتداد يافته و مرز طبيعي بين ممسني و ناحيE گچساران را به وجود مي?آورد.مسير اين روخانه، يکي از جالب?ترين جلوه?هاي طبيعي استان را که تجربه ديدار آن فراموش نشدني است، به نمايش مي?گذارد.


رودخانE شادکام :

اين رودخانه که در گذشته به نام رودخانE سارياتن مشهور بود، از چشمه?اي به همين نام در ارتفاعات کوه آلماليجه سرچشمه مي?گيرد و پس از آبياري دشت نمدان، به درياچE کافتر مي?ريزد. رودخانه شادکام در محدوده شهرستان اقليد جريان دارد و حاشيه?ها و پيرامون آن ارزش?هاي گردشگاهي دارند.

رودخانه پل فسا شیراز:

رودخانه پل فسا يک رود دايمی به طول 35 کيلومتر است. مسير کلی اين رود جنوب خاوری بوده و از کوه پهن 14 کيلومتری جنوب باختری شيراز سرچشمه می گيرد.

رودخانه خشک شیراز:

رود خشک که 50 کيلومتر طول دارد رودی فصلی بوده که مسير کلی آن جنوب خاوری است. سرچشمه اين رود، کوه های قلات و تشی برگی و کلتاق در 33 کيلومتری شمال باختری شيراز است که به آن نهر اعظم نيز می گويند.

رودخانه دالکی شیراز:

رودخانه دالکی يک رود دايمی به طول 170 کيلومتر است که شيب متوسط آن 8/0 درصد می باشد. اين رود که حوزه آن خليج فارس و دريای عمان است در مسير کلی خود که به سمت جنوب باختری است، از شهرستان های کازرون، برازجان و بوشهر در استان های فارس و بوشهر عبور می کند. هله از ارتفاعات 40 کيلومتری جنوب خاوری کازرون و 53 کيلومتری جنوب باختری شيراز از دهستان کوهمره سرچشمه گرفته و به سوی شمال باختری روان می شود. در 14 کيلومتری خاور کازرون با رودخانه حنا مخلوط شده و به نام رودخانه سفيد از طريق دره دوان در شمال خاوری، همچنان به سوی شمال باختری ادامه مسير می دهد. پس از آن که در 17 کيلومتری شمال کازرون با رودخانه تنگ شيب مخلوط شده، با نام جديد شاهپور از طريق تنگه چوگان به دهستان شاهپور وارد می شود. در اين دهستان با ريزابه های فراوانی از جمله رود شکستان درهم می آميزد و رو به سوی جنوب باختری به طرف دهستان خشت سرازير می شود. در اين دهستان به سوی باختر تغيير جهت داده و پس از عبور از دره شمالی کوه پوزه حسن کرچال وارد دهستان مزارعی از شهرستان برازجان می شود. در اين دهستان با ريزابه های فراوانی که غالبا از شمال سرازير شده اند مخلوط گشته، مرز ميان دهستان های مزارعی، شبانکاوه و زيرراه را تشکيل می دهد و به نام رودخانه شيرين در 12 کيلومتری شمال باختری برازجان با رودخانه دالکی مخلوط می شود. از اين به بعد اين رودخانه که به سمت باختر متوجه شده و مرز ميان دهستان های شبانکاره و زيارت را تشکيل می دهد، هله نام می گيرد. سرانجام اين رودخانه در 54 کيلومتری جنوب باختری برازجان به خليج فارس می ريزد. در طول مسير اين رودخانه نقاط مناسبی برای احداث سد وجود دارد. از جمله اين مناطق می توان به مدخل شمالی تنگ چوگان در 20 کيلومتری شمال کازرون، دهانه خاوری پوزه حسن کرچال در 35 کيلومتری باختر کازرون و همچنين دره شمالی کتل برنگ در 44 کيلومتری باختر شمالی کازرون اشاره کرد.

رود موند (مند) شیراز:

مسير عبوری اين رود شهرستان های شيراز، جهرم، فيروزآباد، و خورموج است. اين رود 685 کيلومتر طول دارد و مسير کلی آن نخست جنوب خاوری و سپس جنوب باختری و در انتها باختری می باشد. اين رودخانه از کوه های انار و خانی يک واقع در دهستان کوهمره در 75 کيلومتری باختر شمالی شيراز و 28 کيلومتری شمال خاوری کازرون سرچشمه می گيرد و به نام رودخانه قره آغاج به سوی جنوب خاوری سرازير می شود و پس از مخلوط شدن با رودخانه زاخرد به دهستان سياخ وارد می گردد و مسير خود را به سوی جنوب خاوری طی می کند. اين رودخانه پس از طی مسيری طولانی و عبور از دهستان ها و شهرستان های بسيار و مخلوط شدن ريزابه ها و رودخانه های فراوان با اين رودخانه سرانجام در 56 کيلومتری جنوب باختری خورموج به خليج فارس می ريزد.

رود سرخون شیراز:

سرخون يک رود دايمی به طول 20 کيلومتر است. اين رود از کوه های دشت ارژن و ديوار آهنی در 44 کيلومتری باختر شيراز سرچشمه می گيرد. شيب متوسط اين رود 7 درصد و مسير کلی آن جنوبی است.

رودخانه آغاج شیراز:

اين رودخانه از دامنه کوه تابسک در دهستان دشمن زياری سرچشمه می گيرد و پس از عبور از ميان دره ای در ناحيه شمال باختری شيراز، در حوالی چهل چشمه از منطقه ممسنی خارج می شود. رودخانه آغاج در مسير خود همراه چند رود و چشمه، پس از عبور از اراضی زراعی خفر، کوار، جهرم، قير و کارزين از طريق استان بوشهر به نام رود مند وارد خليج فارس می شود.

درياچه و تالاب ارژن :

وسعت تقريبي اين درياچه در حدود 2000 هکتار و از جمله درياچه?هاي آب شيرين کشور است. اين درياچه بخشي از منطقE حفاظت شدE ارژن و پريشان است که در فاصلE 60 کيلومتري شيراز و در مجاورت جادE اصلي شيراز U بوشهر قرار دارد. درياچE ارژن يکي از زيستگاه?هاي مهم پرندگان مهاجر است که در حدود نيمي از سال، ميزبان هزاران پرندE مهاجر است. اين منطقه، تابستان?هاي خنک و زمستان?هاي سرد دارد که معمولاً در فصل زمستان با بارش برف همراه است.منطقE گردشگاهي درياچE ارژن به دليل استقرار در مسير جادE اصلي شيراز U کازرون، نزديکي با آثار تاريخي بيشاپور و غار شاپور و همچنين راه ارتباطي استان?هاي خوزستان و بوشهر با شيراز، از اهميت ويژE جذب جهانگرد برخوردار است.تالاب اين درياچه که در ميان آن قرار گرفته است، علاوه بر ارزش?هاي تفريحي، ارزش اکولوژيکي ويژه دارد و در گذشته?اي نه چندان دور، در شمار محدودE منطقE حفاظت شدE ارژن و پريشان با عنوان پارک بين?المللي ثبت شد و در حال حاضر، يکي از ذخاير بيوسفر جهان محسوب مي?شود.

درياچه?هاي طشک و بختگان :

اين درياچه?ها که در نزديکي شهرستان ني?ريز واقع شده?اند، از بزرگ?ترين و پرآب?ترين درياچه?هاي کشور محسوب مي?شوند و مناطق کوهستاني بين آن?ها و جزاير متعدد آن?ها به ويژه در درياچE طشک، مجموعE طبيعي بسيار با ارزشي را به وجود آورده?اند.در مجاورت مصب رودخانه و تا حوالي جزيره يوسف، آب آن تا اندازه?اي شيرين است و گاه براي کشاورزي نيز استفاده مي?شود. از ناحيE دو شاخ به طرف شرق، آب درياچه به تدريج شورتر مي?شود. چشم?انداز عمومي درياچه به دليل وجود درختان گز در نوار ساحلي و پوشش گياهان آبزي در درون درياچه، سبز به نظر مي?رسد. در مناطقي که آب درياچه شور مي?شود، اين چشم?انداز تا حدودي رنگ خود را از دست مي?دهد.بخش ساحلي و کم عمق درياچه از نيزارها و درختان گز همراه نمونه?هايي از گياهان شورپسند پوشيده شده است. در اطراف درياچه، درختچه?هاي پسته و پستE وحشي، بادام کوهي، نرگس، کيکم و قيچ ديده مي?شوند و گياهان داروئي مانند باريم، آويشن، کاکوتي و ... به وفور در اطراف آن مي?رويند. زيره?اي بسيار معطر و خوشبو نيز در کوه?هاي اطراف درياچه مي?رويد. در اين منطقه، پرندگان قابل شکار نظير هوبره، کبک و تيهو، کوکو، کبوتر، قمري، دارکوب، جغد کوچک زيست مي?کنند و مناطق شور درياچه، محلي براي زندگي پرندگان مهاجر و حيوانات وحشي نظير بز، قوچ، ميش و آهو محسوب مي?شوند.
درياچE طشک، جزاير متعددي دارد که يکي از آن?ها جزيرE زيباي نرگس است. اين جزيره، محل رشد گل نرگس وحشي است که زيبايي خيره?کننده?اي را به وجود مي?آورد.یکي ديگر از جزاير درياچه، معروف به جزيرE پليکان?هاست که محل لانه?سازي پرندگان مختلف نيز هست. اين جزيره در بخش عميق درياچه طشک واقع شده و آب اطراف آن معمولاً کمتر خشک مي?شود. به همين دليل، جانوراني مانند گربه وحشي، شغال و کفتار به آن دسترسي ندارند و نمي?توانند امنيت حيات?وحش جزيره را برهم زنند.اين سيستم آبي U خشکي، يکي از زيباترين پديده?هاي زيست محيطي با قابليت?هاي گردشگاهي و تحقيقاتي قابل توجه استان است.

درياچE کافتر (شادکام) :

اين درياچه با مساحتي در حدود 48 کيلومتر مربع، يکي از درياچه?هاي آب شيرين استان فارس است که در جنوب شرقي شهرستان اقليد واقع شده و از زيستگاه?هاي بسيار ارزشمند پرندگان مهاجر محسوب مي?شود. در حال حاضر، برداشت بي?رويه از رستني?هاي محدودE اين درياچه و آب آن، حيات آن را به مخاطره انداخته است. اگرچه اين درياچه يکي از زيباترين چشم?اندازهاي طبيعي استان مي?باشد، اما هيچ?گونه حفاظت جدي در آن صورت نگرفته است.

درياچه هاي سدها :

درياچه هاي سدهاي استان عبارتند از:
● درياچه سد تنگاب، بر روي رودخانه «فيروزآباد»، در 10 کيلومتري فيروزآباد.
● درياچه ميرزاي شيرازي، بر روي رودخانه «قره آغاج»، واقع در 10 کيلومتري شهر کوار.
● درياچه سد سلمان فارسي، بر روي رودخانه «قره آغاج»، واقع در نزديکي شهر قير.
● درياچه سد درودزن، بر روي رودخانه «کر» در حوالي شهر مرودشت.
● درياچه بند امير، واقع در شمال شرقي شيراز.
● درياچه بند بهمن، در جنوب شيراز.
● درياچه بند تيلکان، بر رودخانه «کر».
● درياچه سد سيبويه، بر روي رودخانه «سيوند» در شمال مرودشت.
● درياچه سد تنگ براق، بر روي رودخانه «کر».
● درياچه سد ايزدخواست، بر روي رودخانه «رحيمي»، واقع در 5 کيلومتري ايزدخواست.

درياچه پريشان (فامور) :

اين درياچه در 3 کيلومتري روستاي «ايازآباد» از توابع بخش مرکزي شهرستان کازرون قرار دارد و فاصله آن تا اين شهر 12 کيلومتر است. آب درياچه پريشان، شيرين است ولي براي آشاميدن چندان مناسب نيست. در داخل اين درياچه، ماهي ها به صورت آزاد زيست مي کنند. از اين درياچه، براي پرورش ماهي نيز استفاده مي شود. پرندگان مهاجر آبزي نيز در فصل مهاجرت در اطراف درياچه ديده مي شوند. نام درياچه پريشان که «نامور» هم ناميده مي شود، از نام چشمه اي گرفته شده که منبع اصلي تأمين آب درياچه است. حداکثر سطح مشاهده شده آن 18 کيلومترمربع مي باشد که در تابستان به حداقل مي رسد و حالت باتلاقي پيدا مي کند. ميانگين عمق آب آن 6/1 متر مي باشد که در بعضي از سال ها به 2 متر نيز مي رسد. اين درياچه حوضه آبريز بسته اي را تشکيل مي دهد که مساحتي حدود 263 کيلومترمربع را زهکشي مي کند. جلوه هاي بهاري و پاييزي اين درياچه جذاب و ديدني است، مراتع و گلزارهاي حاشيه درياچه و پرندگان وحشي آن، تفرجگاه طبيعي جالب توجهي را به وجود مي آورد. ارزش هاي زيست محيطي درياچه کم نظير و قابل توجه است.

درياچه مهارلو :

اين درياچه در 27 کيلومتري جنوب شرقي شيراز واقع شده است. آب درياچه از نظر کيفي شور و غيرقابل استفاده است. از آب اين درياچه، براي تهيه و استخراج نمک طعام استفاده مي شود و مکاني مناسب براي زيست پرندگان و حيوانات وحشي محسوب مي شود. وسعت درياچه 600 کيلومترمربع است.

غارها


غار مرمر يا (مادر شاپور) :

اين غار، در سمت شرقي «غار شاپور» و در نقطه مرتفعي واقع گرديده و به دليل وجود سنگ‌هاي مرمر زيبايي در ورودي آن، به «غار مرمر» معروف است. همچنين به علت نزديکي اين غار به غار شاپور، شايع است که مقبرE ماده شاپور اول در آن قرار دارد. راهيابي به اين غار، به واسطه صخره‌هاي عظيم سنگي بسيار مشکل و مستلزم استفادE کامل از طناب و ميخ کوبي و ورزيدگي افراد بازديد کننده است. دهانE غار، سنگ‌چين دستي به ارتفاع 5 متر مي‌باشد. جنس سنگ‌هاي کوه آهکي و از نوع کوارتز و بسيار زيباست. به واسطE ريزشي عظيم که در درون اين غار صورت گرفته تخته سنگ‌هاي آن، به شکل نامنظم و در هم و بر هم درآمده است و شعبE اصلي آن، به طرف سمت راست به بالا مي‌رود. بازديد از انتهاي اين غار، در اثر ريزش فوق‌العاده و سنگ‌هاي خرد ناپايدار، بدون وسايلي مانند نردبان‌هاي بلند، غيرممکن است. ابتداي دهانE غار، سنگ‌چين است و به نظر مي‌رسد که در روزگاران گذشته انسان‌هايي درون آن مي‌زيسته اند و اگر حفرياتي در آن صورت گيرد، اين موضوع روشن خواهد شد.

غار کان گوهر:

اين غار که از جمله غارهاي بزرگ و زيباي ايران محسوب مي‌گردد، در شمال شرقي شيراز و در شرق سوريان بوانات واقع شده است. دهانE غار کان گوهر به ابعاد 20×30 متر است و در درون آن تالار بزرگي وجود دارد که داراي استالاگميت و استالاکتيت‌هاي بسيار زيبا و خيره کننده‌اي است. طول شعبE اصلي اين غار 500 متر است که در انتهاي آن درياچه‌اي وجود دارد، ولي براي رسيدن به آن بايد با استفاده از طناب، از چاهي که در سر راه است گذشت تا به درياچه رسيد.

غار ضحاک :

اين غار در 130 کيلومتري شمال شرقي شيراز و در شرق شهرستان ارسنجان واقع شده است. دهانE غار ضحاک که در يک ديواره قرار دارد، بسيار زيباست و براي رسيدن به آن بايد از وسايل فني استفاده کرد. طول اين غار در حدود 60 متر است و در درون آن تعداد زيادي کبوتر لانه کرده‌اند.

غار صحراي باغ :

اين غار، در جنوب شهرستان لار، و در کوهي به نام «صحراي باغ لار» واقع شده است. دهانE غار صحراي باغ بسيار بزرگ است، ولي عمق زيادي ندارد. نکتE قابل توجه در مورد اين غار، وجود نوشته‌هايي به خط عبري بر روي ديواره‌هاي اطراف غار و حفر حوضچه‌هاي آب به دست انسان است. به نظر مي‌آيد از اين غار در دوران‌هاي گذشته عده‌اي به عنوان پناهگاه استفاده مي‌کرده‌اند.

مغاره شيخ علي:

در پنج کيلومتري شرق نقش رستم، به موازات ويرانه‌هاي استخر، غاري که به «مغاره شيخ علي» معروف است قرار دارد.درون غار، نبشته‌هايي به زبان پهلوي وجود دارد که به علت وضوح خطوط پهلوي آن‌ها، باستان‌شناسان به خواندن آن‌ها توفيق يافته‌اند. اين نوشته‌ها مشتمل بر نام و عنوان 9 بناي شاپور اول و شرح هنرنمايي اين شهريار در تيراندازي است. تيرانداز در حضور بزرگان کشور تيري را به سوي قله کوهسار پرتاب کرده است. از گوشه اين غار، راهي باريک و دشوار به بالاي تنگناي کوه مي‌رود و به محوطه‌اي کوچک مي‌رسد که يک درخت بيد روي آن سايه افکنده و مزار عارفي به نام «شيخ علي» در آنجا قرار گرفته است.

غار شفق :

غار شفق در 140 کيلومتري شرق شيراز و در حوالي روستايي به نام «هونده» واقع شده است. اين غار، دو دهانه دارد و درون آن مانند سالني است که گنجايش صدها نفر انسان را دارد. غار شفق داراي آب فراوان، چاه‌هاي متعدد و استالاگميت و استالاکتيت‌هاي بي شماري است و يکي از بزرگترين و زيباترين غارهاي ايران به شمار مي‌رود. وجود سفال‌هاي شکستE الوان در غار شفق نشان مي‌دهد که اين مکان در گذشته به عنوان سکونت‌گاه انسان مورد استفاده قرار مي‌گرفته است.

غار شب‌پره :

اين غار در فاصلE 190 کيلومتري شمال شرقي شيراز و در دره‌اي بسيار زيبا به نام «تنگ قادر آباد» واقع شده است. در 20 متري درون غار، چاهي است که در 12 متري عمق آن محوطE بزرگي وجود دارد. پس از طي 40 متر از سمت راست اين محوطه، غار به انتها مي‌رسد. ظاهراً اين غار در زمان‌هاي گذشته به عنوان پناهگاه مورد استفاده قرار مي‌گرفته است.

غار شاه‌نشين :

اين غار در 70 کيلومتري شمال شرقي شيراز و در نزديکي دهکده‌اي به نام «هکولن» واقع شده است. دهانE غار شاه‌نشين در ديوارE کوهي واقع گرديده که از پايين ديواره حدود 60 متر ارتفاع دارد، لذا وجود وسايل ايمني جهت ورود به اين غار ضروري است. در داخل غار تعدادي حوضچE دست ساز وجود دارد که يکي از آن‌ها داراي آب است. علاوه بر آن، آثار ديگري در اين غار وجود دارد، که نشان مي‌دهد در گذشته اين غار به عنوان پناهگاه مورد استفاده قرار گرفته است.

سياه چال :

در جنوب شرقي شيراز و در غرب فيروز‌‌آباد در دل کوهي به نام «خرقه»، چاهي با دهانE وسيع و به عمق 50 متر وجود دارد که به «سياه چال» معروف است. ورود به اين چاه فوق‌العاده سخت است و حتماً بايد از وسايل فني استفاده کرد. بعضي‌ها معتقدند در دورE ساسانيان محکومين را در آنجا زنداني مي‌کردند.

غار شاه قنداب :

در 45 کيلومتري آباده، غار زيبايي وجود دارد که به غار شاه قنداب معروف است و از جمله ديدني‌ترين غارهاي ايران به شمار مي‌آيد. در درون اين غار حوضچه‌هاي طبيعي زيبايي به وجود آمده که طراوت خاصي به آن بخشيده و بازديدکننده را به وجد مي‌آورد. در قسمت انتهايي اين غار، که 70 متر طول دارد، 3 ستون فوق‌العاده زيباي استالاگميت پديد آمده و به آن جلوه‌اي شکوهمند و افسانه‌اي بخشيده است.

غار سهلکي :

غار سهلکي، در جنوب شرقي شيراز و در منطقE داراب واقع شده است. اين غار، که از جمله غارهاي زيباي منطقه به شمار مي‌رود، داراي استالاگميت‌هاي جالبي است و در طرفين آن دو غار به نام‌هاي «سهلک خواجه» و «سهلک روشن» قرار گرفته‌اند.

غار خنگ‌گاه :

اين غار در 50 کيلومتري شمال غربي ممسني (نورآباد) واقع شده است. دهانه اين غار که بخاراتي از آن متصاعد مي‌شود در ديواره‌اي قرار دارد که براي رسيدن به آن بايد از وسايل فني استفاده کرد. اين غار 2 شعبه دارد که در يکي از آن‌ها استخري به وسعت 60 متر مربع و به عمق بيش از 2 متر وجود دارد. در اطراف استخر مقدار زيادي سفال با نقوش مختلف و جالب توجه ديده مي‌شود، که نشان مي‌دهد در گذشته عده‌اي در اين غار زندگي مي‌کرده‌اند. در بخش ديگر اين غار که هوايي فوق‌العاده گرم دارد، تعداد زيادي خفاش زندگي مي‌کنند.

غار حيدربيگ :

غار حيدربيگ، در شمال شرقي شيراز و در ارتفاعات «بيضا» واقع شده است. دهانE اين غار، در ديواره‌اي قرار دارد که براي رسيدن به آن بايد از وسايل فني استفاده کرد. طول اين غار بيش از 60 متر است و چاهي در داخل آن وجود دارد که صداي جريان آب از اعماق آن به گوش مي‌رسد.

غار چاه قلعه بندر (قهندژ) :

اين چاه در شمال شرقي شيراز و در حوالي آرامگاه سعدي، واقع شده است. دهانE سنگي آن مستطيل شکل و به ابعاد 3×5 متر است. عمق اين چاه اکنون در حدود 100 متر است، که ظاهراً در گذشته بيش از اين بوده است. اولين چيزي که نظر هر بيننده‌اي را جلب مي‌کند، دهانE آن مي‌باشد، که با دقت خاصي حفر گرديده است.

غار تنگ چوگان :

در حوالي روستاي «تنگ چوگان» از توابع شهرستان کازرون غاري بزرگ وجود دارد که به «غار شاپور» معروف است و مجسمE عظيم شاپور اول در درون آن حجاري شده است. براي ورود به غار، بايد راهي که از پاي کوهستان، در سمت راست تنگ چوگان مي‌گذرد پيموده شود. طول دهانE غار در گذشته، نزديک به 16 متر و بلندي آن در حدود 8 متر بود. ارتش در سال 1336 جاده‌اي را براي عبور و رسيدن به غار احداث کرد. ارتفاع اين مجسمه در حدود 7 متر، پهناي شانه‌هاي آن نزديک به 2 متر و فاصلE دست‌ها در محلي که از بدن دورتر قرار دارند، نزديک به 3 متر است. مجسمE شاپور در قرن‌هاي گذشته بر اثر سنگيني زياد واژگون شد و به تدريج قسمت‌هايي از دست و پاي‌ آن شکست و قطعات بزرگي از مجسمه جدا شد. در سال 1336 نيروهاي نظامي اقدام به نصب مجسمه روي دو پايE بتوني نمودند و قطعات جداي دست و پاي مجسمه را نيز در کنار آن نهادند. در داخل غار، دهليزها و دالان‌هايي است که به دل کوهستان راه مي‌يابد. با پيشروي به درون غار، مي‌توان به حوض‌ها و آب چکه‌هاي سقف، طاقنماها و چاه رسيد. پس از آن، دهليزها به جايي منتهي مي‌شوند که آب موجود در آن، مانع ادامه راه مي‌شود. به احتمال نزديک به يقين، علاوه بر مجسمE سترگ شاپور اول، آرامگاه آن شهريار هم در اين غار قرار دارد.

غار تادوان :

اين غار در 120 کيلومتري شرق شيراز، در کنار رودخانE معروف «قره آغاج» واقع شده است. دهانE غار تادوان در ارتفاع 200 متري از سطح رودخانE قره آغاج قرار دارد. دهانE اين غار بسيار زيبا است و ابعاد آن در حدود 20×30 متر مي‌باشد و درون آن شعبه‌هاي متعددي وجود دارد. پس از عبور از راهروي ورودي و دالاني باريک در سمت چپ، تالار بسيار بزرگي نمايان مي‌شود که طول آن بيش از 60 متر است. عمق يکي از شعبه‌هاي اين غار، که ظاهراً شعبه اصلي آن محسوب مي‌شود، بيش از 500 متر است و به يک باتلاق منتهي مي‌گردد.

غار پلنگان:

اين غار در 75 کيلومتري شمال غربي شيراز واقع شده است. دهانE ورودي غار پلنگان، در ديوارE کوه قرار دارد و در درون آن استخوان‌هاي فراواني از انواع حيوانات ديده مي‌شود. چون در اين غار رد پاي پلنگ ديده شده، لذا به غار پلنگان مشهور شده است. طول اين غار بيش از 30 متر است.

غار پري ياغي :

غار پري ياغي در 30 کيلومتري شرق شيراز واقع شده است. ابعاد دهانE اين غار 2×1 متر است و براي ورود مناسب است. درون آن با مساحتي در حدود 1500 متر مربع همانند سالن سرپوشيده‌اي است که به وسيلE طبيعت ايجاد شده است. عمق غار پري ياغي در حدود 50 متر است و ستون‌هاي استالاگميت زيبايي در آن وجود دارد.

غار اشکفت بلند :

اين غار در غرب شيراز و در ارتفاع 2000 متري واقع شده است. محل غار در نقطه‌اي است که براي ورود به آن بايد از وسايل فني استفاده کرد. کف غار ليز است و در يکي از تالارهاي آن چاهي وجود دارد. در انتهاي غار، استالاگميت و استالاکتيت‌هايي به شکل ستون ديده مي‌شوند، که در نوع خود جالب هستند. همچنين اين غار براي خفاشان محل زندگي مناسبي به شمار مي‌رود.

ساير غارها:

ساير غارهاي استان فارس عبارتند از: غار چاه پيرزن، غار چاه مرگ، غار چله خانه، غار چهار اشکفت، غار چهل دختران، غار دو دره، غاره دنگزلو، غار دهليز، غار رحمت، غار سنگ آب، غار طاق سياه و...

آبشارها:


آبشار مارگون :

آبشار مارگون حاصل آب رودخانه «کمهر» و حوزه آبخيز آن است که از ميان صخره ها به طرزي شگفت آور سرريز مي شود. موقعيت طبيعي و چشم اندازهاي اطراف آبشار مارگون، جلوه هايي اعجاب انگيز پديد آورده است. هم آميزي درختان جنگلي با توپوگرافي ناحيه کوهستاني و رودخانه اي، زيبايي چشم اندازهاي طبيعي آبشار مارگون را صد چندان کرده است. اين مجموعه، پديده اي برجسته و شگفت انگيز است که از قابليت هاي گردشگاهي، آموزشي و پژوهشي پراهميتي برخوردار است و در شمار پديده اي بي مانند ارزش گذاري مي شود.

آبشار دشتک ايرج :

ناحيه دشتک ايرج در شهرستان اقليد قرار گرفته است. اين مکان چشم انداز طبيعي دل انگيزي دارد که دو آبشار زيبا از ويژگي هاي گردشگاهي آن است. در حال حاضر از دشتک ايرج، با وجود قابليت هاي تفريحي بسيار، کمتر استفاده مي شود.

چشمه ها:


چشمE آب گرم سراب بهرام :

اين چشمه در مجاورت جادE آسفالتE چنار شاهيجان U نورآباد واقع شده است و آب آن براي مصارف درماني مورد استفاده قرار مي?گيرد. در گذشته اقداماتي براي بهداشتي کردن استفاده از آب آن به عمل آمده است، ولي متأسفانه هم اکنون به شکل غيربهداشتي مورد استفادE رانندگان عبوري قرار مي?گيرد. اين چشمه که از چشمه?هاي معدني معروف فارس است از نوع گوگردي است و مي?توان براي مداواي برخي از امراض مورد استفاده قرار داد.

چشمE آب گرم :

در فاصلE هشت کيلومتري جادE قير U خنج، يک چشمE آب گرم وجود دارد که مردم منطقه از حوضچه?هاي آن براي درمان بيماري?هاي پوستي و رماتيسمي استفاده مي?کنند. آب اين چشمه از نوع آب?هاي معدني گوگرددار است و از قابليت?هاي بهره?برداري درماني و گردشگاهي برخوردار است.در اطراف اين چشمه، درختان بزرگ نخل و بيد وجود دارد که اتراق?گاه انبوهي از مسافراني که از آن محل مي?گذرند، مي?باشد. اين چشمه در شهرستان فيروزآباد واقع شده است.

چشمE حنيفقان :

چشمه حنيفقان در 45 کيلومتري شهر فيروزآباد، از گردشگاه?هاي مشهور اين شهرستان است. اين چشمه در حال حاضر فاقد امکانات و خدمات تفريحي است ولي قابليت?هاي تفرجگاهي گسترده?اي دارد.

چشمE تنگاب :

اين چشمه در مسير جادE شيراز U فيروزآباد و در فاصلE 10 کيلومتري جاده اصلي بر دامنE کوهي قرار گرفته است و به خاطر آب گوارايي که دارد، مورد مراجعE مردم و مسافران قرار مي?گيرد. با ايجاد و گسترش فضاي سبز و امکانات رفاهي، اين منطقه به گردشگاهي زيبا تبديل خواهد شد.

چشمE آتشکده :

اين چشمه در جوار يکي از نقاط ديدني شهرستان فيروزآباد واقع شده و فاقد هرگونه امکانات رفاهي و خدمات تفرجگاهي است.

چشمE بناب قادرآباد :

در نزديکي کارخانE «يک و يک» مرودشت، چشمه?اي وجود دارد که درخت?زاري محدودE اطراف آن را احاطه کرده است. اين مکان که از گردشگاه?هاي اهالي سعادت?آباد است، در حال حاضر مورد استفادE مسافران اين مسير نيز قرار مي?گيرد.

چشمE محمد رسول?الله :

اين چشمه که در ضلع جنوب غربي شهر اقليد واقع شده يکي از گردشگاه?هاي مهم اين استان است. در حال حاضر، آب اين چشمه در زمين?هاي کشاورزي و تغذيE حوضچه?هاي ماهي که در کنار چشمه?ها احداث شده?اند، به مصرف مي?رسد.

چشمE جونجان (جونون) :

در 20 کيلومتري غرب شهر داراب چشمه?اي مصفا وجود دارد که جونجان ناميده مي?شود. اين مکان يکي از گردشگاه?هاي مردم و مسافران شهر داراب است. با گسترش و ايجاد امکانات و تسهيلات رفاهي و تفريحي مناسب، قابليت?هاي تفرجگاهي اين منطقه بارورتر مي?شود.

چشمE پلنگان :

اين چشمه در محوطE باغ ملي ني?ريز در دره?اي بسيار عميق و سرسبز قرار دارد که با توجه به جلوه?هاي طبيعي و پوشش گياهي و جنگلي مناسب و چشمه?سارهاي فراوان، يکي از زيباترين نقاط طبيعي استان به حساب مي?آيد. چشمه پلنگان در حال حاضر يکي از گردشگاه?هاي عمومي مردم است.

چشمE شش?پير :

در فاصلE شش کيلومتري جنوب شهرستان سپيدان، چشمه?اي زيبا به نام شش?پير وجود دارد که پوشش جنگلي و چشم?اندازهاي طبيعي آن، چشمE شش?پير را به مکاني مناسب براي ميهمانان بسياري از شهرهاي شيراز و ياسوج تبديل کرده است.

چشمE رچي :

ساين چشمه در منطقE کوهمره سرخي در 35 کيلومتري شيراز واقع شده و از گردشگاه?هاي زيباي استان و شهرستان شيراز به شمار مي?آيد. آب و هواي مطبوع و مناظر دل?انگيز طبيعي، از ويژگي?هاي اين ناحيه?اند که آن را به يکي از گردشگاه?هاي عمومي تبديل کرده است.

چشمE ابوالمهدي :

اين چشمه در منطقE تحت حفاظت محيط زيست شهرستان مرودشت، بين سيوند و سعادت شهر واقع شده است. اين مکان داراي چشم?اندازهاي طبيعي بسيار زيبا است که در صورت همکاري ادارE محيط زيست مي?تواند به يک گردشگاه بزرگ تبديل شود. مهم?ترين ويژگي اين چشمه، طبيعت بکر و سرسبز پيرامون آن است.

چشمE ساسان :

چشمE ساسان در 15 کيلومتري شهر کازرون و در ناحيE تنگ چوگان واقع شده است و از نقاط ديدني اين شهرستان به حساب مي?آيد.چشمه?سارها، منظرگاه?هاي طبيعي و مجموعه آثار تاريخي تنگ چوگان از جمله قابليت?هاي ارزشمند پيرامون اين چشمه است.

چشمE چوئو :

اين چشمه در مجاورت جاده آسپاس شهرستان اقليد و در دامنE ارتفاعات کوه حسيني قرار گرفته و منطقه?اي مناسب براي تأسيس پارک جنگي و ايجاد گردشگاه است. با حفظ و زادآوري گونه?هاي گياهي و جانوري و ايجاد پارک جنگلي، قابليت?هاي تفريحي U سياحتي چشمE چوئو افزايش مي?يابد و اين محل به گردشگاهي مناسب تبديل مي?شود.

چشمE قدمگاه :

اين چشمه در نزديکي دهستان سده در شهرستان اقليد و در محلي با پوشش گياهي مناسب و محوطه?اي سرسبز و درختکاري شده قرار دارد. موقعيت اين چشمه براي ايجاد تأسيسات پذيرايي بين راهي بسيار مناسب است. در حال حاضر چشمE فوق پس از انباشت در يک حوضچه، بخشي از زمين?هاي اطراف را آبياري مي?کند.

چشمE بالنگان (حاجي?آباد) :

چشمE حاجي?آباد (بالنگان) با جلوه?هاي بسيار زيبا و تفرجگاهي، در منطقه?اي به وسعت سه کيلومتر در محدوده شهرستان اقليد قرار دارد. چشمE بالنگان مي?تواند با برنامه?ريزي و احداث تأسيسات زيربنايي و خدماتي به يکي از نواحي گردشگري منطقه تبديل شود. وفور چشمه?سارهاي منطقه، زمينE مساعدي را براي پرورش ماهي قزل?آلا فراهم آورده است.

ساير چشمه هاي استان فارس :

در استان فارس، چشمه?سارهاي ديگري نيز به شرح زير وجود دارند که عمدتاً در شهرستان ممسني واقع شده?اند:چشمE اسري در قريE مرزبان، چشمE برم?هير در ناحيE دشمن?زياري، چشمE براق در جنوب قريE ريگان در ناحيE رستم، چشمE تاسک در ناحيE دشمن?زياري، چشمE حاجت در قريE انجيره، چشمE سراب سياه در ناحيE رستم، چشمE سراب شير در شمال چنار شاهيجان، چشمE کان?زرد در ناحيE دشمن?زياري، چشمه سرگ چينه در ناحيE ييلاقي سرگ چينه، چشمE گنجينه در ناحيE رستم، چشمE ميل اژدها در ناحيE بکش، چشمE مردگان در ناحيE رستم

موقعیت شهرستانهای فارس


ويژگيهاي تاريخي:

شهرستان پاسارگاد از لحاظ قدمت تاريخي داراي پيشينه اي بسيار کهن است. آثاري از عصر نو سنگي در آن پيدا شده که به عصر هخامنشي بر ميگردد.مهمترين آثار دوران هخامنشي مجموعه پاسارگاد است که در 21 کيلومتري شمال شهر سعادت شهر قرار دارد.با توجه به تحقيقات انجام شده از کتب معتبر، اين بخش در طول تاريخ نامهاي جديدي را از قبيل: کمه (خانه شاه)، کهمر: (کوه مهر)، کمين: (کمينگاه سلاطين) کليددک يا کليلک: (کليد گشودن فتح دروازه فارس)، سعادت آباد و سعادت شهر در حال حاضر شهرستان پاسارگاد را به خود اختصاص داده است.

بقاع متبرکه:

- امام زاده حسين(ع): در شهر سعادت شهر و در گلزار شهداي شهر واقع شده و از نوادگان امام سجاد (ع) ميباشد.
- امام زاده عقيل: بنا به قولي برادر شاه چراغ و فرزند موسي بن جعفر (ع) بوده که در مسير جاده شيراز-اصفهان در نزديکي روستاي ابوالمهدي در کنار رود بلاغي واقع شده است.
- امام زاده شاه مردانک اين بقعه متبUرکUه نيUUز در مسيUر جUاده شيUراز-اصفهان در دامنه کوههاي جنوبي سعادت شهر واقع شده و زيارت گاه بسياري از اهالي روستاهاي بخش است.
- امام زاده سلطان سيد حميد: مدفن اين امام زاده بزرگوار در دهستان سرپنيران در روستاي نعيم آباد است.

آثار باستاني منطقه:

سعادت شهر از گذشته حلقه اتصال در پايتخت هخامنش پاسارگاد و تخت جمشيد بوده است. بررسي هاي اخير نشان مي دهد که آثار فراواني از دوره هاي مختلف فرهنگي در آن يافت شده است و از آنجا که راه ارتباطي بين پاسارگاد و تخت جمشيد در گذشته تنگه بلاغي وتنگه سعادت شهر بوده، آن را کليد کوچک فتح دروازه فارس ناميده اند.در اين منطقه تپه هاي باستاني فراواني موجود است که هنوز مورد حفاري واقع نشده است ولي به لحاظ مسائل باستان شناسي مورد شناسايي قرار گرفته و شماره گذاري گرديده اند.سفالهاي شکسته و سنگهاي تراشيده شده حکايت از قدرت طولاني و رونق اقتصادي آنها در عصر حياتشان دارد، نظر تپه هاي قصرالدشت، رحمت آباد، وکيل آباد، فيروزآباد، عليرسيده و ... از ساختمانها و ساير ابنيه تاريخي منطقه مي توان به کاروان سراي عباسي واقع در روستاي قوام آباد، دماغه دختر بر واقع در تنگه بلاغي (متعلق به دوران هخامنش) قصر دختر، پل سنگي سيوند، کتيبه پهلوي تنگ خشک و کاروانسراي قوام آباد را نام برد.

10-شهرستان زرین دشت:

پیشینه تاریخی، فرهنگی شهرستان

با اکتشافاتی که در برخی از مناطق شهرستان زرین دشت صورت گرفت آثاری بدست آمد که حکایت از بازگشت قدمت این منطقه به دوران سامانیان دارد , اکنون این آثار بدست آمده در موزه پارس (زندیه) شیراز نگهداری می شود . زبان اکثر مردم شهرستان فارسی است و تنها در چند روستای این شهرستان مردم به زبان ترکی تکلم می نمایند . در شهر دبیران نیز بیش از نیمی از مردم عرب زبان می باشند . مردم شهرستان زرین دشت از قدیم الایام به سنت حسنه مهمان نوازی اشتهار داشته و خونگرمی مردم جنوب در رفتار و آداب و رسوم مردم این شهرستان تبلور یافته است : از آثار تاریخی این شهرستان می توان به : 1- تل سفیدک , 2- میل نقاره خانه ,3- برکه سفید 4- قلعه مزایجان اشاره نمود . این شهرستان از نظر فرهنگی در قبل از انقلاب وضعیت بسیار مطلوبی داشته و یکی از وقایع مهم فرهنگی که مردم شهرستان همیشه از آن بعنوان یک افتخار یاد می کنند، شرکت در انجمن انصار به همراهی حضرت آیت ا... مرحوم سید عبدالحسین لاری در انقلاب مشروطیت می باشد.از محورهای توسعه فرهنگی شهرستان می توان به تاسیس و راه اندازی مراکز آموزش عالی نظیر دانشگاه آزاد اسلامی، پیام نور، دانشکده فنی و ... اشاره نمود.

وضعیت جمعیتی جغرافیایی شهرستان

شهرستان زرین دشت در جنوب شرقی استان فارس واقع گردیده و از جهات اربعه با شهرستانهای لار , جهرم , فسا و داراب هم مرز می باشد و با مرکز استان بالغ بر 300 کیلومتر فاصله دارد . از نظر اقلیمی نیز در منطقه گرم و خشک و کم بارش قرار داشته بطوریکه میانگین بارش در این شهرستان حدود 200 میلی متر در سال می باشد .

11- شهرستان سپیدان:

پیشینه تاریخی (زبان، فرهنگ و آداب، رسوم، قومیتها، آثار تاریخی)

شهرستان اردکان مرکز شهرستان سپیدان از شهرهای قدیم و کهن استان می باشد و آخرین منزل و توقفگاه اسکندر مقدونی در حمله به تخت جمشید بوده است. در تاریخ عالم آرای عباسی آمده است که اردکان در زمان شاه تهماسب صفوی وجود داشته است و شهری آباد بوده است. در کتاب ریاض الصیاحه حاج زین العابدین شیروانی اظهار شده که ارکان شهری کوچک و هوایش بسیار سرد و دارای آب نیکویی است. آثاری از تمدن 350 سال پیش از میلاد در جنوب غربی سپیدان دیده شده است. آثار تاریخی موجود در شهرستان بقعه سید نورالدین علوی در شهر اردکان (وفات 456 هU.ق) ، تل ملیان در روستای ملیان بخش بیضا? مربوط به تمدن ایلامی، تل بیضا? ، تل زری، تل اسفیان.

زبان :

از نظر زبان در سطح شهرستان مردم به زبان ها و لهجه های مختلفی تکلم می کنند. که عمده ترین آنها عبارتند از لهجه مخصوص اردکانی که مخصوص مردم اردکان و روستاهای بهرغان، ابنو، دالین و خلار بوده و با آن تکلم شده و تقریباً در کشور منحصر به فرد می باشد زبان لری که در روستاهای بخش مرکزی، بیضا?،همایجان، مردم با آن صحبت می کنند.زبان فارسی که در روستاهای بخش بیضا?، رایج است. علاوه بر این زبان ترکی نیز در بین تعداد کمی از مردم که عمدتاً عشایر بوده و در بعضی از روستاهای شهرستان ساکن شده اند وجود دارد.

آداب و رسوم:

مردم شهرستان بیشتر دارای آداب و رسوم سنتی خاص فرهنگ ایران اسلامی می باشد. پایبندی به مسائل مذهبی ، اعتقاد به روزهای مذهبی مانند عاشورا ، تاسوعا، ایام شهادت و ولادت ائمه و پیامبر نیز در حد بالایی بوده و اعتقاد خاصی به اين ایام دارد. برپایی مراسم عزاداری دهه اول محرم، شبهای قدر، سالروز رحلت پیامبر اسلام از دیگر آداب و رسوم شهرستان بوده و جایگاه والایی در بین مردم دارد.در سطح شهرستان سپیدان سه قوم عمده اردکانی، لر، بیضاوی وجود دارد و از اقوام ترک و کرد تعداد محدودی نیز وجود دارد.در مجموع شهرستان دارای فرهنگ مذهبی بالا بوده و اعتقادات مردم نیز پیرامون مسائل مذهبی خیلی خوب و درجه بالائی بوده و میزان پایبندی خوب است. شرکت گسترده در مراسم مذهبی ، در مراسم روضه خوانی ، مراسم ختم ، عدم انجام بعضی مراسم شادی و سرور در روزهای وفات و شهادت امامان و پیامبر و ماههای محرم ، صفر نیز از دیگر خصوصیات فرهنگی ومذهبی مردم شهرستان می باشد..

موقعیت جغرافیائی و اقلیمی شهرستان

شهرستان سپیدان به مرکزیت شهر اردکان با وسعت 14/2859 کیلومتر مربع در شمال غربی استان فارس قرار دارد و 1/2 مساحت استان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان از شمال به شهرستان اقلید، از غرب استان کهکیلویه و بویر احمد از جنوب به شیراز و ممسنی و از شرق به شهرستان مرودشت محدود می باشد. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری شهرستان دارای سه بخش مرکزی، همایجان، بیضا? و دو نقطه شهری به نام اردکان و بیضا? ، 8 دهستان و 210 روستا و مکان می باشد. از نظر آب و هوایی دارای آب و هوای سرد کوهستانی با تابستانهای معتدل و خنک و در زمستانهای سرد و یخبندان می باشد.از نقاط پر بارش استان فارس بوده که میزان بارش در بعضی سالها به 1400 میلیمتر می رسد و بیشتر بارش آن بصورت برف می باشد و میزان متوسط بارندگی سالیانه آن 700 میلیمتر است . در منطقه بیضا? و همایجان بیشتر زمینها جلگه ای و حاصلخیز و در بخش مرکزی اراضی کوهستانی و ناهموار است.

12- شهرستان فراشبند:

پيشينه تاريخي (زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قوميتها،‌ آثار تاريخي:

فراشبند داراي قدمت 1600 ساله است که البته آثار تاريخي بجاي مانده در آن گوياي اين واقعيت است کمبود منابع و مدارک تاريخي باعث شده که از نظر تاريخي عليرغم قدمت فراوان کمتر مورد توجه قرار گيرد مردم فراشبند همواره بر اين عقيده بوده‌اند که شهر مزبور در زمان حکومت بهرام گور بوجود آمده و مربوط به دوران ساسانيان است و آثار تاريخي گواه اين واقعيت است. .

زبان:

زبان بومي مردم فراشبند آميخته‌اي از زبانهاي فارسي کهن و لري (بختياري- لکي) ممسني و کهگيلويه‌اي است که به مرور زمان برخي از اصطلاحات و لغات ترکي قشقايي نيز در آن وارد شده است علاوه بر اين زبان ترکي نيز در ميان عشاير منطقه وجود دارد که پس از زبان فارسي در مرتبه دوم قرار دارد.

فرهنگ و آداب و رسوم

از آنجايي که مردم فراشبند و روستاهاي تابعه همگي مسلمان و داراي مذهب شيعه اثني عشري مي‌باشند نفوذ اسلام در منطقه به صدر اسلام بر مي‌گردد به همين جهت براي اعياد فطر و قربان- غدير- ميلاد ائمه اهميت ويژه‌اي قائل بوده و در مراسم ويژه‌اي که بر پا مي‌شود شرکت مي‌کنند. همچنين به عيد باستاني نوروز نيز توجهي خاصي داشته و مراسم ازدواج نيز طبق رسوم خاص محلي انجام مي‌شود مردم در مراسم سوگواري ائمه بويژه ماه محرم شرکت کرده و در ماه مبارک رمضان مراسم ختم قرآن در تکايا و مساجد بر پا مي‌کنند برخي زبانهاي محلي نيز در ميان مردم منطقه رايج و ضرب‌المثلهاي خاص محلي نيز وجود دارد.

قوميتها

جمعيت فراشبند ترکيبي از طوايف مختلف لر، ترک و تاجيک است قريب به 25000 نفر از عشاير کوچ‌رو ايل قشقايي هر ساله بمدت 7 الي 8 ماه در مراتع فراشبند سکونت دارند ايل قشقاي شامل طوايفي است که عبارتند از طايفه عمله، طايفه شش بلوکي، طايفه فارسي مدان و طايفه آردکپان قتلو. علاوه بر عشاير مذکور طوايف مختلفي از قوم لر نظير نوبنجاني، قلعه سفيدي (نوشادي)، لر بختاري، سادات فهلياني، سارويي، دشتي وجود دارند که قسمت اعظم مردم منطقه را تشکيل مي‌دهد مابقي جمعيت شهرستان را تاجيک‌ها تشکيل مي‌دهند.

آثار تاريخي

آثار باستاني متعددي (با توجه به قدمت تاريخي) در منطقه وجود دارد که مهمترين آنها عبارتند از 1-چار طاق تل جنگي مربوط به دوره ساساني 2- حمام فراشبند 3-چهار طاق نقاره خانه 4-چهار طاق رهني 5-چهار طاق گنبد 6-آسياب‌بادي 7-قلات زرگران مربوط به دوران افشاريان

موقعيت جغرافيايي و اقليمي

شهرستان فراشبند واقع در استان فارس در 172 کيلومتري غرب شيراز قرار دارد مرزهاي جغرافيايي آن به ترتيب از شمال به کوهمره سرخي و بخش جره شهرستان کازرون (به کسر جيم ورا) از مشرق به شهرستان فيروزآباد خنج و استان بوشهر محدود مي‌شود. شهرستان فراشبند بر روي طول جغرافيايي 52 درجه و 5 دقيقه و عرض جغرافيايي 28 درجه و 52 دقيقه قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دريا 750 متر و مساحت تقربي آن برابر 59455 هکتار است. آب و هواي شهرستان بياباني و گرم و خشک و با توجه به قرار گرفتن در اقليم گرم و خشک مناطق جنوبي ايران متوسط سالانه دما در آن بيش از 25 درجه سانتي‌گراد، ميزان بارندگي در حدود 250 الي 300 ميلي‌متر در سال و رطوبت نسبي دما به دليل کمي بارندگي و شدت تبخير قابل ملاحظه است. سفره‌هاي آب زيرزميني، بسيار ضعيف و شهرستان با کاهش شديد آبهاي کشاورزي و شرب مواجه است.

13- شهرستان فیروزآباد:

شهرستان فیروزآباد به مرکزیت شهر فیروزآباد با وسعت 3542 کیلومتر مربع 8/2 درصد کل مساحت استان فارس را به خود اختصاص داده است، این شهرستان از شمال به شهرستانهای شیراز و کازرون از غرب به فراشبند و از جنوب به شهرستان قیروکارزین و از شرق به جهرم محدود می شود که بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو نقطه شهری (فیروزآباد- میمند) و دو بخش مرکزی و میمند و پنج دهستان ( احمد آباد، جایدشت، خواجه ای، دادنجان، پرزیتون) و دارای 271 آبادی دارای سکنه و خالی از سکنه می باشد.فیروزآباد به گواهی تاریخ یکی از شهرهای مهم و باستانی اقلیم پارس بوده که در دوران امپراتوری هخامنشی تا غلبه اسکندر مقدونی از مناطق آباد و مهم بوده و بعد از تسلط اسکندر و جانشینان او به صورت مرکز مقاومت علیه حکمرانان یونانی درآمده و سالهای متمادی پناهگاه آزادمردان و میهن پرستان و عناصر استقلال طلبانی بوده که نمی خواستند از بیگانه اطاعت کنند. مردم این شهرستان همچون گذشته زمانی که شعار اسلام خواهی و استقلال طلبی مردم دیگر نقاط ایران زمین را شنیدند با حمایت خود از انقلاب اسلامی و نفرت از رژیم ستمشاهی اولین شهری بود که پایگاه ساواک در آن به تصرف درآوردند.در سالهای جنگ تحمیلی با حضور همه جانبه خود در جبهه های نبرد بیش از 500 شهید و 1500 جانباز تقدیم انقلاب اسلامی کردند. عشایر غیر ساکن حدود هشت ماه از سال را در این شهرستان در مناطق قشلاقی و ییلاقی سپری می کنند که دارای فرهنگ خاص خویش می باشند. وجود خاک مرغوب و شنهای حاصلخیز علیرغم کمبود آب شرب و زراعی محیطی مساعد ساخته که بیش از 35% از مردم به کارهای کشاورزی اشتغال دارند و این شهرستان یکی از قطبهای مهم کشاورزی به شمار می رود و در کنار کشاورزی و دامداری که شغل اصلی عشایر می باشد و از منابع ارتزاق آنها می باشد نیز رواج دارد و تقریباً 20% جمعیت را به خود مشغول کرده است.

14- شهرستان فسا:

پیشینه تاریخی (زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قومیت ها، آثار و ابنیه و اماکن تاریخی)

شهرستان فسا در جنوب ایران و از شهرستانهای شرقی فارس می باشد. در سنگ نوشته های کشف شده در تخت جمشید نام فسا همراه با چند نام از مناطق دیگر فارس در دوران هخامنشیان آمده است. در این کتیبه ها از فسا به پشی یاد شده و در عهد ساسانیان به پرشیا و بعد به پسا تبدیل شده که در دوره اسلامی همانطوری که پارس به فارس تبدیل شده پسا هم به فسا تبدیل گردید.

زبان:

زبان مردم شهرستان فارسی می باشد که به تدریج لهجه محلی آن صاف شده و به صورت فارسی سلیس صحبت می کنند البته در روستاها برخی از کلمات و اصطلاحات به صورت پارسی یا پهلوی قدیم تلفظ می شود و تعدادی از اهالی که در دهستان قره باغ از بخش ششده و قره باغ ساکنند علاوه بر فارسی به ترکی نیز تلفظ می کنند.تعدادی از عشایر عرب نیز در جنوب شهر فسا در دهستان جنگل از بخش مرکزی چند روستا در بخش های نوبندگان و شیبکوه سکونت دارند که علاوه بر فارسی به عربی محلی صحبت می کنند. فرهنگ مردم شهرستان متأثر از فرهنگی اسلامی و ملی می باشد و به آداب و رسوم و سنن مذهبی پایبند می باشد و به لحاظ بینش فرهنگی از شهرستانهای همجوار بر جسته تر هستند چنانچه درصد تحصیل کرده ها در مقاطع عالی و حضور آنان در مجامع علمی و فرهنگی محلی، استانی و کشور مؤید این نظر می باشد.

وضعیت جمعیتی جغرافیایی و سیاسی فرهنگی شهرستان:

جمعیت شهرستان فسا به لحاظ تراکم جمعیتی با داشتن 220.000 نفر جمعیت که در 4 شهر و 4 بخش استقرار یافته اند جز?ِ پرجمعیت ترین شهرستانهای استان فارس می باشد که بافت و ترکیب جمعیتی تشکیل دهنده آن نیز در بسیاری از فاکتورهای اقتصادی، فرهنگی، امنیتی و ... تاثیرگذار بوده است زیرا به طور عمده 5 نوع بافت جمعیتی در شهرستان وجود دارد که عبارت است از:
1- بومی شهری 2- روستایی 3- عشایر ترک 4- عشایر عرب 5- مهاجران که اینها خود بر دو قسمتند.
الف: مهاجران درون شهرستان: شامل عشایر ترک و عرب و روستاییان
ب- مهاجرانی که خارج از شهرستان وارد شده اند: شامل (دانشجویان، کارکنان ادارات، مشاغل آزاد، اتباع بیگانه)

جغرافیایی:

شهرستان فسا به لحاظ موقعیت جغرافیایی و استراتژیکی اهمیتی ویژه و حساس دارد چون علاوه بر اینکه شهرستان فسا مرکزیت استان فارس را داراست و در مسیر جاده های ترانزیتی استانهای شرقی ( کرمان و سیستان و بلوچستان و جنوب و جنوب شرقی هرمزگان) قرار دارد که همین موضوع پدیده های مثبت و منفی را برای شهرستان به بار آورده که از جمله نقاط منفی وفور مواد مخدر و کالای قاچاق و تردد قاچاقچیان و مجرمین به این شهرستان است.به لحاظ درونی این شهرستان با توجه به کوهستانی بودن منطقه و تعداد کوهها و راههای فرعی و همجواری آنها به روستاها و شهرستانهای همجوار موجب پدید آمدن محلی مناسب برای اختفا?ِ مجرمین تحت تعقیب از جمله سارقان مسلح و قاتلان بومی و غیر بومی شده است.
الف: ویژگیها و روحیه های خاص مردم در مسائل سیاسی، اجتماعی و مشارکت مردم در صحنه های انقلاب اسلامی:قابل ذکر است ویژگیهای اخلاقی و روحی مردم هر منطقه و قومی ذاتی نبوده بلکه عارضی و دارای علل و اسباب پیچیده ای است که در طی قرون با عملکرد وابستگی به هر قومی ایجاد می گردد و چنانچه ملتی از هوش و استعداد خود به نحو مطلوب بهره برداری نموده و این فطرت خدادادی را به نحو شایان پرورش دهد مردمی دانا و هوشیار و خداجو و سرزمینی سرسبز و پربار را شاهدند و اگر محیط نا مناسب گردد مضراب آن و اثرات نا مطلوب آن سالها دامن گیر اجتماع خواهد بود.اهالی شهرستان فسا مردمی با استعداد و باهوش بوده که در تمام ادوار با داشتن افرادی دانشمند در دستگاههای اداری و فرهنگی و اقتصادی و نظامی از فسا نقشی مهم در زمانه خود ایفا? می نموده اند و وجود همین فطرت خدادادیست که گفته اند فسایی هر راهی انتخاب نموده خواه مثبت، خواه منفی و هر موقعیتی پیدا نمود در آن موفق و سرآمد زمانه می گردد.همانطور که فسایی به دیار خود عشق می ورزد به وطن خود ایران عزیز نیز علاقه مند است و این مهم را در علاقه مندیشان به شغل نظامی چه در زمانهای قبل از انقلاب اسلامی و چه در بعد از انقلاب و حال نشان داده اند که جوانان انقلابی شهادت طلب فسا خالصانه و شجاعانه در جهت حفظ و حراست میهن اسلامی از گزند دشمنان، از هیچ تلاشی فروگذار نمی نمایند.

15- شهرستان قیروکارزین:

پیشینه تاریخی:

شهرستان قیروکارزین سابقه نسبتاً کهن دارد و مورخین و سیاحانی همچون ابن حوقل بغدادی، اصطخری، ابن بلخی، مستوفی و ... بدین شهرستان اشاراتی داشته اند و در فارسنامه ناصری این شهرستان مهد و خاستگاه دانشمندان و فرهیختگانی همچون شیخ ابوطاهر مجد الدین محمدبن یعقوب کارزینی معروف به فیروزآبادی صاحب قاموس شریف و ... قلمداد گردیده است.این شهرستان در 185 کیلومتری شهر شیراز مرکز استان فارس واقع گردیده است و با شهرستانهای فیروزآباد، جهرم، خنج و فراشبند هم مرز می باشد. این شهرستان با وسعتی قریب به 3400 کیلومتر مربع آب و هوایی گرم و نسبتاً ملایم دارد. ارتفاع آن از سطح دریا 750 متر و میانگین بارندگی 250 میلیمتر در سال می باشد.شهرستان قیروکارزین دارای دو بخش مرکزی و افرز، پنج دهستان و سه شهر بنامهای قیر، فتح آباد و افرز می باشد و بالغ بر هفتاد روستا و 55 آبادی دارد.این شهرستان علاوه بر مفاخر و دانشمندانی از ادوار گذشته و انبوه فارغ التحصیلان مقطع دبیرستان، در پایان هر سال تنها در بخش آموزش و پرورش بالغ بر 500 تحصیل کرده در مقطع کاردانی 700 نفر در مقطع کارشناسی و 20 نفر در مقطع کارشناسی ارشد و چندین نفر در مقطع دکترا می باشد. علاوه بر این انبوه شاعران نویسندگان و هنرمندان این شهرستان غیرقابل شمارش است. دفتر واحد دانشگاه آزاد اسلامی مرکز قیروکارزین نیز چند ماهی است مشغول فعالیت و پیگیریهای مربوطه می باشد و در آینده ای نزدیک این واحد دانشگاه آزاد به جذب دانشجویان رشته های مختلف اقدام خواهد نمود.قیروکارزین دارای بیش از 25 هزار هکتار اراضی مرغوب زراعی و 14 هزار هکتار باغات مرکبات و نخلیات است که میزان محصولات تولیدی در صفحات پیوست درج گردیده است لازم است یادآوری گردد که حدود 90% از باغات مورد نظر به روش مکانیزه آبیاری می شود. در این شهرستان حدود 4000 حلقه چاه محفور آبرفتی و آهکی وجود دارد که بوسیله موتورهای دیزل و الکتروپمپ از آنها استحصال آب می گردد. این شهرستان دارای تعدادی بیشمار عدوات کشاورزی از قبیل تراکتور و دنباله بندهای آن، کمباین، موتورهای دیزلی، پمپ های آب، سمپاش و .... می باشد.از نظر سازگاری آب و هوا و خاک این شهرستان جزو مناطق منحصر به فرد کشاورزی و باغداری در سطح جهان می باشد و در تولید مرکبات با قریب 400 هزار تن تولید سالانه مقام اول را در استان داراست.این شهرستان دارای 600 هزار راس دام سبک، 6000 راس دام سنگین، 400 کلنی زنبور عسل و مقدار متنابعی تولیدات دامی می باشد. این شهرستان از نظر منابع طبیعی و پدیده های زیست محیطی یکی از شهرستانهای غنی استان می باشد.شهرستان قیروکارزین از نظر صنایع دستی همچون قالی بافی، گلیم بافی، جاجیم بافی و ... دارای ظرفیتهای بسیار بالایی است ولیکن از نظر صنایع جدید بهره چندانی جز کارگاههای محلی، ایستگاه، سیلندر پرکنی گاز و ... ندارد ولیکن سهم صنایع دستی در تولید ناخالص شهرستان چشمگیر است مع الوصف مبحث کارخانجات ذرت خشک کنی، بسته بندی و صنایع تبدیلی در آستانه تحولی جدید است ضمن اینکه شهرستان از نظر رشد و توسعه دامپروری بصورت مکانیزه نیز در آستانه پیشرفتی قابل ذکر می باشد.

16-شهرستان کازرون:

پيشينه تاريخي (زبان، فرهنگ، و آداب و رسوم، قوميتها، آثارتاريخي)

کازرون يکي از شهرهاي قديمي ايران به شمار مي رود که قدمت آن بر اساس نوشته هاي محققين به دوران ساسانيان بر مي گردد چنانچه حمداله مستوفي صاحب کتاب قرهه القلوب گويد:بهرام گوران را (کازرون) شهري گردانيد و پسرش قباد آن عمارت افزود و شهري معظم شد. علامه دهخدا در لغت نامه خويش چنين مي نويسد: کازرون شهري است در فارس در سمت غربي شيراز گويند بناي آن را اول طهمورث نهاد و پس از آن خراب شد زبان مردم کازرون، زبان فارسي همراه با لهجه محلي بوده و ترکي که خاص عشاير قشقايي و عربي محلي که خاص دو روستا در بخش جره و بالاده است.مذهب مردم شهرستان شعيه اثني عشري مي باشد، مردمي شجاع و سخت کوش و ميهمان نواز و بافرهنگ و پايبند به اصول و ارزشهاي اسلامي هستند.مردم شهرستان عمدتاً نوع دوست و اجتماعي هستند و با توجه به اينکه شهرستان از قوميتهاي مختلف شکل گرفته است آداب و معاشرت مخصوص به خود دارند در مراسم يکديگر شرکت مي نمايند و در مجموع در معاشرتها دستورات اسلامي از جمله صله رحم رعايت مي کنند.

آثار تاريخي:
1. شهر باستاني بيشاپور
2. نقوش برجسته حجاري شده در دامنه کوه مجاور رودخانه تنگ چوگان مربوط به دوره ساسانيان
3. مقبره شيخ امين الدين عارف در کازرون
4. مقبره شيخ ابو اسحاق عارف در کازرون
5. مقبره علامه جلال الدين محمد دواني از فلاسفه بزرگ ايران واقع در روستاي دوان کازرون
6. آثار تاريخي چهار طاق که اضلاع آن 14 متر مي باشد واقع در حد شرقي بالاده مشرف به رودخانه جره مي باشد و در تاريخ ديماه 1317 بنام آتشکده جره در فهرست آثار باستاني ايران به ثبت رسيده است.
7. کاروانسراي روستاي کمارج از توابع بخش خشت و کمارج
8. کاروانسراي شهر کنارتخته از توابع بخش خشت و کمارج کازرون
9. کاروانسراي در مسير جاده قديم کتل پيرزن در بخش کوهمره
10. نقش برجسته حجاري شده در دامنه کوه مجاري درياچه پريشان
11. نقش برجسته تنگ قنديل مربوط به دوره ساسانيان
12. غار و مجسمه بزرگ شاپور واقع در تنگ چوگان

موقعيت جغرافيايي و اقليمي

شهرستان کازرون واقع در غرب استان فارس به مساحت 4060 کيلومتر و در امتداد 51 درجه و 53 دقيقه از نصف النهار شرقي نسبت به رودخانه به رصدخانه گرينويچ و 29 درجه و 35 دقيقه عرض شمالي نسبت به خط استوا قرار گرفته و از مشرق و شمال شرق به شيراز، جنوب شرقي به شهرستان فيروزآباد، غرب و شمال غربي به نورآباد ممسني و جنوب و جنوب غربي به شهرستان برازجان منتهي مي شود شهرستان کازرون منطقه اي است کوهستاني، وجود ارتفاعات متعدد که تقريباً همگي از سلسله جبال زاگرس از شمال غربي به سمت جنوب شرق امتداد يافته اند تأثير بسزايي در پراکندگي و شکل گيري جمعيتي دارد، تقريباً 60% از سطح شهرستان بوسيله ارتفاعات مختلف محصور شده است، استقرار اين منطقه در حدفاصل شهرستان شيراز و استان بوشهر موجب گرديده تا از گذشته دور محل عبور مسافر و تبادل کالاي ميان دو استان فارس و بوشهر باشد، از اين جهت از موقعيت حساس برخوردار است.ميزان بارندگي: بر اساس آمار ايستگاه هواشناسي استان بارندگي در منطقه بيشتر مربوط به ماههاي آذر، دي و بهمن مي باشد، ميزان متوسط بارندگي سالانه برابر با 450 ميليمتر مي باشد.آب و هوا: آب و هواي اين شهر در زمستان معتدل و تابستان گرم است طبق آمار حداکثر متوسط دماي ماکزيمم برابر 7/43 سانتيگراد در تيرماه و حداقل متوسط برابر 5 و 3 درجه سانتيگراد در دي ماه مي باشد.

17-شهرستان لار:

شهرستان لار 20933 کیلومتر مربع وسعت دارد و از این نظر با اختصاص 9/16 درصد از کل مساحت استان، بیشترین مساحت استان را در بر گرفته است. این شهرستان از شمال به داراب و جهرم، از غرب به فیروزآباد، از جنوب به لامرد و استان هرمزگان و از شرق به استان هرمزگان محدود است. جمعیت لار 250666 نفر و شهرهای آن به جز لار به عنوان مرکز، گراش، اوز، خُنج، بنارویه، بیرم و جویم است. این شهرستان دارای شش بخش و 721 آبادی است. در مورد نام لار در متون تاریخی آمده است که این شهر ابتدا «لاد» نامیده می شد و لاد نام یکی از پسران پادشاه قدیم پارس بود که این شهر را در ناحیه ی گرمسیری جنوب پارس ساخت. این شهر در دوره صفویه به دلیل واقع بودن در مسیر راه تجارتی به بندرعباس از اهمیت ویژه ای برخوردار بود. برخی مراکز دیدنی: پیر سرخ، امامزاده میرحمزه، امامزاده میرعلی بن حسین، مسجد جامع لار، بنای مشهور به قبر مادر نادرشاه، قلعه اژدها پیکر، قلعه گراش، قلعه پرویزه، آب انبار دهان شیر، پل عباسی، بازار قیصریه، باغ نشاط و حمام آن و ...

18-شهرستان لامرد:

این شهرستان با 6008 کیلومتر مربع وسعت، حدود 8/4 درصد از کل مساحت استان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان از شمال به لامرد، از غرب به بوشهر و فیروزآباد، از جنوب به بوشهر و هرمزگان و از شرق به استان هرمزگان محدود می شود. جمعیت این شهرستان 119021 نفر و شهرهای آن علاوه بر لامرد به عنوان مرکز، مهر، اشکنان، اهل و علا? مرودشت است. این شهرستان دارای پنج بخش و 302 آبادی است. برخی مراکز دیدنی: حمام اشکنان، حمام وراوی، قبرستان تاریخی فال بازمانده ی کاخ هخامنشی، استودان های خوزی، مسجد اشکنان

19-شهرستان مرودشت:

پیشینه تاریخی:

مرودشت را می توان گفت سابقه ای به عمر تاریخ دارد زیرا در وجه تسمیه این شهر که در نزدیکی خرابه های شهر استخر بنا شده عنوان گردیده که مرو نام یکی از محلات شهر استخر بوده است.و شهر مرودشت فعلی از سال 1314 همزمان با احداث کارخانه قند شکل گیری آن آغاز گردیده و در سال 70 به بزرگترین شهر بعد از مرکز استان مبدل شده است.زبان مردم این شهرستان فارس است.از آثار تاریخی مهم این شهرستان به تخت جمشید، نقش رستم، ویرانه های شهر استخر، تخت طاووس، پل خان و ... می توان اشاره کرد.

موقعیت جغرافیایی و اقلیمی:

شهرستان مرودشت از شهرستانهای شمالی استان فارس و به فاصله 45 کیلومتری از مرکز استان قرار دارد.مساحت آن 3687 کیلومتر مربع و از شرق محدود است به شهرستان ارسنجان از شمال به شهرستان پاسارگاد و از شمال غرب به شهرستان خرم بید و اقلید و از جنوب غربی به شهرستان سپیدان و از جنوب به شهرستان شیراز محدود است، ارتفاع آن از سطح دریا 1620 متر می باشد.

20-شهرستان مهر:

پیشینه تاریخی (زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قومیتها، آثار تاریخی)

از آنجایی که فارس در دوره هخامنشیان از اهمیت ویژه ای برخوردار و پادگان ها و کاخ های هخامنشیان در نقاط مختلف استان پراکنده بودند این منطقه نیز به دلیل موقعیت استراتژیک خصوصاً نزدیکی به خلیج فارس و بندر سیراف از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار یوده است. امروزه بازمانده های یکی از کاخهای هخامنشیان در روستای شلدان شهرستان مهر موجود می باشد این اثر از لحاظ معماری و نقش و نگارهایی که در دل آن کنده شده است شباهت بسیار نزدیکی به معماری تخت جمشید دارد. ستونها و سرستونهای این کاخ از نظر حجم و شکل عیناً سرستونهای تخت جمشید می باشد و گل لوتوس که از مشخصه های معماری تخت جمشید است در این اثر نیز وجود دارد وجو این اثر مهم تاریخی و آثار دیگری که معروف به خانه گبری می باشد و استودانهای دهستان خوزی و دیگر آثار مربوط به ایران باستان در این شهرستان حکایت از آبادانی و رونق زیاد آن در 2500 سال پیش دارد.این منطقه نیز چون سایر نقاط کشور در طول تاریخ فراز و نشیبهایی داشته است. در مقاطعی از تاریخ بطرف آبادانی و رونق پیش رفته و گاهی نیز از رونق افتاده است. وجود معماری دوره اسلامی چون مسجد جامع فال و دیگر مساجد و امامزاده ها و سنگ قبرهای برجای مانده از دوره اسلام و نوشته های جهانگردانی چون شاردن در دوره صفویه در ارتباط با رونق و آبادانی این منطقه و مهاجرت سادات محارم در دوره صفویه از مکه و مدینه به مرکز شهرستان مهر نشان از رونق و پویایی این شهرستان در طول تاریخ می باشد. مردم شهرستان مهر در طول تاریخ همواره مدافع اسلام آزادی و استقلال مملکت بوده اند چنانچه در زمان مشروطه با ساماندهی و اعزام قشون به یاری سید عبدالحسین لاری شتافته اند. فال اسیر شیرازی نیز نقش ارزنده ای در نهضت تنباکو داشته است و در جریان ملی شدن صنعت نفت و مبارزه با استعمار انگلیس در جنوب بنا به گفته کاوه بیات مردم منطقه مهر و گله دار نقش به سزایی داشته اند.

آثار تاریخی:

قبرستان تاریخی فال:

در این قبرستان سنگ نوشته های بسیار قدیمی و زیبا به شکل صندوق و تابوت مربوط به قرون هشتم تا یازدهم هجری و گنجینه ای از خطوط کوفی، تزئینی، ثلث با کتابخانه استادانه موجود است.

از دیگر آثار تاریخی می توان به خانE گبری در شمال مهر، چاه دربی واقع در شهر، روستای قلعه سید، امامزاده محمد در تنگ خوزی، قبرستان قدیمی خوزی که سنگ قبرهایی مربوط به 700 سال قبل در آن وجود دارد، قلعه شلدان، قبرستان قدیمی زیغان، قناتهای واقع در تنگ مهر، فاریاب، خوزی، صادره، جایشورشول و زیغان نام برد که مربوط به دوره ساسانیان می باشد. برجهای نگهبانی واقع در شهر مهر وروستاهای صادره و فاریاب، قبرستان شاه محمد واقع در سرگاه، قلعه میر اسماعیل فال و غارهای کله کله و استودانهای خوزی و سنگ چله گاه و حمام شهر وراوی و قلعه تاریخی و آسیاب های قدیمی و تخت پرس اشاره کرد.

شغل:

شغل مردم شهرستان در گذشته کشاورزی همچون کشت جو، گندم، عدسی، ذرت، سیب زمینی، لوبیا، خیار، هندوانه، گوجه، بادمجان و انواع سبزیجات بوده است.تعدادی از مردم نیز به دامپروری می پرداختند و به دلیل همجواری با کشورهای حاشیه خلیج فارس عده ای نیز به کار تجارت از طریق دریا مشغول بودند.

موقعیت جغرافیایی و اقلیمی:

شهرستان مهر با مساحت 2354 کیلومتر مربع بین مدارهای 52 درجه و 45 دقیقه عرض شمالی و 27 درجه و 42 دقیقه عرض جنوبی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است و در منتهی الیه جنوبی استان فارس در فاصله 500 کیلومتر از مرکز استان واقع گردیده است. از غرب به شهرستان جم و ریز در استان بوشهر، از شمال و شرق به شهرستان لامرد و از جنوب به منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی منتهی می شود. از لحاظ تقسیمات کشوری این شهرستان دارای چهار بخش و هشت دهستان، 3 شهر و 123 روستا می باشد. از لحاظ زمین شناسی و توپوگرافی این شهرستان بر روی یک دشت ساختمانی واقع شده که مشال و جنوب آن را 2 رشته کوه موازی احاطه کرده است، ارتفاع این کوههای نسبتاً بریده و فرسايش یافته، زیاد نیست و از مارن های آهکی، گچی و نمکی و ماسه ای با شیب 50 تا 70 درصد تشکیل شده است و آب و هوای منطقه بیابانی و گرم و خشک است که قسمتهای وسیعی از خاک ایران از جمله جنوب فارس را شامل می شود. متوسط درجه حرارت بدست آمده با در نظر گرفتن موقعیت ارتفاعی و مختصات جغرافیایی حداکثر 50 درجه و حداقل تا صفر درجه سانتی گراد متغیر بوده است. متوسط رطوبت 42 درصد است که از اواخر خرداد به مدت 45 تا 60 روز تا سطح 90 درصد در نوسان می باشد. میزان بارندگی طبق آمار 10 ساله 298 میلی متر برآورد شده که از سالی به سال دیگر متغير است و شدت اين تغییر نیز، زیاد می باشد. سرعت وزش باد در منطقه بین 5 تا 7 کیلومتر در ساعت به مدت 75 روز از سمت جنوب به سمت شمال شرقی است که از جملE آن می توان به بادهای موسمی اشاره کرد.

آبهای سطحی و زیرزمینی:

عمدE آبهای شهرستان مهر مربوط به دو رودخانه شور مهران و دارالمیزان می باشد، این دو رودخانه دائمی نبوده و در قسمت اعظم سال خشک هستند و در مدت کوتاهی از سال به صورت سیلابی جريان دارند. این دو رودخانه با عبور از تشکیلات گچی و نمکی کیفیت آنها به شدت تنزل می یابد و شور می شوند و برای کشاورزی مناسب نمی باشند. آبهای زیر زمینی بویژه چاهها و قناتها سهم عمده ای در تأمین آب برای بخشهای مختلف کشاورزی بر عهده دارند. رودخانه شور مهران از کوههای بالای گله دار در غرب شهرک امام سرچشمه گرفته و با جهت غربی شرقی پس از عبور از شهرستان مهر وارد شهرستان لامرد شده و پس از عبور از شهرستان بستک در استان هرمزگان در نزدیکی بندر خمیر به خلیج فارس می ریزد. رودخانه دارالمیزان نیز پس از ورود به شهرستان فیروزآباد در دهستان دژگاه به رودخانه مند وارد و از این طریق در حدفاصل بندر گنگان و بوشهر به خلیج فارس می ریزد.

21-شهرستان نی ریز:

پیشينه تاريخي : ( زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قوميتها، آثار تاريخي)

زبان فارسي زبان اصلي مردم اين شهرستان است اما در روستاها و مناطق مختلف شهرستان با گويشهاي محلي مخصوص به خود تکلم مي شود؛ علاوه بر آن زبان عربي در بين طوايف عرب منطقه ريزاب روستاي تل مهتابي و چاه سرخ و محمودآباد و قسمتي از تنگ حنا( شهرک مهدوي) متداول است. زبان ترکي نيز در حاجي آباد و بسترم و تم شولي و تنگ حنا و قسمتهايي از بخش مرکزي و آباده طشک رايج است. شهر ني ريز يکي از قديمي ترين و کهن ترين شهرهاي فارس مي باشد به طوري که سابقه آن به زمان هخامنشيان و ماقبل از آن مي رسد وجود صنعت چاقوسازي که برگرفته از صنعت نيزه سازي و اسلحه سازي(طبق گفته محققان وجه تسميه ني ريز برگرفته از لغت نيزه به اضافه ريز (نيزه+ ريز) مي باشد، و وجود محله اي به نام سهادخانه يا تيزگرخانه که کارگاه اسلحه سازي و نيزه سازي در زمان هخامنشيان و ساسانيان مي باشد مؤيد اين مطلب است؛ اين شهرستان جز? اولين شهرهاي استان مي باشد که پذيراي دين مبين اسلام گرديد و وجود مسجد جامع کبير ني ريز که در سالهاي نخستين بعد از اسلام بنا گرديده حاکي از دين مداري و گرايش گسترده و عميق مردم به دين و مسائل مربوط به آن است مهمترين آثار تاريخي آن عبارتند از: 1) مسجد جامع کبير ، 2 ) قلعه Spr 3) قلعه سوخک 4) عمارت آقارضاخاني در قطرويه (ارگ قطرويه) 5) سنگ نوشته هاي کوه قاسم آباد تنگ حنا 6) برکه هاي احمد شاه 7) منزل هوشنگ خان فاتح 8)منزل محمد جاويد 9)قلات خواجه احمد انصاري 10)آرامگاه ميرزا احمد ني ريزي خطاط و قرآن نويس معروف.

مهمترين طوايف و قوميتهاي شهرستان عبارتند از:
1-طايف غني(عرب)
2-طايقه چهارراهي
3-طايقه قرايي
4-طايقه لشني
5-طايقه آربز
6-طايقه شاهسون
7-شکروئيها
8-لاي گردوئيها
9-طايقه مزيدي مرادي

موقعیت جغرافیایی و اقلیمی:

الف) جغرافيايي: اين شهرستان با وسعت 10539 کيلومتر مربع از نظر موقعيت رياضي در نيمه جنوبي کشور بين عرض جغرافيايي ( 45 و 28) 28 درجه و 45 دقيقه تا 29 درجه 55 دقيقه (45 و 29 ) نسبت به خط استوا و از نظر طول جغرافيايي بين نصف النهارهاي (23 و 53) تا ( 8 و 55 ) شرقي نسبت به نصف النهار گرينويچ واقع گرديده است.از نظر موقعيت نسبي همجواري با استانهاي يزد، کرمان، هرمزگان و پنچ شهرستان استان (بوانات، ارسنجان، شيراز، استهبان، داراب) از مزيتها و توانمنديهاي منحصر به فرد اين شهرستان محسوب مي گردد.
ب) اقليمي: بر اساس طبقه بندي اقاليم( فائو) اين شهرستان در ناحيه آب و هوايي مشهور به ايراني توراني قرار دارد به طور کلي و به عبارتي ساده تر در ناحيه خشک و نيمه خشک و نيمه استپ واقع شده ميانگين بارندگي براي يک دوره 35 ساله (از سال 1345 الي 1380 ) حدود 200 ميليمتر بوده است.

 

بالای صفحه

اين استان از شمال با استان اصفهان و يزد، از مغرب با استان?هاي کهگيلويه و بويراحمد و بوشهر، از جنوب با استان هرمزگان و از شرق با استان کرمان همسايه است.

 

بالای صفحه

مساحت اين استان در حدود 133 هزار کيلومتر مربع است.

 

بالای صفحه

در استان‌ فارس‌ سه‌ ناحیه‌ مشخص‌ آب‌ و هوایی‌ وجود دارد. اول‌، ناحیه‌ کوهستانی‌ شمال‌ و شمال‌غرب‌ که‌ زمستان‌های‌ سرد معتدل‌ و پوشش‌ گیاهی‌ مناسبی‌ دارد. دوم‌ ناحیه‌ مرکزی‌ که‌ در زمستان‌ها آب‌ و هوای‌نسبتاً معتدل‌ توأم‌ با بارندگی‌ و در تابستان‌ها هوایی‌ گرم‌ و خشک‌ دارد. سوم‌ ناحیه‌ جنوب‌ و جنوب‌ شرقی‌ که‌ به‌علت‌ کاهش‌ ارتفاع‌ و عرض‌ جغرافیایی‌ و نحوه‌ استقرار کوهها میزان‌ بارندگی‌ آن‌ در فصل‌ زمستان‌ نسبت‌ به‌ دو فصل‌ بهار و پائیز کمتر است‌ و هوای‌ آن‌ نیز در زمستان‌ها معتدل‌ و در تابستان‌ها بسیار گرم‌ است‌. متوسط‌ حرارت ‌شهر شیراز 8/16 درجه‌ و حداکثر و حداقل‌ مطلق‌ دمای‌ آن‌ به‌ ترتیب 29/2 و 4/7 درجه‌ سانتی‌ گراد است‌

پيشينه تاريخي ( زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قوميتها، آثار تاريخي استان فارس

شهر شیراز ، مرکز استان فارس به طول ۴۰ کیلومتر و عرضی متفاوت بین ۱۵ تا ۳۰ کیلومتر با مساحت ۱۲۶۸ کیلومتر مربع به شکل مستطیل و از لحاظ جغرافیایی در جنوب غربی ایران و در بخش مرکزی فارس قرار دارد.اطراف شیراز را رشته کوههای نسبتاً مرتفعی به شکل حصاری استوار ، احاطه کرده‌اند که از لحاظ سوق الجیشی و حفظ شهر اهمیت ویژه ای دارنداین شهر از سمت غرب به کوه ‌دراک، از سمت شمال به کوه‌های بمو، سبزپوشان، ‌چهل‌مقام و باباکوهی (از رشته‌کوه‌های زاگرس) محدود شده‌است مختصات جغرافیایی شیراز عبارتست از ۲۹ درجه و ۳۶ دقیقه شمالی و ۵۲ درجه و ۳۲ دقیقه ارتفاع آن از سطح دریا بین ۱۴۸۰ تا ۱۶۷۰ متر در نقاط مختلف شهر متغیر است رودخانE خشک شیراز رودخانE فصلی است که پس از عبور از شهر شیراز به سمت جنوب شرقی حوضE خود متمایل شده و به دریاچه مهارلو می‌ریزد.

 

بالای صفحه

1-آباده:

پيشينه تاريخي ( زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قوميتها، آثار تاريخي):

ويژگيهاي تاريخي به استناد کاوشهاي باستان شناسي پيشينه سکونت در محدوده فعلي شهرستان آباده که به هزاره اول قبل از ميلاد بر مي گردد. در دوره ساسانيان آثار بجا مانده همانند قلعه باستاني ايزدخواست و قصر بهرام در سورمق شواهد مطمئني از شکوفائي فرهنگ و تمدن در اين گستره جغرافيايي مي باشد. قطعاً در دوره صفويه و ابتداي حکومت زنديه همزمان با حضور شاه اسماعيل سوم شهر آباده در مسير جديدي از پيدايش ويژگيهاي شهرنشيني قرار گرفته و اولين ساخت و سازها با جلوه گاههاي يک شهر شرقي در آباده ايجاد شد. طي سالهاي 1302 و 1304 فرمانداري و شهرداري آباده موجوديت مستقل سياسي اين شهرستان تجلي يافت.آباده کلمE فارسي است اصل اين کلمه از واژه آباد گرفته شده و در زبان پهلوي به معناي داير- برقرار – باصفا مي باشد.زبان مردم اين شهرستان عموماً فارسي سليس مي باشد. در خصوص فرهنگ شهرستان آباده بايدگفت که شهرستان آباده را بيشتر با فرهنگ و هنرش مي شناسند و از ساليان دور شهره استان و کشور بوده است. فرهنگي که در آن عشق به ميهن، کشور و علم آموزي موج مي زند و از ميان اين فرهنگ مردمان فرهيخته اي به پا خواسته اند که در دانشگاههاي مهم کشور و دنيا نام پر آوازه آنان را نيک به ياد دارند و از خدمات برجسته فکري و انديشه اي آنان بهره هاي فراوان مي برند. ذهن فردفرد مردمان اين ديار نمايشگاه شعر و ادب و فرهنگ و انديشه را محترم مي شمارند. فوق العاده به فرهنگ و زبان خود متعصبند، بسيار ميهمان نواز، خونگرم و صميمي اند.آثار تاريخي: کاروانسراي ايزدخواست، پل ايزدخواست، تيمچه صرافيان، بناي امامزاده سلطان ابراهيم، کاروانسراي شاه عباس شورستان، کاروانسراي خان خوره، قلعه دو قلک يا دوقله، قلعه کريم آباد، تپه قلعه گبري، تل سارياتان، تل قلعه اروان، تپه دولت آباد، تپه دهک گردو، تل قصر بهرام سورمق، قزقلاسي، مسجد امام حسن دهدق، قلعه گبري دهدق، تل قره ترک، بناي پاقلعه ايزدخواست، سد قوسي ايزدخواست، منزل شاه اسماعيل، تل شاه محمود، مرکز آباده شناسي، کاروانسراي شاه عباس ايزدخواست و قلعه قديمي ايزدخواست.

موقعيت جغرافيايي و اقليمي:

شهرستان آباده با وسعت 6052 کيلومتر در ضلع شمالي استان فارس در حد فاصل جغرافيايي 53 درجه و 15 دقيقه تا 54 درجه و عرض جغرافيايي 30 درجه و 45 دقيقه قرار دارد. اين شهرستان از شمال به استان اصفهان- از جنوب به شهرستان خرمبيد- از غرب به شهرستانهاي اقليد و سميرم و از شرق به شهرستان ابرکوه ختم مي شود. استقرار شهر آباده در مجاورت جاده سراسري شمال به جنوب و همچنين مرکزيت شهر آباده نسبت به مراکز استانهاي مجاور با احتساب فاصله 270 کيلومتري نسبت به شيراز، 202 کيلومتري با اصفهان و 190 کيلومتري با يزد، وضعيت خاصي را براي اين شهرستان ايجاد نموده است. اين شهرستان داراي 5 شهر آباده – ايزدخواست- بهمن- صفاد و سورمق مي باشد. وضعيت آب و هوايي منطقه به علت مجاورت با دشت کوير ايران داراي آب و هواي خشک و نيمه بياباني مي باشد. تعداد روزهايي که درجه حرارت صفر يا کمتر از صفر بوده در سال برابر با 88 روز است که بيشترين روزها به ترتيب مربوط به ماههاي دي – آذر- بهمن – اسفند- آبان – فروردين و حتي مهرماه مي باشد. به علت مجاورت با کوير اين شهرستان داراي آب و هواي نسبتاً خشک است به طوري که رطوبت نسبي آن خيلي پايين است. ميزان بارندگي طي دوره آماري 1383 – 1356 برابر با 5/139 ميليمتر مي باشد. به طوري که کمترين ميزان بارندگي مربوط به سال 79-78 مي باشد.

2-شهرستان ارسنجان:

پيشينه تاريخي (زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قوميتها، آثار تاريخي)

شهر ارسنجان داراي گذشته اي ديرين است که به همين لحاظ اکثر کتب گذشته همچون فارسنامه ناصري، آثار العجم فرصت الدوله شيرازي، بستان السياحه زين العابدين صوفي، دايره المعارف علامه دهخدا و دهها کتاب ديگر با تفصيل از آن نام برده اند، اما تاريخ صحيح و دقيقي که بتوان بر آن استناد کرد و سال بناي اين شهر را دانست در دست نيست ولي بخاطر پيدايش آثار باستاني فراوان بعضي مورخين و باستان شناسان تاريخچه آن را به قبل از ظهور اسلام و تعداد ديگري بناي اين شهر را به 2500 سال قبل از ميلاد مسيح تخمين زده اند. زبان اصلي مردم اين شهرستان فارسي است و تعدادي از روستاهاي بخش مرکزي ارسنجان در منطقه گمبان و عشاير جشني چشمه شيرين، خان آباد و نجف آباد با لهجه ترکي و عربي تکلم مي کنند.بناهاي تاريخي عبارتند از: ايوان قدمگاه از دوران هخامنشيان، قلاتخوار، مدرسه سعيديه و مسجد جامع با قدمت بيش از 400 سال در ارسنجان – تل کاخ، غار ضحاک، تل تيموريان و ...شهر ارسنجان از پنج محله بنامهاي: اسکندري، ابراهيمي، رحيمي، حسن شاهي و نعمت الهي تشکيل شده است.عشاير منطقه از چهار طايفه و هر طايفه از چند تيره تشکيل شده اند: 1- طايفه جشني 2- طايفه چهاراهي 3- طايفه بهارلو (ترک) 4- طايفه عرب غني

موقعيت جغرافيايي و اقليمي:

شهرستان ارسنجان با وسعت 1496 کيلومتر مربع مرکز آن ارسنجان و در فاصله 120 کيلومتري شمال شرقي شيراز قرار دارد اين شهرستان از غرب به شهرستان پاسارگاد واز شرق به شهرستان ني ريز و از شمال به شهرستان بوانات و پاسارگاد و ازجنوب به شهرستان شيراز محدود است.اين شهرستان 1660 متر از سطح دريا ارتفاع دارد و قله دال نشين (دل نشين) که يکي از معروفترين قله هاي سلسله جبال کوه خم مي باشد با ارتفاعي حدود 3270 متر از سطح دريا بلندترين قله رشته کوههاي اطراف ارسنجان است، اطراف ارسنجان را جنگلهاي سرسبز و کوههاي سربلند با مناظر بديع احاطه کرده است.

3-شهرستان استهبان:

پيشينه تاريخي ( زبان – فرهنگ وآداب ورسوم ) :

کمابيش درمنابع متعدد تاريخي و جغرافيايي موجود نامي ازسرزمين استهبان آورده شده است0 فارسنامه ناصري گويد که نام اين شهراستهبانات بوده که پس ازاستيلاي عرب به اصطهبانات تغييريافته است 0 ريشه کلمه استهبان کلمه پهلوي " سته " است که باپسوند " بان " جمع شده وکلمه استهبان راتشکيل داده اند بخش اول به معناي انگوروبخش دوم پسوند و به معناي نگهبان است که درحالت پيوسته به معني انگورستان ومحلي جهت نگهداري وحفاظت ازانگورمي باشند. هم اکنون به زبان محلي شهرستان را"صابونات" مي گويند که دراصل همان اصطهبانات است 0

زبUUان :

يکي ازجلوه هاي فرهنگ شهرستان زبان مي باشد 0 زبان مردم اين منطقه فارسUUي است ولهجه هاي عاميانه درآن بسيارکم ديده مي شود 0 علاوه برزبان فارسي اقليتهاي عشايرترک نيزدراين منطقه وجوددارند که به زبان ترکي صحبت مي کنند 0 گفتگو و سخنان روزمره مردم استهبان هرچند با لهجه خاصي نمي باشد، اماازمقدارزيادي واژه هاي اصيل پارسي باستان وپهلوي برخورداراست 0 همچنين درمکالمات مردم علاوه برکلمات اصيل – لطيفه – امثال وحکم – داستانهاي کوتاه وپندآميزوگاه اشعارجايگاه خاصي دارند 0

نUUUژاد :

مردم منطقه استهبان ازنژادسفيد – هندواروپائي است – متون کهن ازاين نژاد با واژه آريايي ياد مي کنند.

آداب ورسوم :

علاوه برتمامي مسايل فوق – جشنهاي ملي – اعيادمذهبي – سوگواريها و همچنين آداب ورسوم قسمتهاي مهم ديگري از فرهنگ مردم استهبان راتشکيل مي دهند بطوري که اين فرهنگ چهارچوب زندگي مردم رابوجودآورده وبدان نظم مي بخشد 0 درتفکرمذهبي مردم برخي ازروزهاي سال به جهت وقوع حوادث مهم و ارزشمندديني " عيد" ناميده شده اند و بخاطرروح ديني حاکم برشهرستان بسيارموردتوجه اند. درروزهاي جمعه دست کشيدن ازامورات دنيوي و مشاغل روزانه وانجام فرايض ديني و قرائت ادعيه درمساجدامري معمولي ورايج است 0 دراعيادي چون عيد مولود – عيدمبعث – عيدغدير – عيدقربان – عيدفطر و نيمه شعبان مردم بابرپايي مراسم دعاونيايش درمنازل ومساجدوانجام مراسم عقدوازدواجها- احترام قلبي خويش را باسادگي تمام نسبت به اين اعيادبيان مي کنند بزرگترين عيدملي اين منطقه جشن فرارسيدن اولين روزسال "نوروز" است وآداب آن تقريباً باتمامي نقاط کشوريکسان است 0 ازديگرمظاهرفرهنگ مردم استهبان مي توان به مراسم : ازدواج وعروسي – سوگواري حضرت اباعبدا000 الحسين (ع ) سوگواري درگذشتگان – انواع خوراکهاي محلي – بازيهاي محلي – آوازهاورقص هاي محلي – لباس هاي محلي و... اشاره نمود 0 هنرهاي بومي وحرفه هاي اين سرزمين فراوانند وازآنچه که هنوز وجود دارد مي توان به صنايع محلي زيراشاره نمود : ملکي دوزي – رواردوزي – مشکودوزي – شيوه بري – گيره بافي – کلاه بافي – قالي بافي – کرباس بافي – پالان دوزي – نمدمالي – صابون پزي – جوغن تراشي – سنگ تراشي – مسگري – آهنگري – شيشه گري – سفالگري – سراميک – کاشي سازي وچرمسازي.

موقعيت جغرافيايي واقليمي :

شهرستان استهبان درشرق استان فارس قرارگرفته وازشمال به درياچه بختگان ازجنوب به کوههاي تودج ( توده ) ازغرب به دشت رونيز وازشرق به کوههاي داراب وايج محدود مي شود درحقيقت اين منطقه دشتي است با وسعت 2000 کيلومترمربع وميانگين ارتفاع 1731 مترازسطح دريا که توسط کوهها احاطه شده است. ازاين شهرمدار 29 درجه و 32 دقيقه عرض شمالي و 54 درجه و 30 دقيقه طول شرقي مي گذرد. جاده کوهستاني شرق شهرستان به طول 35 کيلومتر عامل ارتباط آن با ني ريز است . جاده غربي شهرستان به طرف شيراز از دشتهاي به هم پيوسته گرده و رونيز مي گذرد 0 اين جاده تاشيراز 175 کيلومتر طول دارد. کوههاي مرتفع قسمتهاي غربي ، جنوب غربي ، جنوبي وتاحدودي شمال منطقه رافراگرفته اند که مهمترين ارتفاعات آن سلسله جبال تودج است که دراصل دنباله زاگرس جنوبي مي باشد. بلندترين ارتفاع دراين سلسله 2300 متراست. منابع آب منطقه راچشمه – قنات ورودخانه تشکيل مي دهند. رودخانه هاي اين شهرستان فصلي اند و دراسفند و فروردين سالهاي پرباران از ارتفاعات جنوبي مشرف به شهرستان سرچشمه گرفته و باگذشتن ازغرب شهر به سوي شمال ، جاري مي شوند. چشمه هاي" قعري" ، "پادزهري" ، "بوخو " ، " مرخنه" و " بک بک" ازمهمترين منابع آب شهرستان به شمار مي روند 0 حداکثرگرماي تابستان 36 درجه وحداقل سرماي زمستان 5 درجه زيرصفراست 0 متوسط باران سالانه 300 ميليمترگزارش شده است. پوشش گياهي اين ناحيه اهميت فراوان دارد زيراجنگلهاي پراکنده آن درختهاي متنوعي رادرخود پرورش مي دهند. درختان به ‌ارژن سروکوهي – جرگه و... طبيعت سرسبزي رابراي اين منطقه فراهم آورده اند. البته درختکاري يکي ازويژگيهاي مردم اين سرزمين ازگذشته بسياردوربوده است. بيشترين تعداد درختان اين ناحيه درخت " انجير" است و استهبان چه از نظر مقدار و چه ازکيفيت توليد انجير مقام نخست رادرجهان داراست . علاوه برموارد فوق باغداران استهبان به پرورش انواع درختان باغي ازجمله انگور – بادام – انار – مرکبات ومقدارکمي سيب وگلابي وآلوسياه مي پردازند. مزارع شهرستان درشمال ، شمال شرقي وشرق قرارگرفته و با توجه به شرايط مساعدجغرافيايي دراين منطقه گندم ، جو ، پنبه ، ذرت ، حبوبات ، زعفران ، صيفي جات وسبزيجات بخوبي پرورش مي يابند. حيوانات شکاري و قابل صيد درگذشته نه چندان دوربسيارفراوان بوده که متاسفانه براثرشکار بي رويه به حداقل رسيده است. ازلحاظ زمين شناسي خاک اين ناحيه رسوبي ومخلوط با ماسه وآهک است که دردشتها از مقدار ماسه کاسته مي شود. دراين منطقه معادن سنگ مرمريت – چيني و سياه وجود دارد که دراستهبان – خير – رونيزوايج پراکنده اند. دررودبار ايج معدن منگنز شناسايي شده ولي هنوزبه مرحله بهره برداري واستخراج نرسيده است. معادن نفت نيزدرناحيه " دم تنگ " ( حدود ده کيلومتري غرب شهرستان ) ازمقاديرقابل توجهي نفت سبز برخوردارند و رگه هاي طلا نيز به مقدارکم درخاکهاي ناحيه رودباريافت شده است.

4-شهرستان اقلید:

پيشينه تاريخي : (زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قوميتها، آثار تاريخي)

آنچه مي‌توان درباره قدمت تاريخي شهرستان اقليد بيان نمود به استناد آثاري است که از کتب تاريخي و سفرنامه‌هاي جهانگردان بجاي مانده و بيانگر اين است که اقليد در دوران پيش از اسلام نيز شهري آباد و مطرح بوده است. در کتاب تاريخ فارسنامه ناصري از انتشارات کتابخانه سنايي آمده است که قدمت اقليد مربوط به دوران ساسانيان است و سنگ نوشته موجود در تل قلات مشتمل بر 21 سطر خط پهلوي (مربوط به سال 1334 هU .ش) مؤيد اين موضوع است. مردم شهرستان اقليد مردمي مهمان‌نواز، خونگرم، مؤمن و متعهد به انقلاب و اسلام و در تمامي صحنه‌ها، مراسم و مناسب‌هاي ويژه حضوري فعال دارند، مردم اين ديار بخاطر اردات قلبي و عقيده محکمي که با خاندان عصمت و طهارت دارند در اجراي مراسم مذهبي کوشا بوده و برنامه‌هاي متنوعي را در طول سال به اجرا مي‌گذارند. آداب و رسوم مردم نيز منحصر به فرد بوده و تا حدودي دست نخورده باقي مانده است.شهرستان اقليد داراي آثار باستاني متعددي است از جمله:حوض دختر گبر، منبر و کتيبه مسجد جامع، قلعه آسپاس، چشمه دزدان، تپه مهرعلي فارسي، تپه فيلي، کتيبه و غار تنگ براق، تپه باستاني باقر آباد، قصر بهرام، قصر گل اندام، تل شاه نشين، تل خنجشت، تپه کوشک زر، تپه نقاره‌خانه، باتلاق بهرام گور، کاروانسراي شاه عباس، شهر نکيسا.

اماکن تفريحي و مذهبي شهرستان عبارتند از :

1-پارک انقلاب 2-چشمه رسول‌الله (ص) 3-امامزاده اسماعيل (ع) 4-درياچه کافتر5-چشمه قدمگاه (سده) 6-آبشار تنگ براق 7-چشمه چهل شهيدان دژکرد 8-مسجد جامع 9-چشمه بالنگان (حاجي‌آباد) 10-امامزاده زبيده خاتون (ع) 11-امامزاده زينب خاتون (ع).

زبان

زبان رايج مردم شهرستان فارسي است. بخاطر وجود طوايف مختلف عشاير در نيمي از سال که جمعيت آنها بالغ بر 40 هزار نفر مي‌رسد زبان ترکي قشقايي و عرب باصري نيز رايج است تعدادي از اين عشاير هم بعضاً در روستاها و مرکز شهر ساکن هستند.

موقعيت جغرافيايي و اقليمي

شهرستان اقليد با وسعت 7054 کيلومتر مربع قريب به 7/5 درصد کل مساحت خاکي استان فارس را به خود اختصاص داده است. اين شهرستان داراي دو نقطه شهري اقليد و صد و سه بخش، 9 دهستان و 80 روستا مي‌باشد و در محدوده جغرافيايي 52 درجه و 55 دقيقه طول شرقي و 31 درجه و 13 دقيقه عرض شمالي قرار گرفته است. از شمال به شهرستان آباده، از جنوب به شهرستان‌هاي مرودشت و سپيدان، از شرق به شهرستان خرمبيد و از غرب به استان‌هاي اصفهان و کهکيلويه و بويراحمد محدود مي‌شود. مهمترين دشت‌هاي اين شهرستان عبارتند از: دشت خسروشيرين، دشت بکان، دشت نمدان، مهمترين کوههاي شهرستان نيز عبارتند از: 1-کوه آب سياه 2-رشته کوه سفيد (کوه بل بلندترين قله آن است) 3-کوه بکان.رودخانه سفيد ، رودخانه گاوگدار و رودخانه شادکام مهمترين رودخانه‌هاي شهرستان بوده و درياچه نيز با مساحت ميانگين 23 کيلومتر مربع در سال‌هاي پر باران حداکثر 48 کيلومتر مربع و در سال‌هاي خشک حداکثر 5 کيلومتر مربع واقع در دشت نمدان يکي از درياچه‌هاي طبيعي آب شيرين فارس است و با وجود عمق ناچيز از نظر زيست‌محيطي و جذب پرندگان مهاجر اهميت زيادي دارد.
شهرستان اقليد جز? مناطق کوهستاني و مرتفع کشور به شمار مي‌رود. ارتفاعات آن دنباله سلسله جبال زاگرس بوده و حداکثر ارتفاع آن از سطح دريا 3943 متر بنام کوه بل در جنوب اقليد است. داراي زمستان‌هاي سرد وتابستان‌هاي معتدل مي‌باشد. حداکثر درجه حرارت برابر با 37 درجه سانتيگراد و حداقل آن 22- درجه سانتيگراد در سردترين ماه سال است. متوسط بارندگي ساليانه در اين شهرستان بين 330-300 ميلي‌متر در مرکز شهر و روستاها و 600-400 ميليمتر در ارتفاعات است. اين شهرستان يکي از نواحي بادخيز استان بوده و اکثر مواقع سال سرعت باد قابل ملاحظه است. بنابر گزارشات واصله سرعت باد به 160 کيلومتر در ساعت نيز رسيده است.

5-شهرستان بوانات:
پیشینه تاریخی: (زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قومیت ها، آثار تاریخی)

زبان: زبان اکثریت قریب به اتفاق مردم بوانات فارسی است و لغات و اصطلاحات فراوانی در ان استعمال می شود که حاکی از اصالت این زبان است. معدود روستاهای کوچکی (چنار سوخته، چشمه، لقمان، دفر، بنک و چنارزاهدان) به زبان عربی و روستای کوپان به زبان ترکی هم صحبت می کنند. اما زبان اصلی آنان فارسی است.

قومیت: قومیت مردم این سامان فارسی است.

آداب و رسوم: آداب و سنن اهالی این شهرستان کمتر دستخوش تغییر و تبدیل به فرهنگ شهری شده مردم برای اعیاد و سوگواریهای مذهبی و برگزاری سنن و شعائر اسلامی آدابی مطابق با سایر مناطق ایران داشته، اعیاد اسلامی را بسیار محترم شمرده و کار کردن در بعضی از این روزها را مانند عید غدیر و 28 صفر را بسیار مکروه و ناپسند می شمارند. تعزیه خوانی و سایر آداب و رسوم قدیمی همچنان محترم شمرده و انجام می دهند.

آثار تاریخی:

1. مسجد جامع موریان: ( شهر بوانات ) بجامانده از عهد دیلمیان قرن ششم هجری
2. پل بزرگ سوریان: این پل بر روی رودخانه اعظم بوانات قرار دارد و در متون تاریخی به پل آجری و در منطقه بنام کچی معروف است. تاریخ ساخت این پل را اواسط قرن هفتم ذکر کرده اند. پل یک دهنه و با آجر چهار گوش و ساروج ساخته شده است.
3. چهار طاق ساسانی: این بنا در روستای منج و بر فراز یک تپه در مجاور رودخانه اعظم بوانات قرار گرفته است. آنچه امروز از آن باقی مانده تنها چند ستون و چند طاق از یک بنای عظیم بوده است. این بنا را متعلق به دوره ساسانیان می دانند.
4. قلعه تاریخی سیمکان: این قلعه در روستای سیمکان در جنوب غربی شهر بوانات واقع و باقی مانده از دوران زندیه است.
5. بقعه امامزاده شاه میر حمزه (ع): بنای امامزاده شاه میر حمزه بن موسی الکاظم (ع) در روستای امامزاده بزم در 18 کیلومتری جنوب شرقی شهر بوانات قرار دارد. این بنا از عهده صفویه است و از زیارتگاههای مهم شهرستان است ایام سوگواری ائمه اطهار (ع) (بویژه تاسوعا و عاشورا ) تمام دستجات عزاداری با تجهیزات خود از روستاهای مختلف بخش مرکزی در این مکان مقدس تجمع می کنند و به عزاداری می پردازند. این مکان اخیراً جاذبه توریستی هم پیدا کرده است. وجود 5 اصله درخت چنار تنومند و عبور یک رشته قنات از صحن امامزاده زیبایی خاصی ایجاد کرده است. منبر چوبی امامزاده به دستور شاه عباس و از چوب صندل و آبنوس ساخته شده است. تاریخ ساخت منبر بوسیله حروف ابجد از کلمه فیض لم یزل استخراج می شود.
6- منبر جامع سوریان: این منبر در سال 771 هجری قمری به دستور مظفرالملک از محل ماترک خواجه سعدبن محمد و از چوب چنار و تزئینات از چوبهای عود، صندل، آبنوس، فوفل ساخته شده و دارای یازده پله است.
7- مجسمه طلائی: به وزن 5/2 کیلوگرم که توسط یکی از کشاورزان در جنوب شهر موریان یافت شد و مربوط به عهد هخامنشیان بوده و به موزه ایران باستان انتقال یافته است.
8- کاروانسرای محمد برده شیراز : این کاروانسرا قلعه ایست محکم، بجا مانده از عهد صفویه در یک آبادی بنام برده شیراز در شمال شهر بوانات.
9- قدمگاه محمد حنیفه: این مکان در جنوب شهر بوانات (4 کیلومتری) در دامنه کوه ختاوند قرار گرفته و عنوان تفرجگاه زیارتی است.
10-آثار تاریخی شیدان: روستای شیدان در 10 کیلومتری شرق بوانات قرار دارد این روستا قدیم الایام بنام شهر " ابله" (فرغ شیدان) شهرت داشته و حدود 10 آثار تاریخی از قبیل 7 قبرستان زرتشتی، محله بازار، حمام، آثار یک پل از عهد صفویه آثار یک مسجد از قرون پنجم و ششم هجری قمری.

موقعیت جغرافیایی و اقلیمی

شهرستان بوانات در طول 36 و 53 و عرض 33 و 30 جغرافیایی و در شمال شرقی استان قرار دارد و از شرق و شمال به استان یزد (شرق به شهرستان خاتم، شمال یه شهرستان ابر کوه) از جنوب به شهرستانهای ارسنجان و مرودشت و از غرب به شهرستان خرمبید و پاسارگاد محدود می باشد.حداقل ارتفاع این منطقه از سطح دریا 1505 متر و حداکثر ارتفاع (قله کوه ختاوند یا خاتون) 3362 متر منطقه کوهستانی و سردسیر است زمستانهای نسبتاً طولانی و سرد و دوره تابستانی کوتاه و خنک دارد. طول مدت یخبندان بطور متوسط 70 روز است. بردت هوا تا 20 درجه سانتی گراد بر صفر و حداکثر دما تا 34 درجه بالای صفر می رسد. بوانات در سال 1316 (68 سال قبل) دارای بخشداری در سال 1343 دارای شهرداری رسمی و در سال 1374 به شهرستان ارتقا? یافت.

6-شهرستان داراب:

با حدود 185000 نفر جمعیت و 6800 کیلومتر مربع وسعت با دو شهر، شه بخش و 12 دهستان در جنوب شرقی استان فارس واقع گردیده که از شمال به شهرستانهای نی ریز و استهبان، جنوب به شهرستانهای لار و زرین دشت، مشرق به استانهای هرمزگان و کرمان و مغرب با شهرستان فسا هم مرز می باشد.

زبان:

زبان اصلی و رسمی مردم شهرستان داراب فارسی و زبانهای ترکی و عربی نیز در بسیاری از روستاهای شهرستان رایج می باشد.

فرهنگ و آداب و رسوم:

فرهنگ و آداب و رسوم مردم شهرستان داراب بیشتر متمایل به رعایت مسائل شرعی و مذهبی بوده که مخالف و جلوگیری روحانیت و مردم در زمان ستم شاهی از احداث سینما موید این مطلب می باشد. البته آداب و رسومی دارد که ریشه در اعتقادات گذشتگان خویش دارد.

مردم شهرستان داراب آداب و رسوم در شادی:

در مراسمات شادی بستگان و آشنایان از جمله ازدواج با شور و شوق زیادی شرکت می کنند و به منظور همکاری با عروس و داماد هدایای نقدی و جنسی در حد شأن و وضع خود به آنها اهدا? می کنند. در زمان میلاد ائمه از جمله حضرت ولی عصر (عج) و امام حسن مجتبی (ع) شهر غرق در شادی و چراغانی می گردد و در شب میلاد امام حسن مجتبی به مناسبت انتصاب داراب به آن حضرت جشن با شکوهی با حضور میهمانان سراسر استان فارس برگزار می گردد.

7-شهرستان جهرم:

شهرستان جهرم در نیمه جنوبی استان فارس بین 52 درجه و 45 دقیقه تا 54 درجه و 4 دقیقه طول شرقی و 28 درجه و 19 دقیقه تا 29 درجه و 10 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. از وسعت شهرستان جهرم دشت و آن کوهستانی می باشد. مساحت کل شهرستان 5481 کیلومتر می باشد که از شمال به شهرستان فسا ، از جنوب به شهرستان لار، از غرب به شهرستان فیروزآباد ، از شرق به شهرستان لار و داراب محدود می شود. میزان بارندگی در سال بین 150 تا 200 میلیمتر می باشد وحداکثر گرمای آن 45 و حداقل آن یک درجه سانتیگراد می باشد. این منطقه رویهم رفته آب و هوایی گرم و متغیر دارد، به طوریکه زمستانهای آن سرد و تابستانهایش گرم می باشد.جمعیت شهرستان جهرم 200هزار نفر می باشد که نیمی از آن در روستاها ساکن هستند. شهر جهرم از 12 محله قدیمی تشکیل گردیده که 6 محله آن در غرب شهر و 6 محله آن در شرق شهر واقع گردیده است. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با توجه به افزایش جمعیت دو محله جدید به نام کوی سحر خیز واقع در شمال غربی و کوی مهدیه در جنوب شهر ایجاد گردیده و سه شهرک جدید بنام شهرک انقلاب واقع در جنوب غربی و شهرک فاطمیه (خارقان) در شمال شرقی و شهرک شهید دستغیب در شمال غربی احداث شده است. شهر جهرم با نخلستانهای زیبا و سرسبزش منظره ای بسیار دلنشین به خود گرفته است. و دارای مردمی سخت کوش و صبور می باشد که از استعدادهای بالایی برخوردارند. باغداری مرکبات و خرما در جهرم ارزش اقتصادی بالایی برخوردار بوده و سهم قابل ملاحظه ای در ترکیب درآمد کشاورزی این شهر داراست. فعالیت مردم این شهر حول و محور فعالیتهای کشاورزی است و صنایع و کارخانه ها بیشتر در حد تأمین برخی از احتیاجات عمومی شهرستان است.شهرستان جهرم از گذشته بعنوان یک شهر مذهبی مورد توجه بوده و از نظر حس نوع دوستی و ابراز همدردی و تعاون بی نظیرند. وجود دانشگاها در جامعه ای که اکثریت افراد از نظر فرهنگ در سطح بالایی قرار دارند، وجود حوزه علمیه امام خمینی در شهرستان و گرایش قشر جوان به این سمت و وجود روحانیون آگاه در سطح شهرستان از ویژگیهای فرهنگی منطقه به شمار می رود. و مهمترین ارزش اجتماعی که مردم به آن توجه دارند مبارزه با مفاسد اجتماعی و بی حجابی است . با توجه به اینکه جو حاکم جو مذهبی بوده و روحانیت مبارز شهر بحمدالله توانسته اند مردم را نسبت به شناخت اسلام و اعتقادات مذهبی در حد قابل توجهی آشنا نموده و مردم کمتر به سوی فساد روی آورند و با توجه به ارتباط نزدیک و عمیق روحانیت و توده مردم از قدیم الایام همچنین مبارزه تعدادی از روحانیون با رژیم شاهنشاهی و دشمنی آنها با خان ها و فئودال ها رابطه آحاد مردم اعم از شهری و روستایی با روحانیون رابطه مرید و مراد بوده و احترام خاصی برای یکدیگر قائلند. وجود روحانیون آگاه و مبارز و زحماتی که در این راه کشیده اند میزان پایبندی مردم به مسائل شرعی در حد بسیار بالایست و کمتر خانواده ای پیدا می شود که بی تفاوت نسبت به مسائل شرعی باشد و مردمی مذهبی و مؤمن و تابع فرمان روحانیت بوده و تجمع و حضور مردم در مراسمهای مذهبی و مساجد و حسینیه ها و برپایی نماز جمعه در زمان طاغوت مؤید این مطلب می باشد. یکی از دلایل مذهبی بودن و در صحنه بودن در زمان ستم شاهی، جلوگیری از ورود شاه معدوم به این شهرستان می باشد. روحانیت مبارز با همکاری مردم شبانه و اقدام به پخش اعلامیه و شعار نویسی علیه رژیم ستم شاهی نموده و در مراسمهای سوگواری امام حسین (ع) شعارهای ضد رژیم در قالب شعارهای مذهبی توسط مردم سر داده می شد. به واسطه تظاهرات چشم گیر مردم و بالا بودن سطح فکری و مذهبی مردم باعث گردید که در این شهرستان توسط عمال رزیم شاه حکومت نظامی برقرار شود و علی رغم حکومت نظامی مردم دست از فعالیت سیاسی، مذهبی خود برنداشتند و همچنان به فعالیت خود علیه نظام ادامه داده و شهدایی را تقدیم انقلاب کردند. شرکت گسترده در جبه و جنگ ، کمک های نقدی و جنسی چشمگیر بوده است علاوه بر حضور همه جانبه در جنگ و دادن بیش از 2000 شهید و جانباز سهم بسزایی در دفاع از مملکت اسلامی داشته اند.

8-شهرستان خنج:

شهرستان خنج دارای فرهنگ و تمدن دیرین و چند هزارساله است، همچنین آثار و نشانه های گرانقدری از تاریخ و فرهنگ دوره ساسانی و دوران صفوی، ایلخانان را در مشتهای بسته خود نگه داشه که هنوز آن طور که باید شناخته نشده است. خنج یک مجموعه گمنام و پرغنای تاریخی است، با کتیبه هایش از تاریخ می گوید و با آخرین خشتهای به جای مانده از کاروانسرا ها و مدارس نمائی از فرهنگ دیرین را پیش روی می گشاید . آثار تاریخی آن که ثروت معنوی سرشاری را نثار این شهرستان می کند عبارتند از:
امامزاده شاه فخرالدین
مسجد و بقعه حاج محمد ابونجم
مناره کاشی و مقبره شیخ دانیال خنجی
امامزاده شیخ شعیب
تپه بزرگ معروف به تنب تنگر

فرهنگ و زبان :

فرهنگ را می توان مجموعه رفتارهای اکتسابی و ویژگیهای اعتقادی و باورهای یک جامعه تعریف کرد تاکنون در خنج جنبه های معنوی فرهنگی بر جنبه های مادی فرهنگی غلبه داشته و از غنای فرهنگی برخوردار بوده، شهرستان خنج با وجود آثار و بقعه های فراوان مساجد ، مناره ها، گنبدها، شیوخ و دانشمندان صلحا و عرفانی نامی مرکز انتشار اسلام و مرکز حلال مشکلات جوامع اطراف بوده و نشان از عظمت فرهنگ آن در گذشته دارد بطوریکه اکثر علما و عرفا خنج را محلی مناسب برای زندگی معنوی و دنیوی خود برگزیده و به این شهر مهاجرت می کرده اند. زبان خنجی، یکی از لهجه های لارستانی است که در بین مردم خنج و اطراف آن صحبت می کنند و تعدادی از مردم شهرستان نیز به زبان فارسی و بعضاً ترکی صحبت می کنند.

موقعیت جغرافیایی و اقلیمی:

این شهرستان از شمال به شهرستان قیروکارزین، از جنوب به شهرستان لامرد و مهر و از شرق و شمال غربی به شهرستان لارستان محدود می شود. این شهرستان به مرکزیت شهر خنج دارای دو بخش و چهار دهستان و چهل و دو روستا می باشد که دورترین روستای این شهرستان روستای گورده در جنوب غربی به فاصله 120 کيلومتر و نزدیکترین آن روستای سده با 2 کیلومتر می باشد که در شمال غربی شهر خنج قرار دارد. میانگین متوسط دما در این شهرستان 20 درجه سانتی گراد و دارای تابستانی طولانی و زمستانی کوتاه است. میانگین بارندگی 200 میلیمتر در سال می باشد. به دلیل دارا بودن دشتها و چراگاههای فصلی و کوهستانی ، این منطقه پذیرای هزاران عشایر کوچ رو در فصل پاییز و زمستان می باشد که بیشترین آنها از ایل قشقایی می باشند . این منطقه علی رقم دارا بودن اقلیم خشک با تلاش کشاورزان زحمتکش محصولاتی از قبیل خرما، گندم، جو، کنجد، تنباکو، پنبه و محصولات جالیزی دارد که بخشی از آن به بازارهای شهرستانهای مجاور صادر می گردد. شغل مردم در این شهرستان به ترتیب اهمیت تجارت ، کشاورزی و دامداری می باشد.

9-شهرستان پاسارگاد:

پيشينه تاريخي ( زبان – فرهنگ وآداب ورسوم )

اين شهرستان متشکل از دو بخش مرکزي و هخامنش مي باشد.سعادت شهر به عنوان مرکز شهرستان در کنار دو دهستان کمين و سرپنيران بخش مرکزي را تشکيل مي دهد.شهر سعادت شهر از 5 محله سعادت شهر، علي آباد، بوکان، سراج آباد و نواجرد تشکيل شده است و در اين شهر 3094 خانوار مرکب از 7915 نفر مرد و 7671 زن زندگي مي کنند.دهستان کمين جمعاً از 22 آبادي با مرکزيت روستاي جيسقان 5573 نفر را در قالب 1183 خانوار خود جاي داده است که از اين تعداد 2888 نفر مرد و 2685 نفر زن مي باشند.از ميان اين 33 آبادي 11 روستاي اکبر آباد، جيسقان، قوام آباد، دولت آباد، همت آباد، حسن آباد، رحمت آباد، کرم آباد ، وکيل آباد، ابوالمهدي و اسلام آباد داراي شوراهاي اسلامي 3 نفره بوده و روستاي اکبر آباد، جيسقان، قوام آباد، عليرسيده و دولت آباد داراي دهياري مصوب مي باشند.در قسمت شمالي سعادت شهر دهستان سرپنيران با مرکزيت نعيم آباد جاي گرفته که 18 آبادي کوچک و نسبتاً بزرگ، گرد هم آورده است.روستاهاي نعيم آباد، گمبکان، رکن آباد، حسين آباد، کته ميان و کتوري داراي شوراي اسلامي و نعيم آباد مرکز دهستان داراي دهياري مصوب مي باشد.بخش هخامنش به مرکزيت روستاي مشهد مادر سليمان در فاصله 21 کيلومتري شمال سعادت شهر قرار دارد.روستاهاي ابوالوردي، کردشول، مبارک آباد و دهنو از توابع اين بخش مي باشند که هر ساله به جهت وجود آرياثار باستاني در اين منطقه بازديد کندگان فراواني را به سوي خود جذب مي نمايند.

موقعيت جغرافيايي:

شهرستان پاسارگاد در ميان دو رشته کوه از کوههاي زاگرس واقع شده است. از سردسيرات استان فارس است که مرکزيت آن سعادت شهر مي باشند که بين مدارهاي 30 تا 20 و 30 عرض شمالي و 45/52 تا 30/53 طول شرقي از نصف النهار مبدا قرار دارد.ارتفاع شهرستان از سطح آبهاي آزاد حدود 1700 متر است. اين شهرستان از شمال به شهرستان خرمبيد و آباده - از غرب به شهرستان اقليد و مرودشت- از جنوب به شهرستان مرودشت و از شرق به شهرستان ارسنجان مشرف مي باشد.نژاد مردم آريايي و از طوايف تاجيک لر، کردکشکولي، ترک، عرب، علي شاقلي، ميش مست، کلمبه، حنايي، ايل خاص و ابو موسي مي باشند.دين مردم اسلام است و شيعه اثني عشري هستند و به زبانهاي فارسي و تعداد اندکي به زبانهاي ترکي و عربي صحبت مي کنند.

آب و هوا:

از نظر اقليمي و کليما تولوژي داراي آب و هواي معتدل مديترانه اي با زمستانهاي نسبتاً سرد و تابستانهاي معتدل مي باشد.ميانگين بارش منطقه حدود 400 ميلي متر در سال است که عمدتاً به صورت برف در ارتفاعات و باران در دشت ها مي باشد.توده هاي هوايي که منطقه را تحت تاثير قرار مي دهد عبارتند از: توده هاي مديترانه اي که از اواسط پاييز تا اوايل بهار به منطقه مي وزند و باران آور مي باشند.توده هاي سردسير، توده هاي گرم و خشک عربستان و بادهاي موسمي که در تابستان از اقيانوس هند مي وزند و باعث ايجاد رگبارهاي زودگذر مي شوند.

شبکه آب ها:

تنها رودخانه دايمي بخش، رودخانه بلاغي (پلوار) سيوند است که از کوههاي خرم بيد و سرحد چهار دانگه سرچشمه مي گيرد و در جنوب شهر مرودشت به رود کر پيوست و به درياچه بختگان مي ريزد.هم اکنون سد عظيم سيبويه بر روي اين رود در حال احداث است که با تکميل و اتمام آن آينده اي روشن پيش روي بخش مي باشد.

موقعیت تاریخی فرهنگی و...در فارس


تنگه ها:
تنگ خانی شیراز : اين تنگ در 29 کيلومتری شهرستان شيراز در نزديکی روستای دارنگون و در مجاورت رودخانه قره آغاج واقع شده و دارای چشم اندازی مناسب برای جذب گردشگران علاقمند به ورزش های کوهستانی است. در حال حاضر، در فصل های بهار و تابستان تنگ خانی به عنوان تفريح گاه استفاده می شود. هم اکنون روستای دارنگون از مزايای برق و آب آشاميدنی بهداشتی برخوردار است. زير حوزه آبخيز وسيع و منطقه جنگلی پرباران بالادست اين تنگ، موجب فراوانی آب شيرين و گوارای تنگ بوان شده است. به طوری که در طول سال به ويژه در فصل بهار از روی اغلب ديواره های صخره ای تنگ آبشارهای زيبا سرازير می شوند. اين منطقه پرآب، از زمان های قديم محل ييلاقی طوايفی از عشاير ممسنی بوده است که به باغ داری و دام داری می پرداخته اند.درختان گردوی تنومند منطقه، عمری طولانی دارند. بعضی از اين درختان تا شعاع 10-15 متری از ورود نور آفتاب به زير درختان جلوگيری می کنند. اختلاف درجه حرارت اين تنگه با نورآباد در روزهای گرم تابستان، گاه به بيش از ده درجه سانتی گراد می رسد. منطقه نورآباد ممسنی از مناطق گرمسير محسوب می شود و ميانگين درجه حرارت آن در تابستان در حدود 30 درجه سانتی گراد بالای صفر است. با اين وجود تنگ بوان با دمای حدود 20 درجه سانتی گراد از توانمندی جاذبه گردشگاهی قابل توجه در جذب گردشگران برخوردار است. از ديگر مزايای اين تنگ، راه ارتباطی آسفالته آن است.تنگ هرايرز شیراز: اين تنگ با دره ای ژرف و پرآب، در مجاورت جاده شيراز - اهواز و در نزديکی روستای هرايرز قرار گرفته و دارای جنگل های بلوط، بنه و بادام است. تنگ الله اکبر شیراز: اين تنگ را بايد دروازه جلگه شيراز ناميد و چون مشرف بر شهر شيراز است و دورنمای فرحبخش جلگه و منظره دل انگيز اين شهر را بهتر از هر جای ديگری می نماياند از همان قديم الايام مورد توجه مسافران داخلی و خارجی بوده و حتی در ادبيات و اشعار شعرای اين شهر نيز مقامی در خور يافته است. هر مسافر تازه وارد هنگام ورود به شيراز از بالای تنگ، منظره بديع و دل انگيز شيراز را مشاهده کرده و با اعجاب و تحسين عبارت الله اکبر را بر زبان می آورد و از اين رو نام اين تنگ به تنگ الله اکبر معروف شده است. تنگ بوان شیراز: تنگ بوان در هشت کيلومتری خاور جاده شيراز - اهواز و در مسير جاده آسفالت نور آباد - دشمن زياری واقع شده و در خان زينان به جاده آسفالته شيراز - کازرون متصل می شود. اين گردشگاه به علت نزديکی به جاده اصلی، در محور چهار استان فارس، بوشهر، خوزستان و کهگيلويه و بويراحمد قرار گرفته و امکان دسترسی ساکنان شهرهای پر جمعيت اين استان ها را در فاصله زمانی مناسب فراهم می آورد. زير حوزه آبخيز وسيع و منطقه جنگلی پر باران بالادست اين تنگ، موجب فراوانی آب شيرين و گوارای تنگ بوان شده است، به طوری که در طول سال (به ويژه در فصل بهار) از روی اغلب ديواره های صخره ای تنگ، آبشارهای زيبا سرازير می شوند. اين منطقه پر آب، از زمان های قديم محل ييلاقی طوايفی از عشاير ممسنی بوده که به باغ داری و دام داری می پرداخته اند. درختان گردوی تنومند باغ های اين منطقه، عمری طولانی دارند. بعضی از اين درختان تا شعاع 10-15 متری از ورود نور آفتاب به زير درختان جلوگيری می کنند. اختلاف درجه حرارت اين تنگه با نورآباد در روزهای گرم تابستان، گاه به بيش از ده درجه سانتی گراد می رسد. منطقه نور آباد ممسنی از مناطق گرمسير محسوب می شود و ميانگين درجه حرارت آن در تابستان در حدود 30 درجه سانتی گراد بالای صفر است. با اين وجود تنگ بوان با دمای حدود 20 درجه سانتی گراد از توانمندی گردشگاهی قابل توجه در جذب گردشگران برخوردار است. از ديگر مزايای اين تنگ، راه ارتباطی آسفالته آن است. تنگه لای تاريک استهبان: در جنوب باختری شهرستان استهبان دره ای به نام لای تاريک وجود دارد که با برخورداری از پوشش جنگلی و چشمه سارهای متعدد جزو مناطق گردشگاهی استان محسوب می شود. اين مکان در طول سال، پذيرای علاقمندان به ورزش های کوهستانی و دوستداران جلوه های طبيعی است. تنگ استهبان: دره خرم تنگ استهبان در شهرستان استهبان واقع شده و همراه با پوشش جنگلی و چشم اندازهای بسيار زيبا قابليت گردشگاهی مناسبی را ايجاد کرده است. اين مکان در ايام تعطيلات پذيرای مهمانان بسياری از شهرستان های شيراز، داراب و فيروزآباد است. تنگ ايج استهبان: در دو کيلومتری روستای ايج، در پايين دست آثار باستانی، تنگ مصفای ايج (قلعه ايج) قرار دارد که مسجد سنگی جالبی نيز دارد. ترکيب جاذبه های طبيعی از قبيل چشمه، هوای لطيف کوهستانی و درخت زار در گردشگاه ممتاز ايج آن را به چشم اندازی خيره کننده تبديل کرده است.   بالای صفحه آرامگاه های تاریخی: آرامگاه وصاف : آرامگاه وصاف، نويسندE «تاريخ وصاف» در ضلع شمالي آرامگاه حافظ قرار گرفته است. به نظر مي?رسد آرامگاه وصاف، تا چندين سال پيش به صورت سنگ قبر محقري بوده است که چند قطعه سنگ شکسته روي آن نصب شده بود. معروف است که اين سنگ قبر را افغان?ها شکسته?اند.آرامگاه خواجوي کرماني : خواجوي کرماني در 689 هجري قمري در کرمان متولد شد و در 753 در شيراز وفات يافت. وي پس از کسب علم و فضايل در کرمان به سفر پرداخت و از محضر شيخ امين?الدين محمد کازروني بهره برد. خواجو معاصر ابوسعيد بهادر بود و در غزل تتبع سعدي مي?کرد. غزل زير نمونه?اي از اشعار وي است:آرامگاه کمال?الدين ابوالعطا? متخلص به خواجو (753-689 هU . ق) در تنگ الله اکبر و در جوار دروازE قرآن شيراز قرار دارد. در سال?هاي پيش از انقلاب اسلامي، مرمت و تعمير اين آرامگاه به طور پراکنده به همت «ادارE کل باستان?شناسي» انجام گرفت و ديوار مشرقين آن برداشته شد. مشرقين تکيه?اي است که با دو يا سه مغاره، محل رياضت مرتاضان بوده است. اين تکيه در جبهE غربي جنوب آرامگاه خواجو و چندمتر بالاتر از سطح آرامگاه قرار دارد. در جلو دهانE يکي از مناره?ها، يک تاق ضربي وجود دارد که قبر عمادالدين محمود، وزير معروف شيخ ابواسحاق اينجو، در زير آن قرار گرفته است.پس از انقلاب اسلامي، اين مکان به طور اساسي مورد تعمير و بازسازي قرار گرفت. هم?اکنون در اين مکان، پارک خواجوي کرماني احداث شده که از جلوه?اي خاص برخوردار است و يکي از گردشگاه?هاي مهم شيراز نيز به حساب مي?آيد.آرامگاه سعدي : سعدي نويسنده و سخن?سراي بزرگ قرن هفتم هU . ق در شيراز متولد شد و در آنجا و نظاميE بغداد به تحصيل پرداخت و سپس سفري طولاني به بين?النهرين، شام، حجاز و شمال آفريقا کرد و پس از کسب تجارت فراوان به شيراز بازگشت. در زمان اتابک ابوبکر بن سعد بن زنگي به سال 655 هU . ق سعدي نامه يا بوستان و در سال 656 هU . ق، گلستان را تأليف کرد. سعدي در سال?هاي بين 691 تا 695 هU . ق وفات يافت.آرامگاه شيخ اجل، معروف به سعدي، در تنگ سعدي و در قريه?اي به همين نام واقع شده است. هم?اکنون اين قريه با اتصال به شهر به «شهرک سعدي» معروف شده است.آرامگاه سعدي را افراد مختلف تعمير و مرمت کرده?اند. ترديدي نيست که از سال 691، آرامگاه او داراي بقعه و باغ بوده و توسط اميران و سلاطين وقت مرمت شده است. در سال 1187 هU . ق، کريمخان زند عمارتي دو طبقه روي قبر او ساخت. قبر سعدي در طبقE زيرين بود و اتاقي مرتفع روي آن قرار داشت که داراي معجري چوبي بود، بعدها در يکي ديگر از اتاق?هاي اين ساختمان، شاعر معروفي به نام محمدتقلي ملقب به «فصيح الملک» و متخلص به «شوريده» مدفون شد.در سال 1321 شمسي، آرامگاه کنوني سعدي، به وسيله انجمن آثار ملي ساخته شد و قبر سعدي در ميان عمارتي هشت ضلعي با سقفي بلند و کاشي?کاري شده قرار گرفت. روبروي اين هشتي، ايواني زيبا ساخته شده است که دري به آرامگاه دارد. در قسمت غربي آرامگاه، ايواني است که به اتاق کوچکي منتهي مي?شود و قبر شوريده در آن قرار دارد. در زمان تعمير بنا، قطعه سنگ مزاري به دست آمد که براساس قراين موجود، سنگ سابق مزار سعدي است. هم?اکنون اين سنگ در موزE پاريس نگهداري مي?شود. سنگ قبر کنوني را علي?اکبر خان قوام?الملک شيرازي روي قبر شيخ قرار داده و کتيبه?اي از اشعار بوستان را بر آن حک کرده است.آرامگاه حافظ : حافظ از نام?آورترين شعرا و عرفاي ايران زمين است که در سال 726 هجري قمري در شيراز متولد شد و در سال 791 هجري قمري به سراي باقي شتافت.آرامگاه حافظ در مکاني به نام «حافظيه» در شمال شهر شيراز قرار دارد. اين آرامگاه داراي دو حياط شمالي و جنوبي است که مقبرE حافظ شاعر بزرگ، در حياط شمالي آن واقع شده است. در سال 1187 هجري قمري، کريمخان زند، پس از محصور کردن محوطE بزرگي که قبر حافظ در آن قرار داشت عمارتي در وسط آن ساخت. اين ساختمان، از چند اتاق جنوبي تشکيل مي?شد. کريمخان زند در زير گوشE غربي اين عمارت، آب? انباري ساخت که از آب رکن?آباد پر مي?شد و ايواني داشت که چهار ستون سنگي يکپارچه آن را نگه?داري مي?کردند. وي هم?چنين مقبرE حافظ را با يک سنگ مرمر نفيس که چندين بيت زيبا و نغز اين شاعر به خط نستعليق روي آن حکاکي شده بود، پوشاند.قبر جاماسب : در جوار روستاي کراده و به فاصلE کمتر از دو کيلومتر، بر فراز کوهي نه چندان بلند، يک سکوي سنگي مکعب شکل قرار دارد. هر يک از اضلاع اين مکعب، پنج و نيم متر و ارتفاع آن شش متر است که ضلع جنوبي آن به مرور زمان منهدم شده است. براساس اطلاعات موجود، سابقاً بر بالاي اين سکو بقعه?اي هشت ضلعي وجود داشته است. سکوي مزبور، از سنگ?هاي تراشيدE بزرگ ساخته شده که ابعاد هر سنگ يک و نيم متر است. اين سکوي سنگي به قبر جاماسب مشهور است.گور دختر: آرامگاه «گور دختر» در جنوب غربي جره، به دوران هخامنشيان تعلق دارد. اين آرامگاه با تخته سنگ?هاي بزرگ که بدون ملاط روي يکديگر استوار گرديده?اند، ساخته شده است. اين بناي تاريخي شامل يک اتاق مستطيل شکل با بامي شبيه به شيرواني است که بر فراز يک سکوي سنگي سه پله بنياد نهاد شده است. اتاق آرامگاه را يک درِ سنگيِ يک پارچه مسدود مي?کرده که امروزه از ميان رفته است. آرامگاه گور دختر، شباهت فراواني به آرامگاه کوروش در پاسارگاد دارد.هرچند در تعلق داشتن آرامگاه گور دختر به دليل سبک معماري آن به دوران هخامنشيان، جاي کمترين ترديدي نيست، اما انتساب آن به يک پادشاه معين دشوار است، زيرا بناي ذکر شده هيچگونه نبشته?اي ندارد.آرامگاه «گور دختر» بدون کمترين ترديد نمونE قديمي?تر آرامگاه کوروش است. برخي از باستان?شناسان عقيده دارند که اين بنا، حلقE واسطي ميان معماري هخامنشي و عيلامي است، زيرا مقابر عيلاميان به صورت خانوادگي ساخته مي?شده که پس از مرگ هر عضو خانواده، وي را در ميان مردگان ديگر خانواده دفن مي?کرده?اند و آرامگاه گور دختر هم داراي همين ويژگي است. وجود محل?هاي جداگانه در قسمت بالا و پايين بناي گور دختر، براي گذاشتن جسد، در عين حال که نمودار دفن جسدهاي دوگانه به نظر مي?رسد، مي?تواند دليل تأثير وضع مقابر عيلامي در اين بنا نيز باشد.آرامگاه کوروش کبير : در مسير جادE اصفهان U شيراز در دشت مرغاب، آرامگاه کوروش کبير قرار گرفته است. بناي آرامگاه مشتمل بر اتاقي چهارگوش است که بر فراز يک سکوي شش طبقه قرار دارد. اين بنا از سنگ?هاي سفيدرنگ ساخته شده است.زير سقف اتاق تا سطح بالاي بام آرامگاه، در حدود سه متر فاصله دارد و در اين فاصله، محل دو قبر تعبيه شده است که يکي را خوابگاه ابدي کوروش و ديگري را مدفن همسر او «کاسان دان» مادر کمبوجيه دانسته?اند.اندازه?هاي يکي از دو قبر، دو متر در يک متر و ديگري 95/1 در 95/0 متر است که با دهليزي باريک به درازي يک متر و پهناي 35 سانتي?متر، به يکديگر مربوط مي?شوند.اين دو قبر با وجود اين که در محل بين سقف زيرين اتاق و بام آرامگاه قرار داده شده بود در ادوار بعدي مورد دستبرد قرار گرفته و به طمع غارت آثار آن، بقاياي اجساد و استخوان?هاي موجود در آن را از ميان برده?اند. در حال حاضر، خرابي آن ترميم شده و به وسيلE ميله?هاي آهني از ورود افراد به داخل آرامگاه جلوگيري مي?شود.در دوران اتابکان فارس (قرن هفتم هجري) دشت مرغاب بيشتر رونق يافت و محوطE آرامگاه کوروش تبديل به مسجد شد. نوشته?ها و سال تاريخ مربوط به اين موضوع (رمضان 612 هجري) و نام اتابک سعدبن زنگي در گوشه و کنار اين محوطه، روي سنگ?ها موجودند.امام?زاده شاهزاده علا?الدين : اين آرامگاه در دو کيلومتري نورآباد در کنار جادE کازرون به خوزستان واقع است. اين بقعه جز? مجموعه?اي است که دو امامزاده را در برمي?گيرد. امامزادE مجاور به دليل در آهني خود به درب آهنين شهرت يافته است. بناي آرامگاه شاهزاده علا?الدين داراي گنبد بلند شلمچي بر فراز گردني کشيده است و سطح آن داراي رنگ سفيد مي?باشد. تمامي بنا از سنگ و گچ ساخته شده است. براساس کتيبE بالاي سردر امامزاده، بقعE شاهزاده علا?الدين U فرزند امام هفتم (ع) U با گنبد بلند در سال 1025 هU . ق و مقارن سلطنت شاه عباس کبير بنا گرديده يا تعمير شده است.امامزاده شاه ميرعلي حمزه : اين آرامگاه در پايين خيابان دروازه قرآن شيراز واقع و بنايي مشتمل بر صحن و حرم وسيع است. فضاي باز که وسعتي نزديک به سه برابر سطح فضاي بسته دارد، به صورت حياطي کشيده در سمت جنوب ساختمان واقع شده است. ورودي و بخش?هاي خدماتي در جهت ديگر حياط قرار دارند. فضاي بسته مجموعه نيز خود از دو بخش تشکيل شده است، اول فضاي چليپايي شکل (چهار صفE) مرکزي است که قسمت اصلي بنا محسوب مي?شود و دوم، اتاق?ها و ايوان?هاي کوچکي که ورود به فضاي اصلي از داخل آن?ها صورت مي?گيرد. بناهاي ديگري که در طرف ديگر صحن ساخته شده?اند، جديدالتأسيس هستند.فضاي اصلي امامزاده آينه?کاري شده است. درهاي منبت و پنجره?هاي گره?چيني شدE نفيس، بخش ديگري از تزئينات مجموعه محسوب مي?شوند. بر روي مرقد ضريحي از چوب، خاتم و فولاد قرار دارد. در بالاي ورودي به صحن قطعه سنگي سرخ فام نصب گرديده و بر آن به خط ثلث شيوا و به خط ابراهيم سلطان فرزند شاهرخ تيموري جملاتي نوشته شده است.ساختمان اصلي بقعه را به عضدالدوله ديلمي نسبت مي?دهند که در دوره?هاي تيموري، صفويه، زنديه، قاجاريه و دورE معاصر مکرر بازسازي و تعمير شده است. در اطراف بنا در گذشته قبرستان وسيعي قرار داشته که در دورE معاصر به هنرستان صنعتي و باغ ملي تبديل گرديده است. صاحب مدفن را فرزند امام موسي کاظم (ع) نوشته?اند.امامزاده شاه حمزه : اين آرامگاه در محوطE بازار کازرون واقع است. نماي بنا مرکب از سه طاقنما با قوس تيزه?دار است که ورودي بقعه در طاقنماي مياني آن قرار دارد. بر فراز بقعه، گنبد بسيار بلندي بر روي يک دوره و يک گردني شانزده ضلعي استوار گرديده است. صاحب بقعه را حمزه بن موسي بن جعفر مي?دانند و مي?گويند زماني که خواجه نصيرالدين طوسي از اين محل عبور مي?کرده، شاهد تابش نور از تلي مي?گردد که پس از کاوش، مرقد امام?زاده در آنجا هويدا مي?شود. اين امامزاده از جمله زيارتگاه?هاي مورد احترام مردم کازرون است. آرامگاه شاه?چراغ : احمد فرزند امام موسي کاظم (ع) معروف به شاه?چراغ برادر حضرت امام رضا (ع) در آغاز قرن سوم هجري به شيراز هجرت نموده و در همانجا وفات يافته است. در زمان اتابک سعدبن زنگي، امير مقرب?الدين مسعود بدرالدين وزير اين شهريار بقعه و گنبدي بر فراز قبر وي ساخت و اتابک نيز رواقي بر آن افزود و سپس تاشي?خاتون مادرشاه اسحاق اينجو در سالهاي 745 تا 750 هجري تعميرات اساسي در آن انجام داد و بقعه، بارگاه، مدرسE عالي و مدفني براي خود در جنوب آن ساخت و 30 هزار جزو قرآن نفيس منحصر به فرد با خطوط ثلث طلايي و تذهيب عالي مورخ به سال?هاي 745 و 746 هجري را بر آن وقف نمود. در زمان سلطنت شاه اسماعيل اول به سال 912 متولي بقعه که نامش ميرزا حبيب الله شريفي بود تعميرات اساسي در اين بنا انجام داد و در 997 هجري بر اثر زلزله نيمي از بنا منهدم گشت و تعمير مجدد يافت و در قرن سيزدهم هجري چندبار خراب شد و مجدداً تعمير و مرمت گرديد و فتحعلي شاه قاجار در سال 1243 هجري ضريحي بر آن وقف نمود. به علت شکاف?هاي متعددي که گنبد داشت در سال 1337 شمسي آن را برچيدند و به جاي آن با آهن و مصالح بنايي مناسب و قابل دوام و با همان طرح و به هزينE مردم شيراز احداث نمودند.مساجدمسجد جامع سوريان : مسجد فوق بنايي کوچک از قرن ششم هجري است. اثر مهم اين مسجد، منبر منبت?کاري بزرگ آن است که به فرمان خواجه مظفرالملک از محل ماترک خواجه سعدبن محمد، در سال 771 هU . ق ساخته شده است. بعدها قسمت?هايي از اين منبر ناپديد شد و براي حفظ بقيE آن، در سال 1314 آن را به موزE ايران باستان منتقل کردند.مسجد جامع ابرقو : مسجد جامع ابرقو مشتمل بر حياطي مستطيل شکل است که چهار ايوان در چهار سوي آن قرار دارد و شامل دهليزها، شبستان?ها و متعلقات ديگر است. قديمي?ترين قسمت?هاي آن شبستاني است که در ميان ايوان?هاي جنوبي و شرقي آن قرار گرفته و ظاهراً به دورE سلجوقي تعلق دارد.در ايوان شرقي مسجد، محراب گچبري بسيار عالي به تاريخ 738 هU . ق وجود دارد.محراب اصلي مسجد که از مرمر است، در سال 1316 به موزE ايران باستان منتقل شد و اينک در غرفه?هاي پيش از عهد صفوي موزه نگهداري مي?شود.مسجد خواجه : اين مسجد در زمان صفويه به همت شخصي به نام خواجه معين?الدين منصور ساخته شده است و هنر معماري آن به دوران صفويه نسبت داده مي?شود.مسجد سروي (مسجد امام حسن) : اين مسجد به علت وجود يک سرو بلند در صحن آن، به مسجد سروي مشهور شده است. قدمت تاريخي اين مسجد نامشخص است.مسجد جامع داراب : اين مسجد که در زمان صفويه ساخته شده دو گلدسته دارد که آيات قرآن به خط کوفي و با آجر در اطراف آن?ها نوشته شده است.مسجد جامع عتيق شيراز : مسجد جامع عتيق شيراز از کهن?ترين مسجدهاي استان فارس است. اين مسجد پس از لشکرکشي عمروليث صفاري در سال 276 هجري قمري به شيراز، به شکرانE پيروزي و تصرف اين شهر بنا شد. کار ساخت اين بنا، در سال 1281 هجري قمري خاتمه يافت.اين مسجد به نام?هاي مسجد جامع عتيق، مسجد جمعه، مسجد آدينه و مسجد جامع نيز معروف است. ساختمان مسجد، بنايي بلند و مجلل با حجره?ها و شبستان?هاي بسياري است که کاشي?کاري?هاي سقف (معروف به طاق مرواريد) آن از زيبايي خاص برخوردار است. در گذشته صحن مسجد، از سنگ?هاي مرمر مفروش بوده و در دالان?هاي آن سنگ?آبهايي وجود داشته که مردم در آن?ها پاي خود را مي?شسته?اند و پس از وضو، وارد صحن مسجد مي?شده?اند (هم?اکنون يکي ازسنگ?آب?ها جلو در و ورودي باغ نظر نگه?داري مي?شود). طي هزار سال اخير، اين مسجد چندين بار از جمله در زمان اتابکان، در زمان سلطان ابراهيم ميرزا پسر شاهرخ گورکاني، در دورE صفويه و در سال 1315 شمسي به وسيلE ادارE حفاظت آثار باستاني تعمير و بازسازي شده است.مسجد وکيل : اين مسجد به نام «مسجد سلطاني وکيل» نيز معروف است، از آثار پر ارزش دورE زنديه به شمار مي?رود که ساخت آن در سال 1152 هجري شمسي به پايان رسيده است. اين مسجد که هم?اکنون محل برگزاري نماز جمعE شهر شيراز است، علاوه بر بزرگي، از ارزش و اهميت تاريخي نيز برخوردار است. کاشي?کاري زيبا، حجاري ستون?هاي 48 گانه و منبر يکپارچE مرمرين آن، از شاهکارهاي دورE زنديه به حساب مي?آيد. صحن مسجد، با مساحتي برابر با 3600 متر مربع با تخته سنگ?هاي بزرگ فرش شده است. شبستان 2700 مترمربع وسعت دارد و ستون?هاي سنگي بند و يکپارچE 48 گانه آن با سقف ضربي، از شاهکارهاي حجاري دورE نزديه به شمار مي?رود. کاشي?کاري?هاي بالاي ستون?ها، طاق?ها و پيشاني اتاق?ها، با نقش و نگارهاي رنگارنگ و زيبا تزئين شده?اند. عمدE اين کاشي?کاري?ها، بر اثر زلزله از بين رفته و برخي از آن?ها در زمان فتحعلي شاه قاجار بازسازي شده است. پاره?اي از کاشي?کاري?هاي طاق?ها را نيز ادارE حفاظت آثار باستاني مرمت کرده است.بازارهابازار نوشيراز : يکي ديگر از وزيران فارس که در شيراز بازاري از خود به يادگار گذاشته ميرزا اشرف يوسف شرفي مازندراني است. اين بازار در جانب دروازE اصفهان U شيراز و در امتداد بازار وکيل احداث شده است. اين بازار، يادگار سال 1314 هU . ق است ولي از اواخر دورE قاجار به بازار نو معروف شده است.بازار قيصريE لار : اين بازار که در شهر قديم لار قرار دارد، در زمان شاه?عباس صفوي ساخته شده است. بازار قيصريه در سال 1371 جزو آثار ميراث فرهنگي به ثبت رسيده است. اين بنا، يک بار به وسيله فردي به نام فتحعلي خان گراشي در سال 1310 هU . ق مرمت شد، اما در سال?هاي اخير نيز ادارE ميراث فرهنگي آن را تعمير کرده است. براساس مطالعات انجام شده، ميداني بزرگ به نام قيصريه و به شکل ايواني ستون?دار در ميانE شهر وجود داشته که هم?اکنون از بين رفته است. افزون بر اين، در نزديکي بازار قيصريه، کاروان?سرايي به نام گلشن نيز ساخته شده بود. آنچه اين بازار را بر ديگر بازارهاي معروف برتري مي?بخشد، کاربرد سنگ?هاي تراش خورده در ساختار بنا تا زير سقف?ها است.سراي مشير (سراي هنر) : سراي مشير که آن را سراي گلشن هم مي?گويند جنب بازار وکيل قرار دارد و از يادگارهاي مرحوم ميرزا ابوالحسن مشيرالملک است. چون کاشي?کاري?هاي زيبا و ريزه?کاري?هاي چوبي و شيشه?هاي الوان درک?هاي آن رو به انهدام بود. در سال 1348 تحت تعمير و مرمت قرار گرفت. درک?هاي فرسوده و شکسته آن نوسازي گرديد و حوضخانE آن هم که از حيث کاشيکاري و مقرنس?کاري بي?نظير است به شکل چايخانه درآمد و اطاق?هاي آن براي نمايش هنرهاي دستي و محلي فارس اختصاص يافت و به «سراي هنر» معروف شد.بازار وکيل شيراز : اين بازار که در محلE «درب شاهزاده» جنب مسجد جامع وکيل واقع شده، مشتمل بر يک رشته حجره?هاي شمالي U جنوبي و يک رشته شرقي U غربي است که در وسط بازار به خاطر يک «چهارسويي» «چهار سوق» بلند و بزرگ و وسيع بر يکديگر عمود شده و پنج در بزرگ دارند.راستE شمالي U جنوبي بازار از دو جناح ترکيب شده و در هر جناح، 41 زوج مغازE وسيع ساخته?اند. در مشرق و مغرب جناح شمالي آن، کاروان?سراهاي روغني، احمد، گمرک و ضرابخانه ساخته شده است که هر يک از آن?ها، حجره?هاي متعدد دارند.راستE شرقي U غربي نيز داراي دو جناح است که جناح شرقي آن با 19 زوج مغازه «بازار علاقه?بندان» و جناح غربي آن با 10 زوج مغازه «بازار ترکش?دوزها» ناميده مي?شود. به موازات بازار ترکش?دوزها، بازاري ديگر به نام «بازار شمشيرگرها» وجود دارد که اين بازار نيز داراي 11 زوج مغازه است. در بازار شمشيرگرها، سراي ديگري وجود داشته که آن را «کاروان?سراي فيل» مي?ناميده?اند. از ويژگي?هاي اين بازار، مي?توان به زيبايي و معماري خيره?کننده، عرض زياد، وسعت و طاق?هاي ضربي مرتفع آن (با ارتفاعي متجاوز از 10 متر) که به منظور تهويه هوا ساخته شده است، اشاره کرد. اين طاق?هاي ضربي، هواي بازار را در زمستان گرم و در تابستان خنک نگه مي?دارند. افزون بر اين، دريچه?هايي که در زير سقف آن?ها ساخته شده است هوا و نور کافي بازار را تأمين مي?کنند.در چهارسوق بازار وکيل، روي يک «هشتي» بزرگ، طاق ضربي بسيار وسيع و مرتفعي ساخته?اند که از شاهکارهاي معماري به شمار مي?رود و با اينکه تاکنون متجاوز از دويست سال از عمر آن مي?گذرد، کوچک?ترين شکافي برنداشته است.در حال حاضر، بازار وکيل شهر شيراز بر اثر امتداد خيابان کريمخان زند به دو قسمت تقسيم شده است.جادE عهد ساساني بين فيروزآباد و دارابگرد : جاده عهد ساساني بين فيروزآباد و دارابگرد، از جمله آثاري است که ضمن کاوش?هاي علمي پرفسور واندنبرگ در زمستان 1338 کشف شد. در طول اين آثار، بناهاي دورE ساسانيان به چشم مي?خورد که از آن ميان، مي?توان به چارطاقي?هاي کراته و زاغ اشاره کرد.کاروان?سراهاي عهد ساساني : در سه کيلومتري جنوب آتشکدE ساساني در فيروزآباد، کاروان?سرايي وجود دارد که احتمالاً متعلق به عهد ساساني است.اين کاروانسرا، نمونE واقعي جايگاه سکونت انسان را در مشرق زمين نشان مي?دهد. کاروان?سرا مشتمل بر صحن بزرگ است که در اطراف آن، اتاق?ها واقع شده?اند. اتاق?ها به سبک عهد ساساني ساخته شده?اند و سه طرف آن?ها بسته است و يک طرف ديگر به صحن کاروان?سرا باز مي?شود. نقشE کاروان?سرا به صورت مربعي است که هر ضلع آن 32 متر است و فقط يک در از جانب شرق به بيرون دارد. سه کاروان?سراي ديگر نيز بر سر راه فيروزآباد به خليج?فارس وجود دارد.حمام ها و آب هنبار هاحمام عفيف?آباد: اين حمام در ضلع شمالي باغ موزه يا عمارت عفيف?آباد قرار دارد و مشتمل بر رختکن، گرمخانه، خزينه و سکوي نشيمن است. ديواره?هاي داخلي اين حمام با گچبري?هاي سبک دورE قاجار با تصويرهاي مردان و زنان زينت داده?اند که نظر بازديدکنندگان را جلب مي?کند.حمام وکيل : در جنب مسجد وکيل، حمام وکيل قرار گرفته است که بر اثر تغيير وضع حمام?هاي عمومي تا حدي از صورت اصلي خارج شده است. حمام وکيل مانند بازار و مسجد وکيل به دورE زنديه مربوط است.حمام باغ نشاط : در ضلع شمالي باغ نشاط، حمام قصر که احتمالاً همزمان با آن بنا شده است، قرار دارد. اين حمام دو اتاق دارد که هر دو، يک گنبد کوچک دارند و يکي از آن?ها روي ستون?هاي پرپيچ و خم قرار گرفته و رو به باغ باز مي?شود. نقاشي?هاي ديوارهاي آن، با ظرافتي خاص ترسيم شده?اند و اينک نيازمند بازسازي و مرمت?اند.آب انبار سيد جعفري : اين آب?انبار يکي از قديمي?ترين آب انبارهاي لار است و در مسير غربي شهر لار قرار دارد. قطر طاق آن 14 متر و ارتفاع آن 10 متر است. عمق منبع آب آن 20 متر است و آب آن از طريق شبکE آبرساني عصر صفويه تأمين مي شده است.عمارت ها و ابنیه ی تاریخیعمارت کلاه فرنگي باغ مظفر : اين باغ با انبوه درختان سر به فلک کشيدE سرو و نارنج در سال?هاي پيش از سلطنت کريمخان زند احداث شده و وجه تسميE آن معلوم نيست.کريمخان زند عمارت کلاه?فرنگي، ارگ، ديوانخانه و بعضي از ساختمان?هاي ديگر را در محوطE آن بنا کرد. در دورE قاجار نيز، حسين علي ميرزاي فرمانفر، عمارتي در نزديک عمارت «خورشيد» احداث کرد.در وسط باغ نظر که متأسفانه هم اکنون قسمت بسيار کوچکي از آن به جا مانده و آن را «باغ موزه» مي?نامند، عمارت هشت ضلعي بسيار زيبايي ساخته شده که به کلاه فرنگي مشهور است. کف اين عمارت نزديک به 5/1 متر از سطح باغ بالاتر است. در بيرون اين عمارت، کاشي?کاري?هاي ظريف و زيبا با رنگ?هاي روشن وجود دارد که قسمتي از آن نقش گل و بته و قسمتي ديگر نيز منظرE شکارگاه و مجالس بزم است. در طرفين هر در، چهار مجلس گل و بته و بالاي چهار گوشوارE آن، چهار مجلس شامل بزم، شکار روي کاشي نقاشي شده است.در داخل بنا، محوطه?اي صليب مانند با چهار شاه?نشين وجود دارد که بين شاه?نشين?ها نيز چهار گوشواره ساخته?اند. در وسط محوطه، حوضي از سنگ مرمر يکپارچه ساخته شده است.ديوارهاي محوطE وسط و اتاق?هاي زاويه، مقرنس?کاري است و نقاشي?هاي بسيار زيبا دارد و از نظر هنري کم?نظير است.روي بدنه و طاقچه?هاي محوطE وسط، ده مجلس نقاشي به وسيلE نقاشان دورE زنديه که معروف?ترين آن?ها «آقاصادق نقاش» بوده تصوير شده است.عمارت باغ نشاط: اين بنا در ضلع شمالي پل عباسي و در ميان فضايي سبز و گسترده قرار گرفته و مقر حکومت لار، پس از دوران صفويه بوده است. مساحت قصر اين باغ 35×135 متر است. ارتفاع طبقE بالاي عمارت آن هفت?متر و ايوان?هاي آن 5/12 متر است. طبقE زيرين آن داراي چهار اتاق است. اتاق مرکزي آن درست زير سالن ايوان قرار دارد که از بالا و از يک منفذ هشت گوش نور مي?گيرد. در وسط اتاق حوضچه?اي هشت?گوش از مرمر قرار دارد. اين بنا که از ساختمان?هاي زيبا و بسيار ديدني عصر صفويه است، هم?اکنون از نظر حفظ و نگهداري در وضعي نامطلوب قرار دارد.عمارت باغ ايلخاني : باغ ايلخاني از بناهاي محمد قلي?خان، ايلخان قشقايي است که در محلE ميدان شاه (نزديک بقعE بي?بي دختران) واقع شده است. اين باغ يکي از فضاهاي سبز دورE قاجاريه است که ساختمان کهنسال و عمارت قديمي و ديدني دارد. در حال حاضر، قسمت غربي باغ که عمارت اصلي در آن واقع شده، به صورت قديمي باقي مانده و 3500 مترمربع مساحت دارد. در قسمت شرقي آن نيز باغچه?اي به مساحت 3000 مترمربع وجود دارد که عمارت کلاه?فرنگي در محوطE آن واقع شده است. اين ساختمان داراي ايواني دو ستوني در وسط است. در پشت آن، يک سالن نسبتاً بزرگ پنج دري قرار گرفته که يک اتاق در بالا دارد. در دو طرف ايوان دو راهرو وجود دارند که در بالاي آن دو گوشواره جلب?نظر مي?کنند. سه اتاق در ضلع شمالي ايوان و چهار اتاق در ضلع جنوبي آن قرار گرفته?اند. اين ساختمان، زيرزميني نيز دارد و تعداد اتاق?هاي آن 14 واحد است.ايوان وسط به شيوE اغلب آثار دورE زنديه و قاجاريه داراي دو ستون سنگي و سقف مسطح است. ستون?هاي اين ايوان از سنگ يکپارچه است و به نحوي زيبا به صورت مارپيچ ساخته شده است. مسير ستون?ها به طور مقرنس حجاري شده?اند. يکي از اتاق?هاي ضلع جنوبي اين باغ اتاق آئينه?کاري ناميده مي?شود و ترکيبي از نقاشي و منبت?کاري روي در و پنجره?ها و گچبري?هاي بسيار زيبا است.ارگ کريمخاني : ارگ کريمخاني در حقيقت اندروني و قصر سلطنتي سلسلE زنديه در شهر شيراز بود. اين ارگ، به شکل قلعE آجري با ديواره?هاي بلند ساخته شده که در هر چهار گوشE آن برجي بزرگ برپا است. روي برج?ها، نقش?هاي آجري جالبي ديده مي?شوند و بر سر در ارگ، مجلس کشته شدن ديو سفيد به دست رستم، با کاشي?هاي هفت رنگ تصوير شده است. در چهار جبهE دروني ارگ، ساختمان?هاي جالبي وجود دارند که بيشتر کاشي?کاري?هاي آن?ها از بين رفته?اند. ساختمان شهرباني در مقابل اين ارگ ساخته شده و از خود ارگ از سال 1315 تا 1350، به عنوان زندان شهرباني استفاده مي?شد. زماني که ارگ به عنوان زندان مورد استفاده قرار گرفت همE آثار نقاشي?ها و مقرنس?کاري?هاي آن با گچ پوشيده و دود گرفته شد. بيشتر اتاق?ها و تالارهاي آن با سقف و ديوارهاي بسيار، به صورت سلول?هاي کوچک زندان درآمده?اند. بخشي از تالارها و اتاق?هاي مرمت شدE آن، نمونه?اي زيبا از سبک معماري دوران زنديه را نشان مي?دهند.قصر اردشير بابکان : اين بناي بزرگ سنگي داراي سه گنبد، ايوان?ها، دهليزها و اتاق?هاي متعدد است که همچنان باقي مانده و گچ?بري?ها و تزئينات بالاي درهاي داخل آن شبيه تزئينات بالاي آستانه?هاي سنگي تخت جمشيد است. به نظر مي?رسد اردشير بابکان در احداث کاخ خود به کاخ?هاي شاهنشاهان هخامنشي توجه نشان مي?داد. چشمه?سار و آب?هاي روان و درختان باصفاي بيرون کاخ بر کيفيت اين اثر تاريخي مهم افزوده است.کاخ اردشير بابکان با شمارE 89 در تاريخ 15 ديماه 1310 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت تاريخي رسيده است.کاخ ساساني : اين کاخ در نه کيلومتري جنوب غربي سروستان واقع شده و بنايي بزرگ است که با سنگ و گچ ساخته شده و گنبدها، ايوان?ها، اتاقها و دهليزهاي متعدد دارد. بنا از آثار بهرام گور يا بهرام پنجم ساساني (38-420 ميلادي) است و مهر نرسي، وزير معروف او که نخست?وزيري يزدگرد اول و يزدگرد دوم را نيز عهده?دار بود آن را ساخته است. از سال 1335 شمسي تعميرات مفصل و اساسي اين کاخ انجام شده است. ناهمواري زمين?هاي مجاور کاخ، از وجود ساختمان?هايي در اطراف آن خبر مي?دهند. اين بنا در 24 شهريور 1310 با شمارE 23، در فهرست آثار تاريخي ايران به ثبت رسيده است.قصر ابونصر (تخت ابونصر) : در شش کيلومتري شرق شيراز، بر بالاي يک تپه بقاياي بناها و يک حصار سنگي، ديوارهاي آجري، ساختمان?هاي خشتي و آستانه?هاي سنگي فرو افتاده ديده مي?شوند. در آن?جا تعدادي نقش برجسته از نوع نقوش تخت جمشيد نيز وجود دارند. از نقش برجسته?ها و آستانه?هاي سنگي عهد هخامنشي فقط يک آستانه برپا مانده و نقش خدمتگزاري که ظرفي در دست دارد بر ديواره?هاي آن حجاري شده است. به عقيده برخي دانشمندان، قطعات مزبور را از تخت جمشيد به اين محل آورده و مورد استفاده مجدد قرار داده?اند. در سال?هاي 13-1311 شمسي هيأت علمي موزE «متروپوليتن» نيويورک کاوش?هاي علمي در آنجا انجام داد و نمونه?هاي سفال و قطعات ظروف سنگي عهد هخامنشي را با سکه?ها و آثاري ديگر از عهد سلوکي، اشکاني و ساساني کشف کرد. معلوم شد که در عهد اشکانيان بنايي محکم و محصور در آنجا احداث شده و در زمان ساسانيان هم مورد استفادE کامل بوده است. احتمالاً پيش از دوران اسلام چندين قلعه در حول و حوش محل کنوني شهر شيراز فعلي وجود داشته و قصر ابونصر يکي از اين قلعه?ها بوده است. نام قديم قصر ابونصر، تخت سليمان است و زير همين نام، درتاريخ 24 شهريور 1310 به شماره 13 در فهرست آثار تاريخي ايران به ثبت رسيده است. محوطE پايين و مجاور قصر ابونصر را به نام «دشت خضر» مي?خوانند و بقاعي هم در آنجا وجود دارند.قصر کيارث : اين قصر در نزديکي روستاي نصيرآباد فورگ در غرب داراب واقع شده است. بقاياي اين قصر در کنار جاده آسفالته داراب به بندرعباس مشاهده مي?شود. اطلاعات روشن و دقيقي از اين قصر در دسترس نمي?باشد.قصر آئينه (قصر دختر) : قصر آئينه يا «قصر دختر» در هشت کيلومتري روستاي رستاق قرار دارد. اين قصر که در دره?اي ژرف واقع شده، از سه سو در محاصرE کوه?ها است. در قسمت غربي قصر، ديواره?اي از کوه تراشيده شده که از جلاي ويژه?اي برخوردار است، به طوري که تصوير هر چيزي در آن نمايان است. در نزديکي قصر، آتشکده?اي بزرگ قرار داشته است. کمي دورتر از قصر، آثار ديوارها و خانه?هاي سنگي مشهود است. قدمت قصر به قرن سوم ميلادي نسبت داده مي?شود.بقاياي کاخ سلطنتي هخامنشي : در مجاورت آبادي «سَرَوان» ويرانکده?اي از آثار به جا ماندE دوران هخامنشي قرار دارد، که ته ستون?هاي 90 سانتي?متري آن با طرح و حجاري?هاي نظير ته ستون??هاي تخت جمشيد هنوز در اطراف آن پراکنده?اند. اين ته ستون?ها با گل?هاي زنبق (لُتوس) مانند مزين شده?اند. آثار مذکور بقاياي کاخ سلطنتي هخامنشيان است. کاخ اختصاصي کوروش : کاخ اختصاصي کوروش در 15 کيلومتري شمال غربي کاخ بار کوروش قرار گرفته است . اين کاخ با مساحت 3427 متر مربع از وسيع?ترين کاخ?هاي پاسارگاد به شمار مي?رود. تالار مرکزي اين کاخ سه ستون از سنگ سفيد دارد. ته ستون?هاي چهارگوش زيباي آن با کف?سازي عالي تالار، سليقه و استادي فراوان بنيان?گذاران کاخ را نشان مي?دهد. در اين بنا، انبوهي از سنگ?هاي سياه سفيد به کار رفته است. درگاه?هاي تالار کاخ از سنگ سياه مجهز به نقش?هاي برجسته و خطوط ميخي ?مزين به نام کوروش است که قطعاتي از آن کشف شده است. استفاده از ماده?اي قرمز رنگ براي درزگير سنگ?ها و قطعات گل با سفيدکاري نازک گچ و آجرهاي قرمز رنگ به ابعاد 5/5×32×45 سانتي?متر، از مشخصات ديگر اين بنا است. یکي از ويژگي?هاي کاخ پاسارگاد، نهرهاي سنگي و سفيدي هستند که در محوطE کاخ احداث شده?اند. در امتداد هر نهر، حوضچه?هاي سنگي سفيد به ارتفاع 35 سانتي?متر قرار دارد که در خاکبرداري?هاي سال 1329، قسمت?هايي از آن در محوطE وسيع شرق کاخ اختصاصي کوروش کشف شد که براي حفظ آن?ها، مجدداً با خاک پوشانيده شده?اند. وضعيت نهرها نشان مي?دهند محوطE پاسارگاد به صورت پارکي بسيار وسيع بوده که نهرها و حوضچه?ها آن را آبياري مي?کرده?اند. کاخ بار کوروش : در فاصلE 600 متري شمال شرقي آرامگاه کوروش بقاياي يک کاخ بزرگ وجود دارد که يک ستون آن برجاي مانده است. وسعت اين کاخ 2620 مترمربع و مشتمل بر تالار بزرگ هشت ستوني در وسط و چهار ايوان در چهار سمت و اتاق?هايي در دو گوشه بوده است.پايه?هاي ستون?ها، سرستون?ها، کف آستان?ها، سکوها و زينت کف ايوان?ها از سنگ سياه است. به کار بردن سنگ?هاي سفيد و سياه در کاخ?هاي پاسارگاد يکي از ويژگي?هاي مهم معماري اين کاخ?ها است.در بالاي ستون?هاي سنگي سفيد ايوان?هاي کاخ به خط ميخي و به زبان?هاي پارسي، بابلي و عيلامي جمله: «من هستم کوروش شهريار هخامنشي» منقور است. قسمت مهم فرش سنگي سفيد تالار مرکزي و ايوان جنوبي اين کاخ را براي احداث بنايي ديگر در عهد شاه شجاع از بين برده?اند.در قسمت شرقي کاخ بار کوروش آثار بناي ديگري برجاي مانده است که نقش انسان بالدار بر سنگ سفيد، مهم?ترين نشانه و اثر موجود آن به شمار مي?رود و به کاخ عبادتگاه پاسارگاد معروف است. اين بنا مشتمل بر تالار بزرگ هشت ستوني بوده که بر هر يک از جوانب شمال، شرق و غرب آن درگاهي قرار داشت. در درگاه شمالي، نقش برجستE انسان بالدار روي سنگ سفيد با دو بال رو به بالا و دو بال رو به پايين حجاري شده است. دست?هاي انسان به حالت دعا و به آسمان بلند است و لباس بلندي مانند لباس عيلاميان بر تن دارد که تاج مصري با نقش «دوشاخ» (شبيه شاخ قوچ) بر سر او قرار گرفته است.کاخ عبادتگاه پاسارگاد قديمي?ترين بناي اين محل و نقش برجستE فوق نيز قديمي?ترين نقش دوران هخامنشي است.تخت جمشید: تَختِ جَمشید یا پارسه نام یکی از شهرهای باستانی ایران است که سالیان سال پایتخت تشریفاتی امپراتوری ایران در زمان دودمان هخامنشیان بوده‌است. باور تاریخدانان بر این است که اسکندر مقدونی سردار یونانی در ۳۳۰ پیش از میلاد، به ایران حمله کرد و تخت جمشید را به آتش کشید . و احتمالاً بخش عظیمی از کتابها، فرهنگ و هنر هخامنشی را با اینکار نابود نمود. با این‌حال ویرانه‌های این مکان هنوز هم در مرودشت در نزدیکی شیراز مرکز استان فارس برپا است و باستان شناسان از ویرانه‌های آن نشانه‌های آتش و هجوم را بر آن تأیید می‌کنند.این مکان از سال ۱۹۷۹ یکی از آثار ثبت شدهٔ ایران در میراث جهانی یونسکو است.نام تخت جمشید: نام تخت جمشید در زمان ساخت «پارسَه» به معنای «شهر پارسیان» بود. یونانیان آن را پِرسپولیس (به یونانی یعنی «پارسه‌شهر») خوانده‌اند. در فارسی معاصر این بنا را تخت جمشید یا قصر شاهی جمشید پادشاه اسطوره‌ای ایران می‌نامند که در شاهنامه فردوسی نیز آمده‌است.چگونگی ساخت: قدیمی‌ترین بخش تخت جمشید بر پایهٔ یافته‌های باستان‌شناسی مربوط به سال ۵۱۵ پیش از میلاد است. آنگونه که در منابع متعدد و گوناگون تاریخی آمده‌است ساخت تخت جمشید در حدود ۲۵ قرن پیش در دامنه غربی کوه رحمت، به عبارتی میترا یا مهر و در زمان داريوش بزرگ آغاز گردید و سپس توسط جانشینان وی با تغییراتی در بنای اولیه آن ادامه یافت. بر اساس خشت نوشته‌های کشف شده در تخت جمشید در ساخت این بنای با شکوه معماران، هنرمندان، استادکاران، کارگران، زنان و مردان بی‌شماری شرکت داشتند که علاوه بر دریافت حقوق از مزایای بیمهٔ کارگری نیز استفاده می‌کردند.ساخت این مجموعه بزرگ و زیبا بنا به روایتی ۱۲۰ سال به طول انجامید.کاخ آپادانا: آپادانا از قدیمی‌ترین کاخ‌های تخت جمشید است. این کاخ که به فرمان داریوش بزرگ بنا شده‌است، برای برگزاری جشن‌های نوروزی و پذیرش نمایندگان کشورهای وابسته به حضور پادشاه استفاده می‌شده‌است.این کاخ توسط پلکانی در قسمت جنوب غربی آن به «کاخ تچرا» یا «کاخ آینه» ارتباط می‌یابد. کاخ آپادانا از ۷۲ ستون تشکیل شده‌است که در حال حاضر ۱۴ ستون آن پابرجاست ته ستونهای ایوان کاخ گرد ولی ته ستونهای داخل کاخ مربع شکل می‌باشد.کاخ تچر: تچر یا تچرا به معنای خانه زمستانی می‌باشد.این کاخ نیز به فرمان داریوش کبیر بنا شده و کاخ اختصاصی وی بوده‌است. روی کتیبه‌ای آمده : «من داریوش این تچر را ساختم.»این کاخ یک موزه خط به شمار می‌رود از پارسی باستان گرفته در این کاخ کتیبه وجود دارد تا خطوط پهلوی بالای ستون‌ها از نمای جلویی‌های مصری استفاده شده‌است. قسمت اصلی کاخ توسط داریوش بزرگ و ایوان و پلکان سنگی جنوبی توسط خشایارشا و پلکان سنگی غربی توسط اردشیر دوم بنا شده‌است.سنگ های این کاخ چنان صیقلی و براق بوده است که فرد می توانسته تصویر خود را در آن ببیند به همین دلیل به کاخ تچر کاخ آینه هم گفته می شده است . در کتیبه هائی که در داخل کاخ وجود دارد از این کاخ به نام تچر یاد شده است.نارنجستان قوام - شیراز : نارنجستان قوام متعلق به خاندان قوام الملک بوده است . عمارت نارنجستان بعنوان دیوانخانه و محل مراجعات رعیت ها و دیگر مردم و همچنین محل تشکیل جلسه های عمومی و نشست های بزرگان و اشراف در زمان قاجاریه مورد استفاده قرار می گرفته است. خاندان قوام الملک از خانواده های مقتدر دوران قاجاریه بوده که چندین قرن سردمدار حکومت نواحی فارس بودند.عمارت نارنجستان با صنعت آینه کاری ، نقاشی ، کاشیکاری ، گچبری و منبت کاری تزیین شده است و یکی از شاهکارهای دوره قاجاریه می باشد .ایوان یا تالار آینه در وسط و اتاقهای در چپ و راست آن به صورت قرینه ساخته شده اند . حتی سنگهای پایین دیوار نیز به صورت قرینه حجاری شده اند . بر سطح این سنگها نقشهایی از شیر، مقبره و سربازان هخامنشی ، مبارزه با هلاهل ( موجود افسانه ای ) به چشم می خورد .کف ایوانهای این بنا با قطعات کاشی سفید و آبی به طرز زیبائی مفروش شده است و دیوار ایوانها از نمونه های جالب هنر دوره قاجاریه می باشد که روی آنها گچبریهای زیبائی انجام شده است.این بنا دو متر از کف حیاط بلند تر است و آجر بعنوان مصالح اصلی بکار برده شده است.سقف بنا با نقاشیهای زیبا با رنگهای گرم و طرحهای متنوع پوشیده شده است .ابراهیم خان قوام الملک در سال 1345 خورشیدی این بنای با ارزش و زیبا را به دانشگاه شیراز اهدا کرد و امروزه به موزه نارنجستان که وابسته به دانشکده هنر معماری است تبدیل شده و برای بازدید عموم آزاد می باشد.آدرس : شیراز – خیابان لطفعلی خان زند.عمارت ديوانخانه : در نزديکي ارگ کريمخاني، عمارتي وجود دارد که در گذشته، عمارت ديوانخانE کريم خان زند بود و اکنون تنها عمارت سابق آن در قسمت شمالي ارگ باقي مانده است. اين عمارت، شامل يک تالار وسيع با سقفي بلند است که در گذشته دو ستون مرمر در جلو آن قرار داشت؛ اما آغامحمدخان قاجار آن دو ستون را به تهران برد و به جاي آن دو ستون چوبي نصب کرد.در جلو تالار وسطي، روي سنگ?هاي بزرگ صيقلي، جنگ رستم و اشکبوس به طور برجسته حجاري شده که دو شير و دو باز در طرفين آن قرار دارند. در جلو اين عمارت، دو حوض بزرگ و طولاني ساخته شده است. در گذشته قرار بود اين عمارت به موزE مردم?شناسي تبديل شود ولي بعدها قسمت جنوبي آن را که سابقاً سردر ديوانخانه بود خراب کردند و ساختمان پست و تلگراف و تلفن را در آنجا احداث کرده?اند.باغ هاي تاريخي: باغ و پارک سعدي : روبروي باغ جهان?نما باغي مصفا با يک عمارت قديمي از آثار حسينعلي ميرزا، فرزند فتحعلي شاه قاجار وجود دارد که حوض بزرگ آب و حجاري?هاي ازارE جلو عمارت آن به سبک قديم حفظ شده است. داخل عمارت چندين بار مرمت و بازسازي شده است. باغ کنوني قسمت کوچي از باغ اصلي قديمي است.باغ تخت : اين باغ در شمال شهر شيراز در دامنه کوه باباکوهي قرار گرفته است. اساس اوليE بنا در سال 480 هجري به همت اتابک قراچه گذارده شد و به نام تخت قراچه موسوم است. در زمان آقامحمدخان قاجار (1260 هجري) محوطه و بناي جديدي احداث کردند که به تخت قاجار معروف است. حوض?ها، فواره?ها و حمام آن تماماً از بين رفته و در حال حاضر، اين باغ قسمتي از يک پادگان نظامي است.باغ جهان?نما : در شهر شيراز در کنار خيابان دروازه قرآن باغي به نام «جهان?نما» از آثار بازمانده از دورE کريمخان زند وجود دارد که ديوار آجري با نماي ساده آن از بيرون نمايان است و درون آن، باغ و عمارتي نظير عمارت کلاه فرنگي با چهار حوض و محوطه?اي وسيع که شبيه باغ موزE پارس است، قرار دارد.باغ هفت تن : کمي بالاتر از باغ چهل تن، محوطE پردرخت ديگري به نام «هفت تن» با ايوان و بناي زيبايي وجود دارد. آرامگاه شاه شجاع شهريار آل مظفر، ممدوح خواجه حافظ و متوفي به سال 776 هجري، در اين باغ قرار دارد. از آثار موجود بيرون باغ معلوم مي?شود که در زمان قديم بناها و متعلقاتي در مجاورت اين محل وجود داشته که بعدها از ميان رفته است.باغ چهل تن : در مسافتي کوتاه از شمال حافظيه، محوطه?اي مشجر و باصفا وجود دارد که داراي چهل سنگ مزار هم اندازه است. قدمت اين باغ به عهد کريم?خان مي?رسد و گورهاي داخل محوطE باغ نيز به نيمE دوم قرن 13 هجري مربوط است.باغ دلگشا : باغ دلگشا يکي از باغ?هاي تاريخي شيراز است که در نزديکي آرامگاه سعدي واقع شده است. سابقE آباداني و رونق باغ دلگشا به دوران پيش از اسلام و به دورE حکومت ساسانيان نسبت داده شده است.باغ دلگشا در دورE صفويه نيز از باغ?هاي مهم و تفريحي شيراز بود. به طوري که در تصاوير به جا مانده از جهانگردان اروپايي به اين باغ اشاره?هاي فراوان شده است. اين باغ که 5/7 هکتار مساحت دارد، هم?اکنون از گردشگاه?هاي ديدني شيراز است. عمارت باغ دلگشا نيازمند تعميرات و مرمت اساسي است.باغ ارم : باغ ارم به عنوان يکي از زيباترين باغ?هاي ايران در استان فارس قرار دارد که بسياري از جهانگردان از آن بازديد مي?کنند. در سفرنامه?ها و کتاب?هاي تاريخي از اين باغ توصيف?هاي بسيار شده است. وجه تسميE اين باغ، عمارت و باغي بزرگ است که به فرمان شداد پسر عماد فرمانرواي عربستان جنوبي به منظور رقابت با بهشت ساخته شد.اين باغ با انواع گل?هاي زينتي و گونه?هاي گياهي، باغ گياه?شناسي دانشگاه شيراز است.باغ گلشن (باغ عفيف?آباد) : اين باغ که در منتهي اليه خيابان عفيف?آباد واقع شده؛ حدود 127 هزار مترمربع مساحت دارد و از زيباترين باغ?هاي تاريخي شيراز است.باغ گلشن در عصر صفويه از باغ?هاي آباد و مهم شيراز به شمار مي?آمد و گردشگاه حکمرانان و پادشاهان بود. عمارت دو طبقE وسط باغ، آب?نماها و زيرزمين?هاي کاشي?کاري شده، از ديدني?هاي اين باغ هستند. اين باغ هم?اکنون در تملک وزارت دفاع، به موزE نظامي تبديل شده است. عمارت، چاپخانه و حمام اين باغ بسيار جذاب و ديدني است.قلعه های تاریخی: برج زندان سليمان : در نزديک کاخ اختصاصي کوروش، ويرانه يک برج سنگي و بلند وجود داشت که اينک تنها ضلع غربي آن باقي مانده و سه ضلع ديگر آن منهدم شده است. ارتفاع آن نزديک به 12 متر است که از 16 رديف سنگ هاي بزرگ با تراش سفيد و بسيار منظم و دقيق تشکيل شده است. پلکان منظم سنگي برج، ساکنان آن را به درون اتاق بالاي برج مي برده است. اکنون تنها مدخل اتاق بر ديوار باقي است و از پلکان آن اثري بر جاي نمانده است. بسياري از باستان شناسان، اين برج را آرامگاه کامبيز و برخي هم آتشکده دانسته اند.قلعه استخر : در انتهاي شمال غربي جلگه مرودشت، سه کوه منفرد و مجزا از يکديگر در ميان صحرا به دنبال هم قرار گرفته اند که نام آن ها قلعه «شکسته، اشکنون و استخر» است. بر بالاي کوه سوم، قلعه معروف استخر قرار دارد که در دوران عضدالدوله ديلمي ايجاد شده است. در اين محل، يک استخر بزرگ آب بنا شده بود و اکنون درخت سرو چندين صدساله اي در کنار بقاياي استخر در ميان ويرانه هاي ابنيه سنگي قلعه سر به فلک کشيده است. قلعه ايزدخواست : نخستين اثر تاريخي پس از ورود به خاک فارس از جهت شمال، ويرانه هاي قلعه قديمي ايزدخواست است که در 141 کيلومتري اصفهان واقع شده است. اين قلعه که بر فراز صخره اي رسوبي قرار گرفته است، توسط يک پل کهنه از جانب جنوب با خارج ارتباط پيدا مي کند. در اين قلعه، خانه هاي کوچک و کوچه هاي تنگ از دوران ساساني بر جاي مانده است. چارطاقي عهد ساسانيان را که آتشگاه و نيايشگاه قلعه بوده است در اوايل قرن نهم هجري به مسجد تبديل کرده اند. در حال حاضر نيز با پوششي تازه که پايين تر از طاق عهد ساساني ايجاد کرده اند، مسجدي ساخته اند که مورد استفاده مردم است.شاه جهان احمد: در نزديکي آبادي «عبداللهي» از توابع بخش رستم، در 20 کيلومتري شمال نورآباد، اثري از يک قلعه قديمي برجاي مانده است که در شمال آن آثاري به نام «تشون يا تشگه» ديده مي شود. به احتمال قوي اين قلعه به دوران هخامنشي يا اشکاني تعلق دارد.قلعه روي رنه (روئينه): اين قلعه در محل تنگ کرم واقع شده است و احتمال مي رود اين قلعه همان قلعه روئينه دژ باشد که از شهر بزرگ ساساني که اکنون ويرانه هاي آن باقي مانده، دفاع مي کرده است. ديمه ميل (ميل اژدها) : برج معروف به «ديمه ميل» يا «ميل اژدها»، بنايي تاريخي است که در 7 کيلومتري شهر نورآباد ممسني و در کنار کوه «تنگ گله» قرار دارد. برج ياد شده بيش از 7 متر ارتفاع و 40/3 متر پهنا دارد که پايين آن را با سنگ هاي تراشيده رگي، پهن تر ساخته اند. قدمت تاريخي اين برج به دوره سلوکيان يا پارتيان مي رسد. گهواره ديو (گهواره ديد) : بر بالاي نوک غربي کوه چهل مقام، مشرف به تنگه الله اکبر يک چهار تاقي با چهار ستون ساخته شده است که مردم، آن را گهواره «ديو» مي گويند و در بعضي از کتاب ها «گنبد عضد» ناميده شده است. از قرار معلوم، گهواره ديو تحريف «گهواره ديد» است. گهواره ديد نام محل ديده بانان و قراولاني است که براي حفظ و حراست راه تنگه الله اکبر مستقر مي شدند. اين مکان هم اکنون از گردشگاه هاي ديدني شيراز است که از سمت شمال به پارک ملي بمو مربوط مي شود.قلعه سفيد : اين قلعه يکي از قلعه هاي معروف فارس است که در 15 کيلومتري شمال نورآباد قرار دارد و قدمت آن به پيش از عهد عيلامي مي رسد. گمان مي رود که اين قلعه در قرن پنجم هجري يکي از قلعه هاي معروف اسماعيليان بوده و در سال 654 هجري قمري به دست هلاکوخان خراب شده است. مي گويند اين قلعه دري از فولاد داشت که احتمالا همان درِ آهنين «امامزاده در آهنين» است. قلعه ککا : در 6 کيلومتري شرق دشت رزم جاويد، دره اي به نام تنگ سام وجود دارد که «قلعه ککا» يکي از آثار باستاني مهم آن است. اين قلعه در 8 کيلومتري شمال روستاي کوهستاني کلگه شيراز و در حصار تنگه هاي عنا و سه جک ( که رودخانه فهليان از وسط آن مي گذرد)، قرار دارد. قلعه ياد شده را از قلعه هاي اسماعيليه مي دانند و قدمت آن به قرن ششم هجري مي رسد. اين قلعه در شهرستان ممسني قرار دارد.قلعه چرو : اين قلعه، يکي از قلعه هاي معروف پيروان حسن صباح (اسماعيليان) بوده که در 15 کيلومتري غرب درياچه برم شور بر فراز کوهي به همين نام (قلعه چرو) قرار گرفته است. قدمت تاريخي اين اثر به قرن پنجم هجري مي رسد.قلعه دختر : اين اثر تاريخي که بر فراز کوهستاني مشرف به رودخانه تنگ و جلگه فيروزآباد قرار دارد از سده سوم ميلادي باقي مانده است. چگونگي نقشه دژ و وضعيت ساختماني آن از جمله جاذبه هاي جالب جهانگردي استان هستند. تله سي يژ موجود در اين محل، بازديدکنندگان را به قلعه بالاي کوهستان مي رساند.قلعه قبر : اين قلعه در 50 کيلومتري شهر جهرم و بر بالاي کوهي به ارتفاع 400 متر واقع شده است. قله اين کوه به ارگ اول موسوم است. ارگ اول تا دامنه کوه 3 کيلومتر فاصله دارد و در غرب آن چشمه اي کوچک وجود دارد که به «چشمه دل سياهان» معروف است. از پاي چشمه، راهي باريک و پر پيچ و خم به برج قلعه قبر منتهي مي شود.بناي مشهور به قبر مادر نادرشاه : در ضلع شرقي قلعه اژدهاپيکر و بر يک سطح مرتفع مشرف به شهر لار، بقايايي از قلعه اي تاريخي به جا مانده که به قبر مادر نادرشاه مشهور است. ديوارهاي خارجي ساختمان مربع شکل و به ابعاد 5/4×5/4 متر است. ارتفاع اين ساختمان 9 متر است و چندين بار تعمير شده است. در غرب بنا و متصل به آن، حوضي قرار داشت که بعدها به مسجد تبديل شد.قلعه اژدهاپيکر : اين قلعه روي يک سطح مرتفع و در غرب شهر لار، قرار گرفته است و طول و عرض آن به ترتيب 700 متر و 170 متر است. قلعه اژدهاپيکر از سه بخشِ ديوار سنگي محاطي، قلعه بالايي و مياني تشکيل شده است و قدمت آن با توجه به يافته هاي موجود به دوره پيش از اسلام مي رسد. قلعه، تا يک قرن پيش مسکوني بوده و در زمان سلطنت رضاشاه بمباران شد. به جز قلعه بالايي و بناي مشهور به قبر مادر نادرشاه، بقيه قسمت هاي قلعه منهدم شده است.قلعه قدمگاه : اين قلعه در شمال غربي شهر قديم لار واقع شده و روي محوطه وسيع و مرتفعي که از سه طرف شيبي تند دارد، قرار گرفته است. طول آن از شمال به جنوب تقريبا 500 متر و از طرف شرق به غرب 250 متر است. با توجه به اشيا به دست آمده، قدمت قلعه را به دوره پيش از اسلام منسوب مي کنند. اين قلعه به منظور ايجاد يک پوشش دفاعي براي شهر طراحي شده و از بقاياي ساختمان هاي بزرگ آن اثري نيست. در زمان تسلط صفويان بر لارستان، اين قلعه تسخير و منهدم شد و هم اکنون مي توان از بقاياي برجاي مانده آن، به ديواره شمال و دو برج آن اشاره کرد.قلعه تبر (خورشه) : قلعه خورشه در 48 کيلومتري شرق جهرم واقع شده است و به دوران حجاج بن يوسف تعلق دارد. از اين قلعه، هم اينک برج گچي، چندين غار، پلکان و آب انبار مخروبه به جا مانده است.قلعه مهرک : اين مجموعه، که در شهرستان جهرم قرار دارد، متشکل از يک استخر قديمي و خرابه هاي حصار قلعه است. از آثار تاريخي ياد شده چنين برمي آيد که اين قلعه ديوارهاي پهن و چهار برج داشته است. قدمت تاريخي اين اثر به دوران مهرک نوشزاد (دوران ساساني) منسوب است.قلعه ضحاک : بالاي تپه اي در نزديکي شهر فسا، قلعه اي از دوران ساساني و اوايل اسلام به جا مانده است. بر اثر حفاري هايي که در اطراف اين قلعه صورت گرفته، اشيا و ظروف سفالين و لعابدار کشف شده است.پل های تاریخی: پل آبگينه : اين پل در 12 کيلومتري کازرون واقع شده است و نقش برجستE روي آن، به اواخر دروان فتحعليشاه تعلق دارد.پل قديمي پيرين : در تنگE پيرين سه پل بسيار قديمي وجود دارد. تاکنون روي آثاري که از اين سه پل به جا مانده هيچ?گونه کاوشي صورت نگرفته است و قدمت آن?ها نيز نامعلوم است.پل بند امير : در جنوب شرقي جلگE مرودشت روي رود کُر، بندي محکم احداث شده که پل آن به نام «بند امير» معروف است. اين پل به آثار دورE عضدالدولE ديلمي تعلق دارد و از مهم?ترين بناهاي قرون اول اسلامي است.پل خان : پل خان که در مرودشت قرار دارد در زمان شاه عباس صفوي و به همت امامقلي خان، فرزند الله وردي خان (فرمانفرماي فارس) ساخته شد.پل عباسي : اين پل که همزمان با توسعE راه?هاي بازرگاني در عهد صفويه در شرق رودخانE شور ساخته شده احتمالاً هفت ستون داشته که بيشتر آن?ها هنوز هم باقي مانده?اند. ستون?ها به طور کامل قابل رؤيت نيستند و تنها ستون?هاي بازمانده از دورE صفويE آن ديده مي?شوند. اين پل چندين بار تعمير اساسي شده است.پل علي بن حمزه : اين پل تاريخي در محور شيراز کازرون واقع شده و سالهاست که خودروهاي سبک و سنگين از روي آن عبور مي?کنند. در کنار پل بقعE امامزاده?اي به نام علي بن حمزه قرار گرفته است. اين پل در زمان فرمانروايي آل بويه بر روي رودخانE «خشک» شيراز احداث شده و بارها مورد مرمت قرار گرفته و سرانجام در زمان کريم?خان زند به سال 1185 هجري قري تجديد مرمت و نوسازي شده است. در حال حاضر به علت تردد خودروهاي سنگين، صدمات زيادي به بناي پل وارد شده و نيازمند تعمير، مرمت اساسي و حفاظت مي?باشد.   بالای صفحه   بالای صفحه هم اکنون تولید انواعی از صنایع دستی در مناطق عشایری و روستایی و نیز در شهرهای استان فارس رواج دارد. بیشترین تعداد صنعتگران دستی در گروه بافته های داری – قالی, گلیم و گبه – قرار دارد. پس از آن باید از خاتم – خاتم سازی و خاتم کاری – یاد کرد. پس از آن معرق چوب, منبت کاری چوب, ریزه کاری, نقاشی روی چوب سفال و سرامیک سازی, کاشی معرق کاشی هفت رنگ و نقاشی روی سفال. از رشته های رایج در استان فارس طراحی و نگارگری (نگارگری، گل و مرغ سازی، تذهیب و تشعیر) است. رنگرزی گیاهی و استفاده از مواد ملونه طبیعی در رنگرزی خامه و ابریشم نیز کاری پررونق در استان فارس است. در زمینه فلز کاری و هنرهای مرتبط با فلز نیز استان فارس از سابقه طولانی برخوردار و آثار نقره کاری و قلمزنی روی نقره آن شاخص است. سایر رشته های صنایع دستی رایج در این استان عبارتند از: دوخت لباسهای محلی عروسک سازی، در پیکر تراشی، نمدمالی، سراجی، رودوزی های سنتی، بافتنی ها، نقشه کشی فرش، گچ بری، سنگتراشی، ساخت گلهای مصنوعی، آینه کاری، چاقو سازی وساخت زیورآلات .گلیم: در استان فارس بخش عمده ای از تولید گلیم توسط زنان و دختران عشایر ساکن و کوچ رو قشقایی انجام می شود. برای بافت گلیم معمولاً از نقشه استفاده نمی کنند. نقشه ها ذهنی هستند و معمولاً از طرح هایی استفاده می شود که از نسل های گذشته به حال انتقال یافته و تغییرات جزیی در همان چهارچوب آداب و رسوم موجود درمنطقه است. البته در سالهای اخیر با راه یافتن گلیم بافی به مناطق شهری و روستایی استفاده از نقشه تا حدودی درگلیم بافی رایج شده است. برای رنگرزی نخ های پشمی مورد مصرف در پود گلیم از رنگهای گیاهی یا رنگهای شیمیایی استفاده می شود. مهمترین مراکز تولید گلیم در استان فارس منطقه فیروزآباد، ممسنی و داراب است. گلیم های قشقایی نه تنها در ایران که در سطح جهان نیر به واسطه اصالت نقش ها و رنگ های زیبا و کیفیت ممتاز بافت مشهور و مورد تقاضا است. قالی: هنر و صنعت بافندگی فارس در وهله نخست, هنری عشایری و در وهله دوم هنری روستایی است که وابستگی به عشایر دارد. عشایر فارس بویژه قشقائیها و ایل خمسه بیش از دیگر عشایر به این هنر اشتغال دارند و روستائیان که در مسیر این ایل ها زندگی می کنند نیز به کار تولید قالی و سایر دستبافت ها مبادرت می کنند. فرش بافان این استان معمولاً دست بافت های خود را نه به عنوان یک کالای تجارتی بلکه برای خود تولید می کنند و چون دنباله رو نوسانات بازار فرش نیستند, طرح های آنها دارای رنگ آمیزی و طراوت خاصی است. البته در سالهای اخیر بافندگان عشایری به بافتن فرش برای فروش و به سلیقه مصرف کنندگان روی آورده اند. لیکن غالباً همان ذهنی بافی و رنگهای مرسوم پیشینیان خود را ادامه می دهند. این «هنر- صنعت» به طور عمده به دست زنان انجام می شود. به طور کلی تولید دستبافته ها از مرحله ابتدایی تا آخرین مرحله به دست زنان صورت می گیرد. دار قالی ایل قشقایی مانند سایر عشایر افقی است و بافنده برای بافتن بر روی زمین می نشیند. بیشتر دارهای روستایی نیز افقی و گاه عمودی است. علت استفاده عشایر از دار افقی به این دلیل است که با زندگی کوچ نشینی آنها هماهنگی داشته و حمل آن بر پشت چارپایان به سهولت انجام می گیرد. اکثر قالیچه های ایلات خمسه کار تیره عرب و باصری است. قالیچه های این دو تیره دارای طرح های متنوع و فارسی باف است و سراسر از پشم تهیه می شود. روستائیان فارس نیز هر سال تعداد زیادی قالیچه می بافند. این روستائیان که پیشینه ایلی و چوپانی دارند همانند عشایر از دارهای افقی استفاده می کنند ولی قالیچه های آنها از نظر جنس, مرغوبیت قالیچه های ایلات را ندارد. فرش های قشقایی معمولاً به طریق «ذهنی بافی» بافته می شود. این نقشه های ذهنی نوعی بازآفرینی سنتی است که از نسل های پیشین به امروزیان رسیده است. بافندگان ایلی همان نقوش را تکرار می کنند بدون آنکه از نقشه استفاده کنند. از این رو معمولاً هیچ دو فرشی کاملاً و عیناً شبیه یکدیگر نیست. بافندگان تازه کار از سرمشق هایی کمک می گیرند که «حور» نامیده می شود. بافندگان قشقایی این سرمشق ها را که یک یک نقشمایه ها و نگاره های اصلی بر آن بافته شده است «دستور» می گویند. رنگ قالی های قشقایی کاملاً به سلیقه و خواست بافنده ارتباط دارد. قالی های فارس اکثراً نرم و تا اندازه ای ظریف و نازک هستند و وجه تمایز آنها با سایر فرش ها نیز همین صفات است. گره در قالی های فارس هم به صورت متقارن (ترکی) و هم به صورت نامتقارن (فارسی) استفاده می شود. بافت قالی در اکثر مناطق عشایری و روستایی استان فارس رواج دارد و افزون بر مناطقی که ایل قشقایی در آن اسکان دارند. قالی بافی در دیگر شهرها و روستاهای استان منجمله در آباده و شیراز و فسا نیز مرسوم و متداول است.گبه: گبه نوعی قالی گره بافته است با پرزهایی بلند که حداقل یک سانتی متر و پودهای متعدد (بین 3 تا 8 پود در هر ردیف) و معمولاً درشت بافت است. این بافته معمولاً در ایلات و عشایر جنبه خودمصرفی دارد. در گبه های قشقایی برخلاف گبه های سایر نواحی ایران که خودرنگ است، بافنده از رنگ ها و نقش های متفاوتی استفاده می کند. البته گبه هایی با نقش ساده با زمینه ای یکرنگ یا رنگهای محدود نیز بافته می شود. از نقش های مورد علاقه لبه بافان ایل قشقایی نقش شیر است که علاوه بر اهمیت باستانی این نقش مظهر جوانمردی است و بی ارتباط با وجود شیر در منطقه کامفیروز و دشت ارژن فارس نیست. نقش های لچک ترنج, ستاره, نقش خشتی, نقش حیوانات مختلف و ... نیز در گبه بافی کاربرد دارد. گبه های قشقایی تمام پشم هستند و تار آنها نیز پشمی است. اندازه گبه متفاوت است. معمولاً اندازه 100×200 یا 200×115 سانتی متر متداول تر است. جاجیم: از بافته های عشایر قشقایی جاجیم است که برای پوشاندن رختخواب و اثاثیه درون چادر استفاده می شود از این رو به آن «پوشن» نیز می گویند. جاجیم های کوچک به عنوان روانداز نیز کاربرد دارد. جاجیم به رنگهای مختلف بافته می شود و رنگ های روشن در بافت آن بیشتر به کارمی رود. معمولاً تار و پود آن هم رنگ است. نقوش جاجیم که برای تزیین آن به کار می رود عبارتند از: نقش شطرنجی، نقش آینه کگل، نقش کنگره، نقش موازی، نقش حوض، نقش مدخل، نقش لوزی و... . جاجیم گل برجسته(گلیم گل برجسته): گلیم گل برجسته یا گلیم سوزنی از بافته های خاص منطقه فارس و ایل قشقایی بویژه طایفه کشکولی است. این بافته شباهت به گلیم دارد با این تفاوت که قسمت هایی از آن به صورت پود پیچی بافته می شود و به شکل برجسته در روی کار نمایان است. جاجیم های گل برجسته معمولاً زمینه ای روشن دارند و نقوش آنها دارای رنگهای متنوع و ترکیبی از نقوش گلیم و قالی است. بافت آن از تار و پود پشمی یکرنگ است. ابعادش معمولاً همان ابعاد گلیم و ابزار کار و حتی نحوه چله کشی این بافته دقیقاً همانند گلیم است. رنگرزی سنتی: در شیراز و برخی دیگر از شهرهای استان فارس، کارگاههای متعدد رنگرزی با مواد ملونه طبیعی (گیاهی) وجود دارد که در این کارگاهها با بهره گیری از مواد رنگزایی همچون نیل، اسپرک، خوشک، روناس و ... و استفاده از دندانه هایی نظیر زاج سفید، زاج سیاه و زاج سبز، اقدام به رنگرزی خامه و ابریشم می کنند. رنگهای طبیعی به واسطه دوام زیاد، متناسب بودن با مواد اولیه مورد استفاده در بافت زیراندازها و حالت زیبا، مخملی و دل نوازی که به بافته ها می بخشد درمقایسه با رنگهای شیمیایی (حتی رنگهای کاملاً ثابت شیمیایی) از رجحان و برتری برخوردار است. رند: رند, نوعی گلیم بسیار ریزبافت و ظریف منطقه فارس است که به آن سوزنی هم می گویند. این بافتE فرش مانند، از کارهای زیبای عشایر قشقایی است. شیوه بافت آن مانند ورنی و شیرکی پیچ به طریق پودپیچی است. این بافته که مانند سایر بافته های ایلی بر روی دار افقی بافته می شود جنبه خودمصرفی دارد و به علت وقت گیر بودن در مناطق قشلاقی ایل بافته می شود. در این نوع بافته به علت پودپیچی به دور تارها و استفاده از پود نازک و قطع نکردن پودهای اضافی, بافته ای که به دست می آید یک رو بوده و درشت کارکه می توان پودهای اضافی را دید. رنگ این نوع بافته معمولاً تیره و روشن و نقوش آن همان نقوشی است که در قالی و گلیم به کار می رود. خوابگاه (مفرش): عشایر قشقایی از مفرش برای جای دادن رختخواب و البسه استفاده می کنند. این محصول به شکل مکعب مستطیل بوده و اندازه آن تقریباً 80×80×50 سانتیمتر است که به وسیله بندهای چرمی و قلاب های نر و ماده بسته می شود. در دو طرف مفرش دو دستگیره چرمی وجود دارد. مفرش از وسایل اصلی هر سیاه چادر و هر خانواده ایلی است. تار مفرش از نخ و پود آن پشمی است و رنگ های به کار رفته در آن بیشتر قرمز, سرمه ای و آبی است. نقش های مفرش محدود است و این به علت شیوه بافت آن است ،در حقیقت رنگ به وجود آورنده نقش در مفرش است و نوع بافت در همه نقوش یکسان است. خاتم سازی: نام شیراز با خاتم توأم بوده و نام خاتم، شیراز را به ذهن و خاطر می آورد. چرا که از دوره صفویه به این سو، شهر شیراز به عنوان خواستگاه هنر خاتم سازی، مهمترین مرکز خاتم سازی ایران بوده و هست و شاخص ترین خاتم سازان شیرازی چون صنیع خاتم، گلریز خاتمی، حکیم الهی و ... همواره سهم شایسته ای هم در تولید و عرضه آثار ممتاز خاتم و هم در تربیت نیروی انسانی و خاتم سازان جدید داشته اند. خاتم شیراز به واسطه کیفیت مناسب و طرحهای اصیل و مواد اولیه مرغوب، از جایگاه مناسبی در خاتم سازی ایران برخوردار است. منبت کاری: در استان فارس و بویژه در شهر آباده، منبت کاری شهرتی دیرینه دارد و در این شهر زیباترین آثار منبت چوب به صورت جعبه ها, صفحات شطرنج، مبلمان، میز و ... عرضه می شود. ضمن آنکه منبت کاری در شهر شیراز هم از رونق خوبی برخوردار است. ساخت و قلمزنی نقره: شهر شیراز به واسطه آثار تهیه شده از نقره و نیز قلمزنی های شاخص انجام شده بر روی نقره که با طرح های زیبایی از تخت جمشید مشخص می شود و به صورت گیره های استکان و لیوان, سینی و ظروف دیگر عرضه شده است. از قدیم الایام دارای شهرت و اعتبار بوده است و در حال حاضر این «هنر- صنعت» اگر چه همچون گذشته های نه چندان دور رونق ندارد اما همچنان به حیات خود ادامه می دهد و آثار تولیدی از کیفیت مطلوبی برخوردار است. سفالگري : در فارس، انواع ظروف سفالي ساده و لعابدار و انواع کاشي?هاي هنري توليد مي?شود. بهترين ظروف کاشي در استهبان توليد مي?شود.حصيربافي : بوريابافي و سبدبافي در استان فارس رواج دارد. بهترين نوع بوريا متعلق به شهر کازرون است. سبدبافي قشقايي?ها از لحاظ شکل و نقش بسيار جالب است.پارچه بافي : در گذشته، در شهرهاي شيراز و کازرون پارچه?هاي ابريشمي، نخي و پشمي بافته مي?شد و شهرت بسزا داشت.سوغات: از سوغات عمدE شیراز می‌توان به آبلیمو، انار، انجیر، ترشی‌جات، چرم، حصیر، حنا، خاتم‌کاری، خراطی، خرما، ریسندگی، زعفران، سفیداب، سنگ‌تراشی، شیشه‌گری، ظروف سفالی، عرقیات، فلزکاری، قالی، کنده‌کاری، کیسه حمام، گبه، گلیم، مسقطی، منبت‌کاری و نمد اشاره کرد.   بالای صفحه   بالای صفحه برطبق تاریخ ایران، چاپ دانشگاه کمبریج، «سکونت دایمی در محل شهر شیراز شاید به دوران ساسانی و حتی قبل آن برسد. اما اولین اشارات معتبر در مورد این شهر به اوایل دوران اسلامی بر می‌گردد.» به نوشته دانشنامه اسلامی نیز شیراز شهری است بنا شده در دوران اسلامی در محلی که از زمان ساسانی یا احتمالاً قبل آن سکونت گاه دایمی انسان بوده‌است.همچنین نام شیراز همراه بخش اردشیر خوره دوره ساسانی به مرکزیت فیروزآباد ذکر شده است و شیراز جزئی از آن بوده‌است. اردشیر خوره یکی از پنج بخشی بوده است که استان فارس ساسانیان را تشکیل می‌داده‌است. .این اطلاعات در مهرهای ساسانی مربوط به اواخر ساسانی و اوایل دوران اسلامی کشف شده در محل قصر ابونصر در شرق محل کنونی شهر شیراز بدست آمده است و لیمبرت چنین پیشنهاد می‌نماید که استحکامات موجود در محل قصر ابونصر همان قلعه تیرازیس یا شیرازیس یاد شده در لوح‌های عیلامی پارسه است و بعدها پس از آنکه شهر فعلی شیراز در نزدیک این قلعه بنیان نهاده شده، این شهر نام خود را از این قلعه در حوالی شهر به یادگار گرفته‌است.باستان شناسان موزE متروپولیتن نیویورک نیز با توجه به نتایج حفاری‌های خود در محل قصر ابونصر، این استحکامات و احتمالاً روستاهای اطراف را به عنوان محل شیراز قبل از اسلام پیشنهاد می‌کنند. آنها گفته های بلخی در قرن۱۲ را نقل می‌کنند که می‌گوید: در محلی که شیراز کنونی وجود دارد منطقه‌ای بوده است با چند قلعه در میان دشتی باز. آنان در مورد داستان بنیان نهاده شدن شهر جدید شیراز و انتقال آن به محل جدید چنین نظر می‌دهند که انتقال یک شهر در بسیاری از جاهای دیگر مانند نیشابور و قاهره نیز اتفاق افتاده‌است. در این حالت پس از تحولات یا تغییراتی سیاسی، شهر به محلی در نزدیکی شهر قدیم منتقل شده و شهر قدیمی رها گشته تا به شهری حاشیه‌ای یا تلی از خرابه تغییر پیدا کند.در اسطوره‌ها و روایات سنتیطبق روایتی سنتی بنای شیراز توسط تهمورث، از پادشاهان پیشدادی صورت گرفته و با گذشت زمان این شهر رو به ویرانی گذاشت.همچنین طبق روایت سنتی دیگری در محل شهر شیراز شهری بنام فارس بوده‌است که برگرفته از نام فارس پسر ماسور، پسر شِم، پسر نوح می‌باشد. فتح فارس توسط مسلماناناستان فارس ساسانیان شامل استان فارس، یزد، حاشیه خلیج فارس و جزایر آن و بخشی از خوزستان کنونی بود، و طی حملات سپاهیان اسلام بین سالهای ۶۴۰- ۶۵۳ میلادی که از بصره سازماندهی می‌شد به تسخیر درآمد. در آن زمان در محل شیراز کنونی شهری نبود. اما قلعه‌هایی در حوالی شیراز کنونی وجود داشت که در سال ۶۴۱ میلادی به تسخیر اعراب درآمد. در طی این دوران اعراب حملات متعددی از محل این قلعه به استخر تدارک دیدند. استخر، پایتخت فارس تا سال ۶۵۳ میلادی مقاومت کرد. «شهر اصلی فارس، استخر، پیوندهایی نزدیک با سلسله ساسانی و دین زردشتی داشتند. حکمرانان عرب می‌خواستند که مرکزی رقیب و اسلامی در قلمرو تازه فتح شده خود درست کنند.» هنگامی که اعراب شهر شیراز را بنیان نهادند، شهر را بگونه‌ای بنیان گذاشتند که بزرگتر از اصفهان باشد. شهبازی می‌نویسد که به‌سبب قرار داشتن شیراز در محل تلاقی راه‌های منتهی به یزد،کرمان، خوزستان، اصفهان و خلیج فارس، شیراز به پایگاه (سپاه مسلمانان) در فارس و مقر دولت و کارگزاران ارشد نظامی و اداری تبدیل شد و برای دو قرن محل استقرار فرمانداران عرب فارس بود هرچند تا دو قرن شیراز زیر سایه شهر رقیب، استخر بود. اما بتدریج با اسلام آوردن ایرانیان و انحطاط شهر استخر، اهمیت شهر استخر به شیراز منتقل شد. از این دوران اطلاعات کمی در دسترس است ولی مشخص است که تا قرن نهم میلادی شیراز دارای مسجد جامع نبوده‌است. یعنی تا زمانی که صفاریان شیراز را پایتخت حکومت خود قرار دادند. آل بویه تا صفویاندر قرن چهارم و پنجم هجری قمری سلسله آل بویه فارس، شیراز را به پایتختی برگزیدند و مساجد، قصرها، کتابخانه و کانال آبرسانی از رودخانه کر در آن بنا نمودند. در این دوران شیراز به بزرگترین شهر استان فارس (شامل یزد و سواحل شمالی خلیج فارس) تبدیل شده بود. آل بویه پیرو شیعه ۱۲ امامی بودند و شیعه را تبلیغ نموده و مراسمی مانند محرم و عید غدیر را پاس می‌داشتند. با این حال آل بویه سیاست مدارا و پذیرا بودن با سایر مذاهب مانند اهل سنت را در پیش داشتند. در زمان آنها غیر مسلمانان مانند زردشتی‌ها مجبور نبودند که علامت مشخص کننده به تن داشته باشند و یا در محله‌های خاصی زندگی کنند. در زمان آل بویه بازار شهر در هنگام جشن مهرگان و نوروز نورانی می‌شد و هنگامی که در سال ۳۶۹ هجری مصادف با ۹۸۰ میلادی مسلمانان شیراز بر علیه زردشتیان به اغتشاش پرداختند. عضدالدوله لشکری برای تنبیه اغتشاش کنندگان به شیراز فرستاد. سکه‌ای مربوط به شیراز در دوران مغول.در حمله چنگیز خان مغول، شیراز از تخریب و قتل عام در امان ماند چرا که حکمرانان محلی به پرداخت مالیات به مغولان رضایت دادند. شیراز همچنین از قتل عام تیمور نیز در امان ماند زیرا شاه شجاع، فرماندار فارس تسلیم شد در قرن سیزدهم میلادی، شیراز، مرکزی پیشرو در علم و هنر بود. بخاطر تشویق حاکمان و وجود دانشمندان و هنرمند، این شهر توسط جغرافی‌دانان قدیمی دارالعلم نامیده می‌شد.دوران صفویه تا دوران معاصرشیراز بسال ۹۰۹ هجری (۱۵۰۳ میلادی) به دست صفویه افتاد در این دوران بناهای متعددی در شیراز مانند مدرسه خان، قصری در محل «میدان» و حصاری بدور شهر ساخت. پس از حمله افغانها به ایران و سقوط صفویه در سال ۱۷۲۲ میلادی، سپاه افغان در سال ۱۷۲۳ روانه شیراز شد. شیراز بعد از نه ماه محاصره و تحمل قحطی تسلیم شد. گفته می‌شود طی این محاصره حدود ۱۰۰ هزار نفر از مردم شیراز هلاک شدند. نادرشاه توانست در سال ۱۷۲۹ شیراز را از دست افغان‌ها در آورد و خرابی‌های به بار آمده را ترمیم نماید. اما با شورش حکمرانان محلی در دوره افشاریان بر علیه نادر شاه، نادر شاه سپاهی را روانه شیراز کرد و شهر پس از چهار ماه محاصره سقوط کرد. پس از این حمله بسیاری از مردم شیراز از دم تیغ گذشتند و دو کله مناره در اطراف شهر برپا شد و باغ‌های اطراف شیراز نابود شد.لطفعلی خان زندمجسمه کریم‌خان زند:کریم خان زند شیراز را در سال ۱۱۸۰ هجری قمری (۷-۱۷۶۶ میلادی) به‌عنوان پایتخت سلطنت خود برگزید. در این دوران شیراز رونقی دوباره یافت و بر جمعیت آن افزوده‌شد. شیشه ساخت شیراز به تمام ایران صادر می‌شد و شراب شیراز که عمدتاً توسط ارمنیان و یهودیان ساخته می‌شد از طریق خلیج فارس به بازار هند صادر می‌شد. در دوره کریم خان استادکاران و کارگران از سراسر ایران به شیراز آورده شدند. گفته شده‌است که تنها ۱۲،۰۰۰ نفر در ساختن خندق جدید دور شهر شرکت داشتند. بدستور کریم خان بناهای متعددی مانند ارگ جدید شهر، بازار وکیل، دیوان‌خانه، توپخانه، یک مسجد باشکوه و چند هزار مسکن برای لرها و لکهایی که در سپاه کریم خان بودند بنا شد. در آن زمان شیراز یازده بخش داشت که پنج تای آنها بخش‌های حیدری، پنج تای آنها نعمتی و یک بخش متعلق به یهودیان بود.پس از کریم خان، جانشینان وی موفق به حفظ سلسله زندیه نشدند و پس از روی کار آمدن قاجارها، آقا محمد خان قاجار پایتخت را به تهران منتقل نمود. در دوره قاجاریه، سید علی محمد باب در سال ۱۲۶۱ هجری قمری (۱۸۴۵ میلادی ) در شهر شیراز شروع به تبلیغ آیین خود نمود. او دستگیر و از شهر اخراج شد. در اثر شیوع آنفولانزا در سال ۱۹۱۸ حدود ۱۰،۰۰۰ تن از مردم شیراز جان خود را از دست دادند. شیراز از دوران صنعتی شدن زمان رضا شاه که در شهرهای مختلف ایران رخ داد، چندان بهره‌ای نبرد. ولی پس از جنگ جهانی دوم شیراز پیشرفت زیادی داشت. در سال ۱۳۵۳ شیراز از نظر بزرگی بعد از شهرهای صنعتی تبریز و اصفهان و شهر مذهبی مشهد قرار داشت. در سال‌های منتهی به انقلاب شیراز شاهد رشد خوبی بود. هر چند دیگر شیراز در سر شاهراه ترانزیت کالا از بنادر خلیج فارس به داخل ایران را نداشت، چون نقش سنتی بندر بوشهر با ساخته شدن راه‌آهن سراسری به بنادر دیگری انتقال یافته بود. با اینحال مراکز آموزش عالی، پایگاه‌های نظامی و صنعت گردشگری رشد خوبی در این شهر داشت. پس از انقلاب، احیا و مرمت آثار تاریخی مورد توجه قرار گرفته‌است که از مهم‌ترین کارهای انجام گرفته می‌توان به احیای ارگ کریم خان، مرمت و بازسازی آرامگاه خواجوی کرمانی و دروازه قرآن، حمام وکیل و حافظیه اشاره نمود.استان فارس پیش و پس از اسلام: در جنوب ايران تا کرانه‌ها? خليج‌فارس، سرزمين? گسترده است که از روزگار باستان، پارس (فارس) نام داشت و از آغاز دورE اسلام? تا کنون، مرکز آن شيراز بوده است. اين سرزمين، از چند هزار سال پيش زيستگاه پررونق اقوام بوم? ايران، و به ويژه ايلاميان بود و از اين قوم، آثار بسيار در گوشه و کنار فارس، به جا? مانده است. آثار? چون کورنگون مَمَسني، نقش رستم، تخت جمشيد، تپE سبز و تپE ماليان (هر دو در مرودشت) و ... سه هزار سال پيش از اين، قوم? که خود را آرياي? م?‌خواند، از جنوب روسيE امروز? به فلات ايران سرازير و پس از درگير?‌ها? فراوان با بوميان آن سامان، به پيروز? رسيد و برا? خود سکونت‌گاه‌هاي? برپا داشت. بيشتر اين آرياييان، چوپان و گله‌دار و کوچ‌نشين بودند و به صورت قبيله‌ا? زندگ? م?‌کردند. دين آنان، گونه‌ا? بينش توحيد? بود. آنان به خدا? يگانه و بزرگ? به نام اهورامزدا ايمان داشتند و نيروها? طبيعي، مانند آب، آتش و خاک و خورشيد را دارا? فره ايزد? م?‌پنداشتند و سرچشمه بد?‌ها و تاريک?‌ها را در وجود اهريمن م?‌جستند. آرياييان، قبيله‌ها? بزرگ? داشتند که معروف‌تر از همه پارسيان، مادها، سکاها، بلخيان، سغديان، خوارزميان، هراتيان و پارتيان بودند. همه اين قبيله‌ها به يک زبان بزرگ، اما با لهجه‌ها? متفاوت سخن م?‌گفتند و سرزمين خود را به نام آريّا وَئيَج (ايران ويج) م?‌خواندند و بعدها که دار? حکومت شدند، ميهن‌شان را کشور ايرانيان و زبان اصليشان را اَئيريانو خششرَ م?‌خواندند. اين اصطلاح بعدها به اِئران شَتر و ايران شَهر و سرانجام ايران تبديل شد. پارسيان، يک? از اقوام ايران? بودند که سه هزار سال پيش، به فارس آمدند و در چند مکان، از جمله در اَنشان يا ماليان امروز? در ۴۶ کيلومتر? شمال شيراز، و پاسارگاد ساکن شدند. پايتخت آنان، نخست پاسارگاد بود و بعدها به همدان انتقال يافت. در اواخر سده هشتم پيش از ميلاد، مادها در ايران غرب? نيرو گرفتند و گرد هم جمع شده، با آشوريانِ تاراجگر به زد و خورد پرداختند و صد سال بعد آنان را از پا? درآوردند و حکومت? بزرگ برپا داشتند که ۱۲۰ سال پايدار ماند. فرمانرواي? آنان سرانجام توسط کوروش بزرگ فروپاشيد. کوروش بزرگ فرزند کمبوجيه (پادشاه پارسيان) و شاهدخت? ماد? بود و با کارها? درخشانش بزرگترين پادشاهان جهان آن روزگار را پديد آورد. مورخان کوروش را پادشاه? دانا و مدير و مدبّر و مفسران بزرگ? چون علامE طباطبايي او را ذوالقرنين ناميده‌اند. کوروش پس از نزديک به ۳۰ سال فرمانرواي? در جنگ با کوچ‌نشينان ماساگت? -از اقوام سکاي? آسيا? ميانه- کشته شد و پسرش کمبوجيه جا? او را گرفت و به مصر لشکر کشيد و آن‌جا را به فرمان خود درآورد، ول? با شورش مغان روبه‌رو شد و پيش از گرفتن کين خويش در مصر درگذشت. آنگاه، داريوش بر تخت هخامنش? نشست و ۳۶ سال بر ايران فرمان راند. هخامنشيان نزديک به ۲۱۸ سال بر اين سرزمين حکومت کردند تا اين که اسکندر بر ايران تاخت و شاهنشاه? هخامنش? را برانداخت اما، دولتش هفت سال بيش نپاييد و آرزوهايش بر باد رفت. اگرچه حاکمان پارس به سلطE سلاطين اشکان? در روزگار قدرت آنان گردن نهادند، اما پارس هرگز جزو امپراتور? نشد. شاهان پارس قدرت خود را تا سواحل کارمانيا و سواحل عربستان بسط دادند.از روايات مربوط به اردشير اول ساسان? چنين بر م?‌آيد که در زمان او، پارس به ممالک کوچک? تقسيم شده بود. از سکه‌ها? کشف شدE آن دوران م?‌توان دريافت که در آن زمان، تمدن يونان? به کل? از پارس رخت بر بسته بود و سنت‌ها? تاريخ? و اساطير? کهن و دين زردشت استيلا? کامل داشت. براساس شواهد، در آن زمان پارس تنها سرزمين? بود که دين زردشت? حقيق? و نوشته‌ها? مقدس در آن محفوظ مانده بود. به همين دليل، تجديد حيات آيين زردشتي، با قيام اردشير اول و کشورگشاي? او از پارس آغاز شد. اردشير اوّل دودمان ساسانيان را بنياد گذاشت و دين زردشت? را در سراسر ايران مستقر کرد. استخر که پايتخت پارس بود، در دوره ساسان? شهر? بزرگ و آباد بود. پس از بنيان‌گذار? پادشاه? ساساني، پايتخت به تيسفون منتقل شد. ار آثار پراهيمت تاريخ? پيش از اسلام در سرزمين فارس، م?‌توان از تخت‌جمشيد، پاسارگاد، نقش رستم، قصر اردشير، قلعهٔ دختر، بيشابور، قصر ابونصر، بندبهمن، قصر ساسان? در سروستان و بسيار? نمونه‌ها? ديگر ياد کرد. مسلمانان به پيرو? از ساسانيان، ايالت فارس را به پنج ولايت که هر کدام را يک کوره م?‌گفتند، تقسيم کردند. اين تقسيم‌بند? تا حملهٔ مغولان برجا? بود. پنج کورهٔ فارس عبارت بود از: کورهٔ اردشير خوره که مرکز آن شيراز بود، کورهٔ شاپور خوره که مرکز آن شهر شاپور بود، کورهٔ ارجان که مرکز آن به همين نام بود، کورهٔ استخر که مرکز ان پرس‌پليس بود و کورهٔ دارابجرد که مرکز آن دارابجرد بود. فارسيان از آغاز عاشق خاندان نبوت و اهل بيت بودند. اولين ايران? که در جستجو? پيامبر به سو? حجاز شتافت و به دين اسلام مشرف شد، سلمان فارس? بود که اين افتخار را يافت که خاتم پيامبران دربارهٔ او م?‌فرمايد: سلمان از اهل بيت ماست. در زمان ضعف قدرت خلافت در قرن سوم هU.ق، فارس به تصرف يعقوب ليث مؤسس سلسله صفاريان درآمد. و? شيراز را تصرف کرد و برادرش عمروليث مسجد جامع بزرگ? در شهر ساخت که هنوز پابرجاست. پس از آن، فارس به تصرف آل‌بوبه درآمد و عضدالدوله ديلمي بر بيشتر ايران و قسمت? از بين‌النهرين تسلط يافت. از کارها? برجسته او ساختن بند امير بر رود کر بود پس از آل‌بويه، سلجوقيان بر فارس مسلط شدند. با ضعف سلاجقه، سنقرابن مودود، دودمان اتابکان فارس را تأسيس کرد. اين دودمان، در ۵۴۳ هU.ق بر سرزمين فارس فرمانرواي? يافت و آخرين فرمانروا? آن، آبش خاتون، پس از يک سال سلطنت در ۶۶۷هU.ق به همسر? منکو تيمور، يک? از پسران هلاکوخان مغول درآمد. از آن پس سلطنت و? نام? بيش نبود و چند? نگذشت که فارس به دست امرا? مغول افتاد. در ۷۵۴ هU.ق، امير مبازرالدين محمد پادشاه سلسله آل‌مظفر، فارس را تصرف کرد. شاهان اين دودمان تا سال ۷۹۵ هU.ق، که امير تيمور خاندان آل‌مظفر را برانداخت بر فارس فرمانرواي? داشتند. در سال ۹۰۹ هU.ق، فارس تخت استيلا? شاه اسماعيل صفو? درآمد. در زمان او جانشينان، فارس و مرکز آن شيراز، آباد? و رونق يافت. در اين دوران، الله‌ورد? خان و پسرش امامقل? خان فرمانروايان کاردان و با تدبير فارس در زيبا ساختن و آبادان? شهر شيراز کوشيدند. در جنگ ميان نادرشاه و افاغنه غلزاي? تحت فرمان اشرف افغان، فارس رنج و ويران? فراوان? ديد. اين جنگ با شکست افاغنه در ۱۱۴۲ هU.ق پايان يافت. پس از مرگ نادر، بار ديگر فارس دستخوش پريشان? شد، ول? با رو? کار آمدن کريم‌خان زند صلح و آباد? به اين ناحيه بازگشت. از کاردان? و تدبير و دورانديش? کريم‌خان، آثار ارزشمندي، به ويژه در شهر شيراز به جا? مانده است. پس از مرگ کريم‌‌خان در سال ۱۱۹۳ هU.ق، بر سر جانشين? او ميان بازماندگانش اختلاف پديد آمد و سرانجام، لطفعل? خان زند به فرمانرواي? رسيد. پس از آن، فارس در جنگ‌ها? لطفعل? خان زند و آقا محمد خان قاجار آسيب فراوان ديد و سرانجام قاجاريه حکومت يافتند. پس از وفات فتحعل? شاه در سال ۱۲۵۰ هU.ق، پسرش حسينعل? ميرزا فرمانفرما در فارس به دعو? سلطنت برخاست، اما کار? از پيش نبرد. فارس در دوران قاجاريه، همچنان از ايالات آباد و پراهميت کشور به شمار م?‌آمد و راه ارتباط? خليج‌فارس و مرکز به عنوان نخستين خاکريز، مورد توجه خاص استعمارگران بود. اما مردم قهرمان اين سرزمين کهن، هيچ‌‌گاه در مقاومت و مبارزه با استعمار و استبداد از پا ننشستند. نهضت تنباکو به رهبر? ميرزا? شيرازي در سال ۱۳۰۹ هU.ق همواره الهام‌بخش مبارزات ضداستبداد? و ضداستعمار? ايران و منطقه بوده است پس از قاجار، اگرچه فارس نقش ارتباط? مهم خود را از دست داد، ول? به علت داشتن آثار با‌ارزش سياس? و تاريخ? و آرامگاه‌ها? دانشمندان، شاعران و عرفا? بزرگ? چون سعدي، حافظ، ابوعبداله، ملاصدرا، خواجو، شيخ روزبهان و بواسحاق کازرون? و ... همچنان به عنوان يک? از پرآوازه‌ترين استان‌ها? ايران با شهرت? جهان? در گستردهٔ فرهنگ و ادب و عرفان جايگاه خود را حفظ کرد. افزون بر اين حرم‌ها? مطهر شاه‌چراغ (ع)، سيد علا?الدين حسين (ع)، عل? بن حمزه (ه) و ... همواره فارس را در چشم عاشقان اهل بيت و شيعيان جهان گرام? داشته است.   بالای صفحه زبان بيشينE مردم استان زبان فارسي است. اما گويش‌هايي مانند لارستاني، قشقايي، سيوندي، دواني و لري نيز در اين استان رواج دارد. گويش مردم سيوند فارس به دليل آميخته نشدن با عربي و تعلق به زبان‌هاي ايراني شاخE شمال غربي درخور اهميت است. گويش لارستاني نيز از گويش‌هاي ايراني جنوب غربي به شمار مي‌رود که با گويش‌هاي فارسي، لري و تاتي هم‌خانواده است. عشاير قشقايي به گويش ترکي قشقايي سخن مي‌گويند. گويش قشقايي و گويش آذربايجاني از يک خانواده‌اند. گويش لري نيز در شهرستان ممسني رواج دارد.   بالای صفحه موسيقي بومي ايل قشقايي با نام «عاشيق?ها»، «چنگيان» و «ساربانان» درآميخته و در اين ميان موسيقي عاشيقي از جايگاه والايي برخوردار است، موسيقي عاشيقي کهن و گسترده است و با شعر فولک درآميخته است.عاشيق?ها براي رويدادهاي غمناک و شاد نوايي در سينه دارند. در هنر عاشيقي حماسه جايگاه ارزنده? و در شعر آن نيز عرفان مقامي شايسته دارد.حضور اين هنرمندان را نه تنها در فارس، بلکه در آذربايجان و بيرون از مرزهاي اين سرزمين نيز مي?توان پي گرفت. از خلال روايات قومي مي?توان دريافت که عاشيق?هاي قشقايي در اصل از مناطقي همانند قفقاز، شيروان و شکي به فارس مهاجرت کرده?اند و وجوه اشتراک قابل توجهي بين عاشيق?هاي قشقايي و آذربايجاني به ويژه در زمينE بيان شجاعت و مردانگي افسانE?وار «کوراوغلو» وجود دارد، ولي از نظر شيوE اجرا تفاوت?هايي نيز با همديگر دارند. آهنگ?هايي همچون «کرمي»، «معصوم»، «محمود» و ... را با کمي اختلاف عيناً در اجراي عاشيق?هاي آذربايجان هم مي?توان ملاحظه کرد.سازي که عاشيق قشقايي مي?نوازد شبيه سه?تار و داراي 9 سيم است که عموماً آن را با مضراب و يا پنجه مي?نوازند، ولي در دهه?هاي اخير کاربرد تار، کمانچه و ديگر آلات موسيقي نيز جايگاهي در ميان موسيقي قشقايي يافته?اند که عمدتاً مورد استفادE هنرمندان جوان قرار مي?گيرند.از آهنگ?هاي قديمي و امروزي عاشيق?هاي قشقايي مي?توان از «سحرآوازي»، «جنگ?نامه»، «محمدطاهر بيک»، «معصوم»، «صمصام»، «کوراوغلو»، «محمود و صنم»، «محمود و نگار»، «باش خسرو»، «هليله خسرو»، «بيستون»، «حيدري»، «گرايلي»، «باش گرايلي»، «باسما گرايلي»، «کرمي» و ... نام برد که برخي از آن?ها همراه با داستاني که عمدتاً مايE مهر و محبت و دلدادگي دارند، خوانده مي?شود. هرکدام از آهنگ?هاي مذکور با پيشينE قومي و تاريخ قوم قشقايي و ديگر اقوام ترک زبان ارتباط جدايي?ناپذير يافته?اند.عاشيق?هاي قشقايي معمولاً همراه عشاير کوچ مي?کنند. از معروف?ترين عاشيق?هاي معاصر ايل قشقايي مي?توان به «عاشيق صياد» و «عاشيق اسماعيل» اشاره کرد.گذشته از عاشيق?ها، در ميان ايل قشقايي هنرمندان ديگري نيز هستند که به «چنگيان» معروفند. اين هنرمندان «کرنا» و «نقاره» مي?نوازند و پيشE اصلي آن?ها نوازندگي است. اغلب مردم ايل، اين گروه را چندان حرمت نمي?نهند و آن?ها را گروهي پست مي?شمارند و حتي از وصلت با آن?ها خودداري مي?کنند.چنگيان که نمي?توانند تنها از راه هنرمندي به زندگيشان ادامه دهند، به کارهايي مانند اصلاح سر و صورت، کشيدن دنان، ختنه کردن کودکان و ... مي?پردازند. از هنرمندان منسوب به گروه چنگيان مي?توان از «گنجي» و «فرامرز» نام برد که بيشتر اوقات همراه ايل کوچ مي?کنند. فرامرز در اجراي کرنا شيوه و سبک خاص دارد.«ساربانان» گروهي ديگر از خادمان موسيقي ايل قشقايي هستند که صرفاً براساس ذوق و علاقE شخصي به کار موسيقي کشانده شده?اند. آنان آهنگ?هاي قومي ايل قشقايي را با «ني» مي?نوازند. ني در ميان قشقايي?ها سازي قديمي و شناخته شده است که هنوز از محبوبيت و اهميت ويژه?اي برخوردار است. از آهنگ?هاي مخصوص ساربانان «گدان دارغا» را مي?توان نام برد که در وصف شترهاي در حال حرکت است.ترانه?هاي عاشيق?ها و چنگيان به زبان ترکي قشقايي است، ولي ساربانان با زباني غير از ترکي قشقايي آواز مي?خوانند که در اصطلاح محلي به نام «کوروشي» مشهور است. جاي شگفتي است که ساربانان با آنکه داراي فرهنگ ايل قشقايي هستند با زباني شبيه زبان پهلوي سخن مي?گويند. در حال حاضر به دليل تعداد اندک اين قبيل افراد، زبان آن?ها نيز در حال از بين رفتن است، تا جايي که حتي فرزندان آن?ها نيز رغبتي به تکلم با اين زبان ندارند.رقص? محلي : رقص?هاي محلي و بومي قشقايي?ها عمدتاً به صورت گروهي اجرا مي?شوند. در اين ميان «رقص چوب» به لحاظ شيوه اجرا و حرکات ريتميک و ماهرانE اجراکنندگان آن، از جذابيت خاصي برخوردار است. به ويژه آنکه اين نوع رقص با آهنگ «جنگ?نامه» توأم است و در مراسم جشن و سرور قشقايي?ها اجرا مي?شود.رقص چوب توسط دو نفر اجرا مي?شود. يکي از آن?ها چوبي ضخيم به طول دو متر و ديگري ترکه?اي نازک به دست مي?گيرد. نفر اول چوب را بر زمين به گونه?اي استوار مي?سازد که از ضربات ترکE نفر دوم در امان باشد. معمولاً رقصنده پاي خود را با پيچ?هاي مخصوص به نام «ملکي» مي?پوشاند، ولي گاهي هم اتفاق مي?افتد که در اثر ضربE ترکE استخوان پا مي?شکند. بعد از اينکه ترکه به پاي طرف مقابل اصابت کرد، طرفين ترکه و چوب را عوض مي?کنند. در اجراي اين رقص لباس بلندي به نام «شال آرخاليق» مي?پوشند و شال بلندي به کمر مي?بندند و از کلاه دو گوش استفاده مي?کنند. آهنگ «جنگ?نامه» که براي اجراي اين رقص نواخته مي?شود، معمولاً با کرنا همراه است. اين آهنگ حالتي کاملاً رزمي دارد و عشاير در هنگام درگيري?هاي قومي با حکومت مرکزي، آن را توسط معروف?ترين کرنانوازان خود اجرا مي?کردند که باعث تهييج آن?ها مي?شد.معروف?ترين رقص مخصوص زنان در ايل قشقايي «رقص هلي» است که به صورت گروهي اجرا مي?شود. اين رقص با ريتمي کند شروع شده و به تدريج بر سرعت آن افزوده مي?گردد که هر قسمت از آهنگ آن نام مخصوصي دارد که يکي از معروف?ترين اين آهنگ?ها «لکي» است.وسيله رقص «هلي» دستمال است که زنان با در دست گرفتن آن به اجراي رقص مي?پردازند. زن قشقايي معمولاً رقص را دوست دارد و کمتر زني در قشقايي مي?توان سراغ گرفت که از اين هنر بهره?اي نبرده باشد.   بالای صفحه مراسم ويژE عشايري : در سطح استان و به ويژه در ميان ايل قشقايي و ساير ايلات کوچرو فارس مراسم ويژه?اي برگزار مي?شود. يکي از مهمترين و جالب?ترين اين نوع مراسم در ايل قشقايي «کوساگلين» نام دارد و معمولاً در مواقعي که باران نبارد به اجرا گذاشته مي?شود. نحوE اجراي اين رسم به شرح زير است:در هنگام خشکسالي معمولاً از ميان خانوارهاي عشايري فردي به عنوان «کوساگلين» انتخاب مي?شود. اين شخص دو «ملکي» يا «گيوه» در دو طرف صورت خود مي?بندد، يک ظرف چوبي که «سرگو» يا «دوبک» ناميده مي?شود و مخصوص کوبيدن برنج است به کمر خود آويزان مي?کند و زنگي نيز به گردن مي?آويزد، از پشم گوسفند ريش مي?گذارد و مقداري آرد هم به سر و روي خود مي?ريزد و با چوبدستي بزرگي که به دست مي?گيرد، همراه با خواندن سرود در ميان ايل راه مي?افتد، مراسم ازدواج : مراسم عروسي در ميان عشاير فارس با خواستگاري آغاز مي?شود. پس از اين مراسم، به مدت سه تا هفت روز در خانE عروس جشن و شادي برگزار مي?گردد. روز هفتم که معمولاً با يک روز فرخنده مقارن است، جمعي از بستگان داماد سوار بر اسب با مقداري خواروبار، شيريني، قند، چاي و گوشت به خانه عروس مي??روند.مراسم عقد در خانE دختر برگزار مي?شود. پس از آن، دختر را بر اسبي که پسربچه?اي کوچک بر ترک او نشسته است، سوار مي?کنند (نشاندن پسربچه بر ترک عروس به نشانE آرزوي پسر شدن اولين نوزاد است) و مردي محترم افسار اسب را به دست مي?گيرد و به سوي چادر داماد مي?برد. همراه عروس، افراد ايل با شادي و سرور به راه مي?افتند و او را تا چادر داماد معيشت مي?کنند. سپس عده?اي از دوستان داماد، با اسبدواني به پيشباز عروس مي?روند و معمولاً عروس را در حالت اسب?دواني به نزديکي چادر داماد مي?آورند.وقتي به چادر نزديک مي?شوند، داماد به استقبال مي?آيد و با يک نارنج به سينه عروس مي?زند. بلافاصله کسان عروس براي گرفتن داماد مي?روند و اگر بتوانند او را بگيرند با چوب او را مي?زنند. در همين گير و دار، عروس را وارد چادر داماد مي?کنند و بستگان داماد هدايايي از قبيل، اسب، دام يا سند مزرعه و ملکي را به عنوان رونما به عروس مي?دهند.مراسم فرا رسيدن سال نو: مراسم فرا رسيدن سال نو نيز در ميان عشاير منطقه به ويژه قشقائيان باشور و شوق خاصي برگزار مي?شود. همزمان با فرا رسيدن بهار، هلهله و شادي همE ايل را در برمي?گيرد. بر روي چادرهايي که از موي بز بافته شده، پارچه?هاي رنگارنگ آويزان مي?کنند و با در بغل گرفتن بره?ها، بزغاله?ها و رنگ کردن ميش و قوچ اين روز را به همديگر تبريک مي?گويند. رسم است که عشاير قبل از آمدن نوروز بره?ها را هم رنگ مي?کنند و صبح روز اول عيد هنگامي که خورشيد با طلوع خود آغاز روز اول بهار را نويد مي?دهد، شادي?کنان به ديار هم مي?روند و سال نو را تبريک مي?گويند. تزئين رنگارنگ چادرها و رنگ کردن بره?ها و ميش?ها در روزهاي عيد چشم?انداز دلنشيني را در گستردE زيست بوم?هاي عشايري به نمايش مي?گذارد.جشن?هاي ملي و مذهبي درفارس : در سراسر استان، مراسم و اعياد ملي برگزار مي?شوند. از ميان اين مراسم، جشن?هاي ملي چهارشنبه سوري، عيد نوروز، سيزده بدر، عيد قربان، عيد فطر، عيد غدير خم، نيمE شعبان، عيد مبعث، روز تولد ائمه اطهار و ... با شور و شوقي زايدالوصف برگزار مي?شوند عيد نوروز و مراسم مربوط به آن نيز، با شور و شعف وصف?ناپذير برگزار مي?شود و شيوE برگزاري اين مراسم در استان فارس نيز مانند ساير نقاط ايران است.سوگ?ها و عزاها: مراسم مربوط به سوگ?ها و عزاها به دو شکل عمومي و خصوصي برگزار مي?شوند.عزاداري?هاي عمومي شامل عزاداري?هاي ماه محرم، روزهاي وفات ائمه اطهار و روزهاي 19 تا 23 ماه رمضان را در برمي?گيرد که در استان فارس نيز همچون ساير مناطق ايران برگزارمي?شود.عزاداري?هاي خصوصي هم ويژگي?هايي دارند که مختصراً مورد اشاره قرار مي?گيرد.در ايلات قشقايي کسان متوفي، در سوگ از دست رفته، پيراهن?هاي خود را پاره مي?کنند و عده?اي بر سر گل مي?مالند و شال کمر را به دور گردن مي?بندند. مراسم سوگواري سه تا هفت روز طول مي?کشد و با مجلس ترحيم و قرآن?خواني همراه است. در روز هفتم، ريش سفيدان محل به خانه صاحب عزا مي?روند و يقه آن?ها را مي?بندند و ريش آن?ها را مي?تراشند. اين مراسم، در بويراحمد عليا به گونه?اي ديگر برگزار مي?شود. در اين ايل، مردان عزادار شال کمر خود را به گردن و زنان مقنعه يا چارقد به سر مي?بندند. از ارثيه متوفي، غذاي مدعوين تهيه مي?شود. در اين ايل مراسم هفتم و چهلم انجام نمي?شود. در ايلات (خمسه) و ممسني هم مراسم چهلم برگزار نمي?شود.  

رسوم جالب مردم جهان در ماه رمضان

رسوم جالب مردم جهان در ماه رمضان
مسلمانان سراسر جهان در ماه رمضان به يک واحد مبدل ميشوند و همراه يکديگر به عبادت ميپردازند. زيبايي اين مراسم عبادي در اين است که در هر گوشه جهان، مردم آنرا با آداب و رسوم خود زينت بخشيده و آنرا به ماهي شگفت انگيز تبديل ميکنند. در اينجا به شيوه برگزاري مراسم ماه رمضان در چند کشور مختلف ميردازيم.
برمه

مسلمانان برمه ماه رمضان را با احترام و شادي آغاز ميکنند. مشاهده هلال ماه به قدري براي آنان اهميت دارد که همه در شب آغاز رمضان بر جاي بلندي رفته و ماه را تماشا ميکنند. جمع شدن در مساجد براي خواندن قرآن و نماز شب بسيار اهميت دارد. بسياري از مردم ده شب آخر رمضان را در مسجد ميمانند و آنرا اعتکاف مينامند.

در شب،تمام مکانهاي تجاري تعطيل است زيرا مردم به عبادت مشغولند.آنها پس از اقامه نماز شب ميخوابند و تا هنگام سحر بيدار نميشوند و بلافاصله پس از نماز صبح به سر کار ميروند.

آنها روزه خود را با خرما و آب باز ميکنند و افطار را با مراسمي زيبا، مانند خواندن اشعار مناسب آغاز مينمايند. غذاي افطار آنها مفصل است و شامل غذايي از نان،برنج و مرغ ميشود که لوري فرا نام دارد.

ترکيه

مردم ترکيه با وجود تغييرات فراواني که در فرهنگ آنان به وجود آمده است، همچنان ماه رمضان را يکي از گرامي ترين ماهها ميدانند. آنها ماه رمضان را با چراغاني کردن مناره ها و جشن و سرور آغاز ميکنند. چراغ مناره ها از نماز مغرب تا اولين ساعات صبح روشن است. به گفته مقامات مذهبي ترکيه، بيش از 77 هزار مسجد در اين کشور وجود دارد و در رمضان جلوه بي نظيري دارد. قرائت قرآن و برگزاري نمايشگاه کتب مذهبي در مسجد جامع آنکارا و مسجد سلطان احمد در استانبول از نشانه هاي رسيدن ماه رمضان است.

در اين ماه کودکاني که در مراسم مذهبي شرکت ميکنند بسيار تشويق ميشوند و کانالهاي تلويزيوني نيز تعداد سريالهاي داستاني مناسبت دار و برنامه هاي آموزش مذهبي خود را افزايش ميدهد که طرفداران فراواني هم دارد.

افغانستان

ماه رمضان هنگامي در افغانستان آغاز ميشود که يکي از کشورهاي همسايه ديده شدن هلال ماه را اعلام کند زيرا موقعيت جغرافيايي آن طوري است که مشاهده هلال ماه نو را بسيار مشکل و گاهي ناممکن مينمايد.

آنها قبل از آغاز رمضان مواد غذايي لازم را تهيه ميکنند و افطار دسته جمعي از جمله رسوم اين ماه است. انواع سرگرميهاي مختلف در مکانهاي عمومي و مساجد برپا است و مردم افغانستان علاوه بر رسيدگي به امور روزانه به عبادت و قرائت قرآن ميپردازند. کلاسها و کنفرانسهاي ديني متعددي در اين ماه برگزار ميشود که غالبا پس از نماز شب انجام ميگيرد.

غذاهاي معمول افطار شامل برنج، گوشت و شير است و آب انار از جمله نوشيدنيهاي محبوب پس از غذا به شمار مي آيد. کار کشاورزي در طي رمضان تقريبا تعطيل ميشود اما کارخانه جات و ادارات داير هستند و فقط ساعات کاري در آنها کاهش ميابد.


سوئد

هر چند دين اسلام دين اقليت کشور سوئد است، اما از نظر تعداد، دومين دين اين کشور محسوب ميشود. يکي از مشکلات مسلمانان سوئد، رويت هلال ماه است که به خاطر شرايط خاص جغرافيايي، در اکثر اوقات ناممکن است. به همين دليل همه ساله بحث و جدل فراواني در اين باب ايجاد ميشود و در نهايت اکثر آنان زمان آغاز رمضان و عيد فطر در مکه را انتخاب ميکنند.

يک تفاوت بزرگ در شيوه اجراي مراسم ماه رمضان در کشورهاي اسکانديناوي وجود دارد و آن کم بودن تعدادمسلمانان است. با اين وجود اين ماه با مراسمي روحاني است که مسلمانان همه ساله منتظر فرا رسيدن آن هستند و آغاز آن را به يکديگر تبريک ميگويند و آماده رفتن به مساجد و اقامه نماز شب ميشوند. در شهرهايي که فاقد مسجد هستند، مسلمانان مکان مناسبي را براي عبادات گروهي اين ماه اجاره ميکنند و در آن به برگزاري مراسم عبادي و آموزشي مي پردازند.

تانزانيا

مسلمانان تانزانيا با اهميت فراواني که براي ماه رمضان قايل هستند، از نيمه ماه شعبان به استقبال آن ميروند. خيابانها را چراغاني و تزيين کرده و مساجد را تميز و آراسته ميکنند. سپس به ديدار اعضاي خانواده رفته و براي يکديگر هديه ميبرند.

به منظور آماده شدن براي ماه رمضان، بيشتر مسلمانان تانزانيا روزهاي دوشنبه و چهارشنبه ماه شعبان را روزه ميگيرند(مانند بسياري از ايرانيان). آنها روزه گرفتن را از سن 12 سالگي لازم و واجب ميدانند و هر کس که به عبادت نپردازد از نظر آنان ملحد و کافر است. غذا خوردن و به خصوص تظاهر به روزه خواري در مکانهاي عمومي مجازات سختي در پي دارد و تمام مغازه ها در طي روز تعطيل هستند. حتا کافه هاي هتلها نيز تا هنگام افطار تعطيل هستند و فضا طوري است که غير مسلمانان نيز از غذا خوردن در اين ماه اجتناب ميکنند.

شربت قند، قهوه، برنج، ماهي و سبزيجات از غذاهاي اصلي افطار به شمار مي آيند.


جزاير کوموروس (Comoros)

اين جزاير در ساحل شرقي آفريقا و بين ماداگاسکار و موزامبيک قرار دارند. مسلمانان ساکن اين جزاير در رمضان تا صبح بيدار ميمانند. آنها رسيدن ماه رمضان را از ابتداي شعبان جشن ميگيرند و در رمضان، مساجد را چراغاني کرده و براي نماز و قرائت قرآن در آنها جمع ميشوند و در طي ماه سعي دارند تا بيشتر به کار خير بپردازند و از صدقه دادن غافل نشوند.

در اولين شب رمضان، مردم با چراغهايي در دست، به کنار ساحل ميروند و تا نيمه شب آنجا ميمانند. نور چراغهاي روشن بر آب دريا منعکس ميشود و عده اي با نواختن طبل، فرا رسيدن ماه رمضان را اعلام ميکنند.

غذاي افطار آنها شامل سوپ محلي، گوشت، انبه و آب ميوه تازه است.

چين

با فرا رسيدن رمضان، مقامات مذهبي هر محل، مسلمانا را آگاه کرده و آموزش احکام رمضان را آغاز ميکنند. مسلمانان چين در طي اين ماه با تاکيد و وسواس بسياري به انجام فرائض ديني ميپردازند و نماز شبي که ميخوانند بسيار مفصل است. اين نماز شامل 20 رکعت است که به طور جماعت خوانده ميشود و پس از هر رکعت دعاي يا مقلب القلوب خوانده ميشود. قرائت قرآن و شب زنده داري در شبهاي قدر اهميت ويژه اي دارد. هنگام افطار چاي، شيريني و خرما خورده ميشود که از جمله خوراکيهاي پر برکت محسوب ميشوند.

آلمان

ماه رمضان در آلمان در شرايطي کاملا متفاوت با کشورهاي مسلمان برگزار ميشود. زندگي و آداب اجتماعي عموم هيچ تغييري نميکند و زندگي به همان سرعت و شدت ادامه دارد. تفاوت ساعت در آلمان نيز از جمله مواردي است که انجام مراسم رمضان در آلمان را متفاوت ميکند.روزها در تابستان بسيار طولاني و زمستانها بسيار کوتاهند و در 4 عصر به پايان ميرسند.

در حدود 3.5 ميليون مسلمان در آلمان زندگي ميکنند و کمپانيها و اداراتي که کارکنان مسلمان زيادي دارند، در اين ماه برايشان تسهيلاتي قايل ميشوند که شامل تغيير شيفت کاري در کارهاي دو شيفتي و اختصاص دادن زمان کوتاهي براي نماز و افطار است. از آنجايي که عده زيادي از مسلمانان آلمان را مهاجرين تشکيل ميدهند، سعي ميکنند در اين ماه به ديدار يکديگر رفته و به خصوص مهاجرين تنها و دور از خانواده را تنها نگذارند.
سوریه
با شروع ماه رمضان محله‌های قدیمی دمشق از سوق حمیدیه تا صحن مسجد اموی تا بازار مدحت پاشا جلوه رسوم کهن اهل شام از ماه رمضان است نمی توانی خرمای هندی یا العرق سوس را در سبد خرید کالای روزه داران سوریه مشاهده نکنی.در ماه رمضان بازارها به فروش انواع حلواهای معروف مانند کناقه و نهش که تهیه شده از شکر، پسته و کره است می‌پردازند و یا معجون‌های معروفی ازنان، لوبیا وغیره را تهیه و به فروش می‌رسانند.
دهه اول ماه رمضان برای مردم سوریه "دهه غذا" است چرا که سوری‌ها در این 10 روز اهتمام خاصی به تهیه وعده‌های غذایی محلی و مخصوص ماه مبارک می‌دهند.مردم سوریه اعتقاد دارند که سفره ماه رمضان سفره خیر و برکت است و خانواده چه فقیر باشد چه غنی، خداوند رزق و روزی این ماه را برایش قرار داده است."فته"، "فول"، "حمص"، " فتوش"، "تبوله" و "متبل" از مشهورترین پیش غذاهای سفره افطاری ماه رمضان در سوریه است.قرآن خوانی جمعی کودکان و مناجات های مذهبی از مساجد و اماکن مذهبی رونق خاصی می‌گیرد.
دمشق که به گل و یاسمنش معروف است با گلاب خود به استقبال قدم‌های مبارک رمضان آمده است و در بازار حمیدیه که قدم می‌زنی بوی گل‌های خوشبوی یاس در مغازه‌ها سروری وصف ناپذیر از عید مسلمانان ایجاد می‌کند.
مردم سوریه در ماه رمضان هر روز صبح با آواز سحر که به آن " طبل زنی " می‌گویند، ازخواب بر می‌خیزند و با صدای این طبل مردم برای نماز و تهیه غذای سحری خود را آماده می‌کنند.
مردم سوریه کوچک و بزرگ در ماه رمضان تکلیف خود می‌دانند که وقت بیشتری را در منزل یا مساجد برای قرائت قرآن کریم و احادیث نبوی اختصاص دهند.
در 10 روز پایانی از ماه مبارک رمضان اماکن تاریخی مذهبی در نقاط مختلف دمشق با استقبال جمع کثیری از مردم سوریه روبه رو می‌شود که در آنجا مراسم شعرخوانی و سروده‌های دینی اجرا می‌شود از مهم ترین این اماکن مسجد بزرگ اموی است که از بی نظیرترین مساجد تاریخ اسلامی از لحاظ شکل ساختاری آن به شمار می رود و به دست ولید بن عبد الملک خلیفه اموی ساخته شده است و بزرگ ترین مسجد در دمشق به شمار می رود و همواره با حضور همه اقشار و صاحبان مذاهب مختلف اسلامی و غیراسلامی جلوه همزیستی و همکاری و همبستگی بوده است.
کمک به نیازمندان و دادن زکات، صدقه، کفاره، جمع آوری کالاهای دیگر برای توزیع میان نیازمندان از کارهای خوب روزه داران سوریه در این ماه به شمار می‌رود.
 
فلسطین
مردم فلسطین نیز در ماه مبارک رمضان آداب و رسوم خود را دارند زمانی که هلال روز اول ماه مبارک رمضان را مشاهده کردند از مناره های مساجد صدای الله اکبر همه سرزمین فلسطین را پر می کند همه خیابان‌ها را آذین بندی می‌کنند و شادی و سرور دل‌های اهالی این دیار را می توانی در چشمان آنها بیابی.
هنوز صدای طبل و سروده‌های سحرگاهان که مردم را برای زنده داری در سحر و صرف سحری از خواب بیدار می‌کند شنیده می‌شود که ندا می‌دهد "بیدار شوید وقت سحر آمده است."
بوی نان گرم و مطبوع و شیرینی‌های خاص مخصوص فلسطینیان در دست روزه داران در آستانه وقت افطار با هیچ کجای دیگر قابل مقایسه نیست.
از خوراکی‌های مشهور فلسطینیان در این ماه "المقلوبه"، الفریکه"، "المنسف" و انواع نوشیدنی‌هایی همچون آب انار، آب انگور و آب پرتقال است که سفره های افطار روزه داران فلسطینی را برکت داده است.
شهر نابلس در کرانه باختری با جمعیتی بالغ بر 135 هزار فلسطینی یکی از مهم‌ترین شهرهای فلسطینی‌نشین محسوب می‌شود مسلمانان ساکن این شهر نیز همچون دیگر هم‌کیشان خود این روزها در حال و هوای ماه رمضان به سر می‌برند.

مديريت تجارت موفق

۱- آن چيزي را كه به آن علاقه داريد انجام دهيد. چراكه آن كاري كه از ته دل مي خواهيد  انجام دهيدشما رابه موفقيتهاي مالي وموقعيتي مي رساند در غير اين صورت جواب عكس خوا هيد گرفت

۲-وقتي كارمنديد ،شروع به تجارت كنيد.به اين معني نيست كه شما براي تجارت بايد استخدام باشيد واگراستخدام نباشيد نمي توانيد شروع به تجارت كنيد اين بدين معني است كه براي تجارت بايد يك تكيه گاه مالي داشته باشيد وبعد از آن اقدام كنيد .اينطور  نباشد كه اصلاپول نداشته با شيد ودر اين حين به يك كار تجاري خيلي بزرگ اقدام نماييد. پس پشتوانه مالي حتما نياز است

3-كار خود را به تنهايي انجام ندهيد. شما به يك حمايت كننده كه ممكن است فرد يا گروهي باشد نياز خواهي داشت  البته در آغاز نيست بلكه در طول مدت تجارت نيز نيازمند خواهد بود  اما براي شروع بيشتر نيازمند يد  در رفع اضطرابها  ي مرتبط با تجارت هم با يكي از اعضا فاميل  يا خانواده كه به حرفهاي شما خوب گوشكنند وشما را ارام نمايد مشورت كنيد  .ودراين گونه مواقع دوست صميمي و واقعي  را هيچ وقت از دست ندهيد  اگر هم ممكن است اورا به استخدام شركت در اوريد.

۴- مشتريان خود را قبلا پيدا كنيد . زيرا ساختار تجارت شما حتي قبل از تاسيس شركت  وابستگي تام تمام  به مشتري دارد وآگهي هاي متفاوت به شبكه هاي مختلف اينترنت وجرايد ورسانه ها دهيد

۵-طرح تجاري براي خود بنويسيد  براي موفقيت در امر تجارت وجلو گيري از هدر دادن وقت وزمان

۶- تحقيق كنيد .در كاري كه شروع ميكنيد پرس جو كنيد ونيز به صورت حر فه اي وكارشناسانه در طرح مورد نظر پا بگذاريد  ود سايته وانجمن ها وماهنامه هاي مختلف عضو شويد

۷- از افراد حرفه اي كمك بگيريد.افرادي چون حسابدار ، بايگان و  وكيل ...

۸-پول پس انداز كنيد  .تا در وسطتجارت دچار ضعف يا شكست نشويد

۹- حرفه اي عمل كنيد . خط تلفن مجازي تجاري ايميل تجاري و فكس ...

۱۰ كارهاي خود را از همان ابتدا قانوني آ غاز كنيد  . ازجمله پروانه  ومجوزشروع به كار  تا مجبور نشويد در وسط كار به نقطه اول برگرديد

 

اصول موفقیت

۱-طرحهای کوچک را کنار بگذارید وبرای زندگی خود اهدافی بزرگ ُ ولی دست یافتنی ُ نه آرمانی انتخاب کنید.

۲-از هوش استعدادو پشتکار کمک بگیرید.

۳-شانس را جایگزین لیاقت واعتماد به نفس  نکنید واز فرصتها بهره بگیرید.

۴-همواره"خواستن ُتوانستن است" راشعار خود قرار دهید.

۵-نمی توانم ُ نمی دانم ونمی شود رااز ذهنتان بیرون بریزید

۶-کارها را جزء به جزء کرده ُ انجام بدهید.

۷-از تمام نیروی خود استفاده کنید.

۸- ازنیروی تخیل یا از ضمیر نا خود آگاه به خوبی استفاده کنید.

۹-احساس مثبت را در خد مت بگیرید.

۱۰- تفاوت های فردی را فراموش نکنید

خوش بینی

۵مرحله دستیابی به هنر "خوش بینی"

۱-بر روی چیزی تمرکز کنیدکه قدرت کنترل آن را داشته باشید.خود رادرگیر مسایلی که از عهده تان خارج است نکنید.

۲-وقایع را ارزیابی کرده واز متهم کردن خود دست بردارید .همیشه یک راه دیگر برای نگاه کردن به شرایط وموقعیت های مختلف وجود دارد.

۳-به اندازه "کافی"فکر کنید.  زمانی که توجه خود را به نداشته های خود معطوف می کنیمُ به راحتی از فکر کردن به چیزهایی که داریم محروم می شویم به عنوان مثال   اگر در حال خواندن این مقاله هستید می توانید به خود بگویید به اندازه کافی وقتُ   هوش وذکاوت دارید وبه کامپیوتر واینترنت هم دسترسی دارید.

۴-به دنبال جمع آوری واکنشهای خوش بینانه باشید .مانند یک کشاورز که از زمین زراعی  خود مراقبت می کند . شماهم وظیفه دارید تا از خوش بینی خود مراقبت کرده آنرا آبیاری کنید.غذا دهید ودر صورت لزوم حرص نمایید. حدس وگمان راکنار بگذارید وبا مسایل ومشکلات خود منطقی بر خورد کنید .از خود بپرسید توانایی انجام چه کارهایی را دارید تاباپاسخ به آن احساس قدرت بیشتری در وجودتان ایجاد شود.

باید به حقایق رجوع کنید وبه دنبال گزینه های متفاوت باشید تا خدای نکرده به دام مطلبی که الکساندر گراهام بل به ما اخطار داده  نیفتیم که((انقدر به یک در بسته  خیره نشوید تا دری که بازاست  از خاطر ببرید.))

۵-به قدرت نسل آینده توجه کنید .کودکانی که از پدر ومادرهای افسرده متولد می شوند  گرایش بیشتری به افسردگی دارند. کودکانی که دارای والدین خوش بین هستند ُخودشان بالطبع خوش بین تر هستند. شما کدام گروه را انتخاب میکنید؟

البته باید توجه داشته باشید که  حتی اگر والدین شمامنفی گرا بودند ُخودتان باید مصمم شوید که بد بینی را از خود دور کنید . بله شاید انجام این کار قدری دشوار باشد  اما اگر قدری تمرین کنید ُخوش بینی به مرورزمان ملکه ذهنتان خواهد شد. پس دراین دنیا چیزی به نام ((هوشخوش بینی ))وجود دارد این نوع خوشبینی هیچ کدام از حقایق تلخ  دنیای امروزی را انکار نمی کند ُبلکه به دنبال یافتن راهی برای مقابله با مشکلات است .

((مارتین سلیگمن))که کار اصلی زندگی خود را برسی ومطالعه بر روی خوش بینی وشادی  قرار داده  معتقد است که می توان هنر خوش بینی را آموزش دید  ویاد گرفت

علل پرخاشگری

-نبود اعتماد به نفس کافی

- ضعف مهارت های ارتباطی

-احساس تهدید از سوی دیگران

-تقویت رفتارهای پرخاشگرانه

-سخت  گیری افراطی میحیط

-نبود حمایتهای عاطفی

-طرد شدن از سوی همسالان

-افسردگی

- مشکلات مربوط به سلامت:(بیماریُنقص جسمی ُبلوغ زود رس ودیر رس

- زندگی در شرایط بسیار پرخاشگرانه وتهدید آمیز

- نبود انسجام خانوادگی وداشتن مشکل با والدین  وخواهر وبرادرها

-شکست های تحصیلی

-ناتوانایی توجه به تاثیر رفتار خود بر دیگران

- رسانه های گروهی

- بافت های اجتماعی

-نقص های کلاس وزبانی که منجر به اختلال در رشد خود گردانی

-نقص در نامگذاری هیجانات دیگران ونبود حس همدردی

-استفاده از شیوه های فیزیکی به جای روشهای کلامی

پرخاشگری رفتاری است که تهدید ُسو ءقصد یاوارد کردن آسیب روانی  یاجسمی دربر دارد.

پرخاشگری کلامی به شکل تهدید ُریشخند کردن ُناسزا گفتن جلوه گری می کند  واگر جسمی باشد با زدن ُقلدری کردن ُدعوا وتجاوز نشان داده می شود.حالت دیگر پرخاشگری غیر مستقیم  است مانند مقابله به مثل  از طریق شخص ثالث ُچون پخش شایعات

10فایده خواب کوتاه نیمروز

مزایای خواب کوتاه نیمروز

۱-استرس کمتر :یک چرت کوتاه ویا حتی دراز کشیدن ویا گذاشتن سرتان روی میز کار آرامش رابرای چند لحظه هم که شده به شما خواهند رساند.تحقیقات ثابت کرده که یک خواب کوتاه باعث کاهش میزان استرس می شود.یک خواب کوتاه احساس شادابی ونشاط وتمرکز اعصاب وقوا را برای شما به همراه خواهد داشت.

در هر کجا که هستید چه در حال مطالعه وچه در سرکار مکان خلوت وساکتی راپیدا کنید و۲۰دقیقه بخوابید

۲-افزایش تمرکز وانرژی:اگر یک شب خواب کافی نداشتید فردای آن روز بایک خواب کوتاه در ظهر می توانید به میزان توجه وتمرکز خود بهبود چشمگیری ببخشید.بعد از یک خواب کوتاه عصرانه کارآییُ راندمان وهوشیاری شما افزایش خواهد یافت

۳-ارتقاء حافظه ویادگیری خواب بعد از ظهر فقط برای افراد پیر ویا بی حوصله نیست .خواب روزانه میتواند ظرفیت شخص رابرای یادگیری افزایش دهد

۴-مفید برای سلامتی :محققان می گویند که خواب کوتاه در وسط روز خطر مرگ ناشی از بیماری قلبی را کاهش می دهد ُبه خصوص در سنین جوانی . در کشورهای که خواب کوتاه وچرت زدن مر سوم ورایج است خطر ابتلا به بیماری های قلبی کمتر است

۵-افزایش فعالیت های ادراکی وشناختی :دریک مطالعه ُمحققان نشان داد ه اند که یک استراحت ۲۰دقیقه ای توانایی شناختی را قریب به ۴۰ درصد افزایش می دهد .تست ها ثابت می کنند که کسانی که کار مداوم وبدون استراحت دارند ُدر تست هوش امتیاز کمتری می گیرند وتوانایی وحافظه وکار آنها راکاهش می یابدبیش از ۴۵ دقیقه خواب فواید ومزایای یک خواب کوتاه را نخواهد داشت .زمان پیشنهاد برای یک چرت نیمروز مفید۱۵تا ۳۰دقیقه است

۶-افزایش قدرت  تحرک برای  فعالیت و ورزش:اگر خواب کافی داشته باشید بدنتان وجسم شما تمرین  و ورزش مناسب  رابرای شما تضمین می کند

۷-افزایش قدرت خلاقیت :خواب کوتاه به عقیده محققان  به بازسازی ایده های شما کمک خواهد کرد اگر شما درگیر مشوش ومشغول هستید  راه حل همه اینها فقط یک چرت کوتاه است  وشما اصلا احساس گناه نمی کنید

۸-جبران کم خوابی های شبانه :خیلی از محققان ثابت می کنند که یک خواب نامناسب شبانه می تواند جسم وذهن شمارا دچار استرس کند

۹-نجات شما از خواب الودگی :چرت برای بعضی از افرادحتما مفید ولازم خواهد بود کارگران شیفتی ُدانشجویان وخلبانها

۱۰-سلامت بهتر خواب به طور کلی برای عملکرد قلب ُتوازن هورمون ها وباز سازی سلولی موثر خواهد بود  خواب این عملکردها را تشدید خواهد کرد ونیروی جوانی رابه هر کس که خواهان آن باشد اهدا می کند

عطسه ،وسيله اي براي شناخت ا فراد

متخصصين رشته ي زبان معتقدندنوع عطسه كردن نشانگرشخصيت افراد است

براساس گفته پتيووديكي ازمتخصصين بيشتر افراد در طول عمرشان روش عطسه ي مختص به خودشان را دارند كه بستگي به شخصيت در وني آنها دارد.

اين متخصصين براساس تحقيقي كه انجام داده  اند،عطسه كنندگان را به۴ دسته تقسيم نموده اند۱-افراد خوب ومهربان- افرادي كه فقط يك عطسه مي كنند اين افراد خون گرم ،مفيد وحامي ديگران مي باشند

۲-افراد درست وقابل اعتماد -اشخاصي كه هنگام عطسه كردن بادستمال جلوي بيني خود رامي گيرند اين افراد معمولا بادقت  ،درستكار وبسيار منطقي مي باشند

۳-افراد كاري -افرادي كه باصداي بلند عطسه مي كنند درزمره افراد كاري به شمار مي روند

۴- افرادمشتاق وموثر- افرادي هستند كه باصداي بلندوخشن وبه دفعات عطسه مي كنند اين افراد داراي جذابيت اجتماعي ميباشند وتوانايي ايجاد انگيزه وتاثير گذاري برديگران را دارند

به احتمال زياد عطسه كردن ژنتيكيوموروثي مي باشد

چگو نگي داشتن فكري خلاق

این مراحل عبارتند از :

۱-آماده سازی ذهن

۲-مطالعه وبررسی

۳-تغییر ودگرگونی

۴-تبادل نظر

۵-جرقه

۶- تایید واثبات

۷- اجرا

مرحله اول همیشه جویای علم باشید مرحله دوم زیاد بخوانید ُهمه چیز بخوانید مرحله سوم مطالبی را که می خوانید دسته بندی کنید مرحله چهارم  زمانی را برای تبادل نظر با دیگران بگذارید  مرحله پنجم مجامع وجلساتی بروید که به رشته کاری شما مربوط می باشند  مرحله ششم به کشورهای دیگر سفر کنید

مرحله هفتم مهارت شنیداری خود رابالا ببرید

 

دوستداران رنگ قرمز

دوستداران رنگ قرمز اعتماد به نفس بالایی دارند

افرادی که به رنگ قرمز تمایل نشان می دهند اکثرا از اعتماد به نفس بالایی بر خوردارند وشخصیتی هیجانی وبرون گرا ونیز خوشبین دارند. این افراد اغلب ماجراجو هستند وبه هر چیزی با دید مثبت نگاه می کنند.

رنگ قرمز تداعی کننده زندگی وتولد است این رنگ هیجان انگیز جوانی وانرژی رابرای دوستدارانش به ارمغان می آورد ونیز منتقل کننده گرما است بنابراین قرار گرفتن درمکانی که با رنگ قرمز پوشیده شده باشد باعث بالا رفتن فشار خون وضربان قلب ودمای بدن وحتا تنفس مامی شود

تعريف سازمان

تعريف سازمان

مفهوم سازمان مثل بسياري از مفاهيم علوم اجتماعي وانساني، تعاريف گو ناگون دارد . گاهي آن راطي يك كتاب وزماني به صورت فشرده تعريف كرده اند. دراينجا به كمك عناصر وويژگي هاي مشتركي كه سازمان ها دارند مفهوم سازمان را تعريف خواهم كرد.عناصر وويژگي هاي سازمان ها به شرح زير است

۱-سازمانها هدف دارند،يعني براي دستيابي به هدفها ومقاصد معيني به وجود آمده اند

۲-سازمان ها از تركيب اجتماعي افرادي كه به طور گروهي كار مي كنند تشكيل مي شوند.

۳-فعاليت سازمانها استمرار زماني دارد

۴-سازمان ها،فعاليت خود راازطريق تفكيك وظايف ،از روي برنامه،وبا استفاده از دانش وفن وابزار انجام مي دهند.

۵-سازمان ها،واحدهاي يكپارچه ويگانه اي از فعاليت هاي منظم وساختمند هستند وكاروفعاليت خود را عقلاني ومنطقي هماهنگ وهدايت مي كنند.

بر مبناي ويژگي هاي فوق تعريف زير را مي پذيريم:

سازمان عبارت است از:هماهنگي معقول تعدادي از افراد كه از طريق تقسيم وظايف وبرقراري روابط منظم ومنطقي براي تحقق هدف يا منظور مشتركي به طور مستمر فعاليت مي كنند

خواب

 

خواب یکی از اعمال طبیعی انسان است  بدون خواب زندگی محال است  هستند حیواناتی که اگر به مدت ۲۰ روز غذا به آنها نرسد تحمل می کنند ولی اگر ۴یا۵ روز نخوابند از پای در می آیند انسان تا ۶هفته ممکن است بدون غذا  باقی بماند ولی اگر ۱۰ روز نخوابد می میرد خلاصه اینکه بی خوابی زودتر از گرسنگی  انسان وحیوان را از پای در می آورد

انواع خواب

۱-خواب بدون حرکات سریع چشم حدود یک ساعت

۲-خواب با حرکات سریع چشم حدود نیم ساعت 

انسان ثلث عمر خود رادر خواب است

خوش بینی"

 
۵مرحله دستیابی به هنر "خوش بینی"

۱-بر روی چیزی تمرکز کنیدکه قدرت کنترل آن را داشته باشید.خود رادرگیر مسایلی که از عهده تان خارج است نکنید.

۲-وقایع را ارزیابی کرده واز متهم کردن خود دست بردارید .همیشه یک راه دیگر برای نگاه کردن به شرایط وموقعیت های مختلف وجود دارد.

۳-به اندازه "کافی"فکر کنید.  زمانی که توجه خود را به نداشته های خود معطوف می کنیمُ به راحتی از فکر کردن به چیزهایی که داریم محروم می شویم به عنوان مثال   اگر در حال خواندن این مقاله هستید می توانید به خود بگویید به اندازه کافی وقتُ   هوش وذکاوت دارید وبه کامپیوتر واینترنت هم دسترسی دارید.

۴-به دنبال جمع آوری واکنشهای خوش بینانه باشید .مانند یک کشاورز که از زمین زراعی  خود مراقبت می کند . شماهم وظیفه دارید تا از خوش بینی خود مراقبت کرده آنرا آبیاری کنید.غذا دهید ودر صورت لزوم حرص نمایید. حدس وگمان راکنار بگذارید وبا مسایل ومشکلات خود منطقی بر خورد کنید .از خود بپرسید توانایی انجام چه کارهایی را دارید تاباپاسخ به آن احساس قدرت بیشتری در وجودتان ایجاد شود.

باید به حقایق رجوع کنید وبه دنبال گزینه های متفاوت باشید تا خدای نکرده به دام مطلبی که الکساندر گراهام بل به ما اخطار داده  نیفتیم که((انقدر به یک در بسته  خیره نشوید تا دری که بازاست  از خاطر ببرید.))

۵-به قدرت نسل آینده توجه کنید .کودکانی که از پدر ومادرهای افسرده متولد می شوند  گرایش بیشتری به افسردگی دارند. کودکانی که دارای والدین خوش بین هستند ُخودشان بالطبع خوش بین تر هستند. شما کدام گروه را انتخاب میکنید؟

البته باید توجه داشته باشید که  حتی اگر والدین شمامنفی گرا بودند ُخودتان باید مصمم شوید که بد بینی را از خود دور کنید . بله شاید انجام این کار قدری دشوار باشد  اما اگر قدری تمرین کنید ُخوش بینی به مرورزمان ملکه ذهنتان خواهد شد. پس دراین دنیا چیزی به نام ((هوشخوش بینی ))وجود دارد این نوع خوشبینی هیچ کدام از حقایق تلخ  دنیای امروزی را انکار نمی کند ُبلکه به دنبال یافتن راهی برای مقابله با مشکلات است .

((مارتین سلیگمن))که کار اصلی زندگی خود را برسی ومطالعه بر روی خوش بینی وشادی  قرار داده  معتقد است که می توان هنر خوش بینی را آموزش دید  ویاد گرفت

روشهای موثر فرونشاندن استرس

۸ روش موثر برای فرو نشاندن استرس

۱- تنفس عمیق:که این امر به نوبه خود باعث ((بیدارکردن)) مغز ُشل کردن عضلات وآرام کردن  فعالیتهای  ذهنی  میگردد.

چگونگی انجام تنفس عمیق :

الف- در وضعیت راحتی بنشینید یا بایستید.

ب-به آرامی از طریق بینی نفس بکشید ودر مغزتان تا ۵ بشمارید 

پ- هوا رااز دهانتان  بیرون دهید ودر مغزتان تا ۵ بشمارید

ت- این کار را چند بار تکرار کنید

-هنگام تنفس به جای اینکه شانه های خود رابالا دهید ُشکمتان را به سمت بیرون دهید .این روش راحتتر وطبیعی تر است وبه ریه ها کمک می کند که از هوای تازه پر شوند  وهوای کهنه بیشتری را تخلیه کنند .

۲-مدیتیشن: مدیتیشن برپایه تنفس عمیق استوار است ولی یک گام از آن جلوتر می رود .هنگامی که شما مشغول مدیتیشن هستیدُمغزتان از نظر عملکرد وارد محدوده ای می شود که مشابه با خواب است  ولی مزایای افزوده ای  به همراه دارد  که در حالتهای  دیگر نمی توانید به آنها دست یابید. مدیتیشن تمرکز بر روی ((هیچ)) است

۳- تصویر سازی : تمر کز کردن بر روی ((یک چیز )) است

چگونگی انجام این کار:

الف-در وضعیت راحتی قرار بگیرید

ب- تنفس شکمی عمیق که دراین حالت چشمان خود راببنید  تمرکز خود را برروی تنفس خود قرار دهید .

پ-در هنگام آرامش خود را در آرامترین محیطی که می توانید  تصور نمایید

 ت- در هنگام تصور حواس خودر را درگیر چه شکلی بودن شرایط بوجود آمده در ذهن خود کنید

ث هرچه قدر میخواهید آنجا بمانید واز محیط لذت ببرید.

۴-خود -هیپنوتیزم:در این روش برخی از جنبه های تصویر سازی ذهنی  وتجسم را به خدمت می گیرد واین مزیت بیشتر رادارد که شما را قادر می سازد تا مستقیما  با ذهن ناخود آگاه  خود ارتباط برقرار کنید وبتوانید توانایی های خود راافزایش دهیدُ در د کمتری احساس کنید ُعادتهای سالمتر رابه نحو موثر تری ذر خود به وجود آورید . خود هیپنوتیزم به تمرین وآموزش نیاز دارد ولی ارزشش رادارد

۵-ورزش

۶-شل کردن عضلات :باسفت کردن و سپس شل کردن عضلات بدن می توان در چند دقیقه تنش ها را کاهش داد واحساس آرامش بیشتری کرد .این کار به آموزش یا تجهیزات خاصی نیاز دارد .از عضلات صورت خود شروع کنید  .اخم کنید  به مدت ۵ ثانیه این حالت را نگه دارید سپس  برای ۵ ثانیه  آن عضلات را کاملا شل کنید . حال این کار را با گردن سپس با شانه ها  تکرار کنید

۷-موسیقی : ثابت شده است که موسیقی  درمانی دارای مزایای  زیادی  ازنظر سلامتی برای افرادی باشرایط خفیف ( مثل استرس)تا حاد ( مثل سرطان )است .برخی مواقعیکه میتوانید از موسیقی لذت ببرید  وبهر ه مند شوید عبارتند از :برای بیدار شدن از خواب ُبه هنگام رانندگی ُبههنگام آشپزی وغذا خو ردن وقبل از رفتن به رختخواب .

۸-یوگا :یکی از قدیمی ترین روشهای بهبود استرس است یوگا چند تکنیک مدیریت استرس نظیر تنفس عمیق ُمدیتیشن  وتصویر سازی ذهنی را ترکیب کرده  وبا توجه  به میزان زمان وانرژی مورد نیاز ُمزایای بسیاری به ارمغان  می آورد .

چند ترفند برای مقابله با لجبازی کودکان

۱- رفتار لجوجانه را تعدیل  ورفتار مناسب راتقویت کنیم.

۲-تحسین وستایش تلقینی.

۳-گوش دادن وتوجه کامل به حرفهای کودک .

۴- اجازه وفرصت انجام کارها توسط خود کودک.

۵-بگذارید خودشان تصمیم بگیرند آنها را محدود نکنید.

۶-ازتحقیر ُتنبیه وسرزنش کودک خودداری کنید .

۷-ازآسیب رساندن کودک به خود جلوگیری کنید.

۸-از روشهای منفی فریاد زدن ُتهدید کردن ُدروغ گفتن و... برای مقابله بالجبازی کودکان استفاده نکنید.

۹- اشتباهات را به رخ کودک نکشیم.

۱۰-موثرتر ین راه برای آموزش  رفتارُ خوب شکل دادن  رفتار باتحسین است .

۱۲-به کودک جایزه کارهای خوب بدهید.

۱۳-نادیده گرفتن لجبازی کودکان.

نقش رنگها در بهبود زندگي

استفاده از رنگهاي متفاوت ذيل موجب  ميشود: سبز ليمويي اتوانايي منطقي  وپيگير بودن شمارانشان بهبود مي بخشد

سبز : كمك ميكند احساسبيشتريباطبيعتداشته باشيد ونيز  به ديگران  احساس راحتي وارامش مي بخشيد.

سبز كله اردكي افزايش قدرت انتقال افكار ونيز باعث مي شود سياست بيشتري در زندگي داشته باشيد.

آبي:شما رابيشتر رويايي مي كند والهامات شما را افزايش مي دهد . اين رنگ بسيار آرامش بخش بوده وباعث متمركز شدن افكارتان مي شود.

نيلي: قدرت خطر پذيري شمارا افزايش مي دهد.

بنفش: برخيالپردازي شما مي افزايد وكمك مي كند احساس قدرت واختيار بيشتري كنيد. همچنين سبب تقويت كردن عمق احساسات شمامي شودوشمارا صاحب اراده اي مصمم تر مي كند وتوانايي تان را در ارايه راهبردهاي جديد  در زندگي افزايش مي دهد.

بنفش تيره: اشتياق وخوشبيني شما را افزايش ميدهد واستفاده اين رنگ به شما الهام مي كند بايد كار جديدي آغاز كنيد.

قرمز :شمارا اهل عمل مي كند وپرمايه ومبتكر مي سازد استفاده از رنگ قرمز آتشين به شما علم وقدرت اين را مي دهد كه حرف دلتان را براحتي بزنيد وانچه را دوست داريد به دنيا بگوييد.

نارنجي پر رنگ:در دكور منزلتان كمك مي كند  نارنجي پررنگ شما را تشويق مي كند تاخودتان را قبول داشته باشيد وآنها را كه دوستشان داريد تحسين كنيد.

نارنجيك احساس شهامت وبي باكي مي دهد  اين رنگ گرمترين رنگ اتمسفر است .

طلايي: احساس وسرزندگي شمارا بيشتر ميكند .

زرد: باعث مي شود ذهنتان بشتر باز شود اين رنگ روشن ترين رنگ در طيف است ذهني سيالتر  وبارزتر براي شما خلق مي كند.

ساه: باعث مي شود توانايي بيشتري در تمركز كردن داشته باشيد .

قهوه اي: آگاهيوهوشياري شما را افزايش مي دهد.

سفيد  قدرت تحليل شمارا افزايش مي دهد  اين رنگ كه اصل همه رنگهاست  به شما احساس ازادي ورهايي بيشتري مي بخشد .

منبع راسخون

قدرت دعا کردن

 
۱-۱۰دقیقه ازروز سکوت ُ فکر وبه خدا بیندیش

۲-با کلمات ساده ومعمولی وبا صدای بلند دعا کنید.

۳-درحالی که مشغول کارروزانه هستید  دعا کنید.

۴-در دعا بیشتر ازخدا سپاسگزاری کن.

۵-در دعا افکار منفی به خود راه ندهید.

۶در دعا آماده پذیرفتن  اراده خداوند باشید.

 

۷- برای نتیجه کار در دعا فقط به خدا توکل کنید.

قویترین نیرویی که دردسترس انسانها ست ونیز با عظیم ترین نیرو ی جهان  دعا است چرا که دریچه ذهن مارا به سوی خدا باز می کند.

پذيرش اشتباه ،يادگيري از آن وپيشگيري از وقوع آن

اشتباه كلمه اي است كه هرگاه انسان آن را در ذهن خود تكرارمي كند لحظه اي احساس مي كند كه شخصيت وجودي او در معرض خطر قرار گرفته است وميان او وتوانمنديهايش فاصله اي در حال ايجاد شدن است. زيرا خطا واشتباه در بسياري از موارد آرامش را از انسان ها مي گيرد  ودر مواردي اورا به درد سر مي اندازد،بنابراين ترس از وقوع خطا واشتباه از دوران كودكي در ذهن انسان شكل ميگيرد  ونگراني ناشي از آن  لحظه اي آدمي رابه حال خود  رها نمي كند.

آموزش جامعه در موردنحوه برخورد با خطاها واشتباهها ضروري است.وبنابراين بايد در مورد چند سوال زير با دقت بينديشيم

۱-آيا شرايط جامه ها به گونه ااي است كه در موقع بروز  اشتباه وخطا ،انسانها به ياري يكديگر شتافته وپس از كسب تجربيات بدست آمده آن را به ديگران منتقل كرده وبدين طريق ازوقوع اشتباهها دوباره جلوگيري شود؟

۲-آيا در جامعه به هنگام وقوع اشتباهها افراد به سويپنهان كاري شتافته وبار ديگر زمينه براي تكرار اشتباهها مهيا مي شود؟

پنهان كردن بعضي از اشتباههامانند پنهان كردن زغالي روشن در ميان انبارانباشته  از چوبهاي خشك مي باشد كه سرانجام روزي شعله ور شده وهمه جا را به آتش مي كشد.

امروزه لازم است كه متخصصين آموزشهاي لازم را در اين رابطه  به جامعه ارايه نمايند،زيرا تا زمانيكه برخورد افراد بااشتباهها يك برخورد احساسي باشد بسياري  ازافراد جرات نخواهند كرد كه هم مسوليت اشتباههاي خويش را بپذيرند وهم با ديگران در اين زمينه به مشورت بپردازند.

علل وقوع اشتباهها

۱- كمبود تجربه

۲-كمبود علم ودانش

۳- فقدان نظم

۴- آينده نگري

۵-تنبلي

۶- احساسي عمل كردن

۷-فقدان پژوهش

۸-اظطراب ونگراني

۹-ترس

۱۰قدم گذاشتن در ناشناخته ها

۱۱-بي برنامگي

۱۲- تصميمات شتابزده

۱۳- باورهاي انسان

۱۴-خشم زياد

۱۵- بيماريهاي جسمي

۱۶- تحت تاثير ديگران قرار گرفتن

۱۷-بي هدفي

مثبت انديش باشيم

علم وتجربه ثابت کرده است افراد مثبت اندیش  با آرامش  بیشتری  لحظات  را سپری  می کنند

واز تنش های روزمره به دورند.

افرادی که ذهنشان آکنده  از عشق  وافکار  مثبت  است  از بقیه افراد متمایز  بوده  وبه نظر می رسد که می در خشند گویی نوری  از درون  آنها به بیرون ساطع می شود.فوق العاده با انرژی  وبسیار بانشاطند.

 اما افکار منفی نوعی تشنج  فکری  را در ذهن افراد به وجود می آورد که مدام آنها را در نا آرامی غوطه ور می سازد وفرصت لذت بردن از وقایع  وبودن در کنار اطرافیان را به بد بینی وسوء ظن  مبدل  می سازد . بنابراین شرط عقل این است که هر فردی برای استفاده بهینه از فرصت ها نهایت تلاش خود را داشته باشد. اغلب اوقات توسط نیروهایی که خودمان به وجود می آ وریم پایمال می شویم."ویلیام شکسپیر"  

مدیریت زمان 10 حرف دارد

حرف اول:برنامه ریزی روزانه

حرف دوم:اولویت بندی کارها

حرف سوم: افزایش تمرکز

حرف چهارم:مشارکت با دیگران

حرف ششم:استراحت کافی

حرف هفتم:ثبت فعالیتهای یک روز

حرف هشتم:منتظر نمانید مطالعه کنیم ویابخشی از گزارش کاری خوانده نشده راهمراه خود داشته باشیم

حرف نهم :گاهی بگویید نه کارهای غیر ضروری  واضافی را قبول نکنید.اگر فردی از شما کاری خواسته  که برنامه زمانیتان را کاملا برهم می ریزد مودبانه عذر خواهی کنیدوبه سادگی نه بگویید.

حرف دهم :تقسیم کار بزرگ

منبع: راسخون